Διεθνή

Τραμπ και Έμπολα: Το «America First» αλλάζει την αμερικανική απάντηση – Το μεγάλο στοίχημα στο Κονγκό

Τραμπ και Έμπολα: Το «America First» αλλάζει την αμερικανική απάντηση – Το μεγάλο στοίχημα στο Κονγκό

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Τραμπ και Έμπολα: Το «America First» αλλάζει την αμερικανική απάντηση – Το μεγάλο στοίχημα στο Κονγκό

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Η Ουάσιγκτον δίνει μεγαλύτερο βάρος στο να εμποδίσει την είσοδο του Έμπολα στις ΗΠΑ, ενώ γιατροί και ειδικοί προειδοποιούν ότι οι περιορισμοί μπορούν να δυσκολέψουν την αποστολή προσωπικού εκεί όπου εξαπλώνεται η επιδημία – Η κυβέρνηση απαντά ότι δεν εγκαταλείπει το Κονγκό και χρηματοδοτεί την αντιμετώπιση επί του πεδίου.

Η νέα μεγάλη επιδημία Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό εξελίσσεται και σε ένα πολιτικό τεστ για το δόγμα «America First» του Ντόναλντ Τραμπ.

Το ερώτημα δεν είναι εάν οι ΗΠΑ θέλουν να προστατεύσουν το έδαφός τους από την εισαγωγή του ιού. Αυτό αποτελεί αυτονόητη προτεραιότητα κάθε κυβέρνησης.

Η πραγματική διαμάχη αφορά πού πρέπει να βρίσκεται η πρώτη γραμμή άμυνας.

Στα αμερικανικά σύνορα;

Ή μέσα στις περιοχές του Κονγκό όπου μεταδίδεται ο ιός;

Η σημερινή κυβέρνηση έχει μετατοπίσει μέρος του βάρους προς την πρώτη επιλογή, με αυστηρότερους κανόνες επιστροφής για Αμερικανούς που έχουν βρεθεί στις πληγείσες περιοχές και με δημιουργία δυνατότητας καραντίνας εκτός αμερικανικού εδάφους.

Ειδικοί στη δημόσια υγεία, σύμφωνα με το Reuters, αντιτείνουν ότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να έχει μια ανεπιθύμητη συνέπεια: να αποθαρρύνει ακριβώς τους Αμερικανούς γιατρούς που χρειάζονται περισσότερο στην πρώτη γραμμή της επιδημίας.

Οι δύο Αμερικανοί γιατροί που δεν επέστρεψαν στις ΗΠΑ

Η αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής έγινε ιδιαίτερα ορατή μέσα από την περίπτωση των γιατρών Patrick LaRochelle και Peter Stafford.

Όταν εκτέθηκαν στον Έμπολα στο Κονγκό τον Μάιο, περίμεναν ότι θα μπορούσαν να μεταφερθούν στις ΗΠΑ για παρακολούθηση ή περίθαλψη, όπως είχε συμβεί με εκτεθειμένους Αμερικανούς σε προηγούμενες επιδημίες.

Αυτό δεν έγινε.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, ο LaRochelle μεταφέρθηκε τελικά στην Τσεχία και ο Stafford στη Γερμανία. Κανένας από τους δύο δεν νόσησε.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επιβεβαιώνει ότι Αμερικανοί υγειονομικοί έχουν μεταφερθεί στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια της φετινής επιδημίας. Σε μία περίπτωση, Αμερικανός γιατρός που εργαζόταν στο Κονγκό μεταφέρθηκε και θεραπεύτηκε στη Γερμανία, ενώ αργότερα δεύτερος Αμερικανός ανθρωπιστικός εργαζόμενος που είχε διαγνωστεί με τον ιό μεταφέρθηκε επίσης στη Γερμανία.

Από το «πολεμήστε τον ιό εκεί» στο «μην τον αφήσετε να φτάσει εδώ»

Η φιλοσοφία της σημερινής πολιτικής διαφοροποιείται αισθητά από την προσέγγιση προηγούμενων αμερικανικών κυβερνήσεων.

Στη μεγάλη επιδημία της Δυτικής Αφρικής το 2014, η κυβέρνηση Ομπάμα είχε κινητοποιήσει χιλιάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς και τεράστιους υλικούς πόρους, στηριζόμενη στη λογική ότι ο αποτελεσματικότερος τρόπος προστασίας των ΗΠΑ ήταν να ανακοπεί η μετάδοση στην πηγή της.

Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει αυτή την αρχή συνολικά.

Έχει όμως προσθέσει πολύ ισχυρότερο φίλτρο γύρω από τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με το Reuters, δημιουργήθηκε εγκατάσταση περίπου 50 θέσεων στην Κένυα για καραντίνα ανθρώπων που έχουν εκτεθεί στον ιό, ενώ εφαρμόστηκε πολιτική που μπορεί να εμποδίζει για 21 ημέρες την επιβίβαση σε πτήσεις προς τις ΗΠΑ Αμερικανών που έχουν βρεθεί στις πληγείσες περιοχές του Κονγκό.

Το πρόβλημα: Ποιος γιατρός θα πάει αν δεν ξέρει πώς θα επιστρέψει;

Εδώ βρίσκεται το πιο δύσκολο σημείο της πολιτικής.

Η αντιμετώπιση του Έμπολα είναι εξαιρετικά απαιτητική σε ανθρώπινο δυναμικό.

Χρειάζονται γιατροί και νοσηλευτές για θεραπευτικά κέντρα, εργαστήρια, ιχνηλάτηση επαφών, επιτήρηση, ασφαλείς ταφές και προστασία άλλων εργαζομένων υγείας.

Ο ΠΟΥ τονίζει ότι ο έλεγχος της συγκεκριμένης επιδημίας εξαρτάται από ταχεία αναγνώριση των κρουσμάτων, απομόνωση και φροντίδα, ιχνηλάτηση επαφών και ισχυρή συμμετοχή των κοινοτήτων.

Το Reuters μεταφέρει όμως στοιχεία οργανώσεων σύμφωνα με τα οποία οι νέοι αμερικανικοί κανόνες έχουν δυσκολέψει την αποστολή προσωπικού.

Ο Franklin Graham, επικεφαλής της Samaritan’s Purse, ανέφερε ότι παλαιότερα οι Αμερικανοί αποτελούσαν περίπου το 80% του προσωπικού της οργάνωσης στα κέντρα αντιμετώπισης Έμπολα στο Κονγκό, ενώ πλέον το ποσοστό έχει υποχωρήσει περίπου στο 20%.

Κατά τον ίδιο, το κόστος ανάπτυξης υγειονομικού προσωπικού έχει υπερδιπλασιαστεί εξαιτίας των απαιτήσεων καραντίνας.

Από έξι Αμερικανούς γιατρούς έμεινε ένας

Ανάλογη εικόνα, σύμφωνα με το Reuters, καταγράφεται στην περιοχή της Bunia.

Έξι Αμερικανοί γιατροί εργάζονταν προηγουμένως στην Bunia και στο γειτονικό Nyankunde.

Μετά την εφαρμογή των νέων κανόνων, μόνο ένας παρέμενε στην Bunia, σύμφωνα με τον διευθυντή του νοσοκομείου.

Αυτό αναδεικνύει τη βασική ένσταση απέναντι στην πολιτική:

δεν αρκεί να υπάρχει διαθέσιμος γιατρός.

Πρέπει ο γιατρός να μπορεί να πάει, να εργαστεί, να επιστρέψει και –εάν χρειαστεί– να ξαναφύγει.

Όσο μεγαλύτερο γίνεται το κόστος και η αβεβαιότητα της επιστροφής, τόσο δυσκολότερες γίνονται οι επαναλαμβανόμενες αποστολές.

Και η επιδημία είναι ήδη εξαιρετικά σοβαρή

Η συζήτηση δεν διεξάγεται μέσα σε ένα θεωρητικό σενάριο.

Η φετινή επιδημία προκαλείται από τον Bundibugyo virus, διαφορετικό είδος από τον Zaire ebolavirus που προκάλεσε τη μεγάλη επιδημία της Δυτικής Αφρικής.

Ο ΠΟΥ έχει χαρακτηρίσει την κατάσταση Έκτακτη Ανάγκη Δημόσιας Υγείας Διεθνούς Ενδιαφέροντος.

Στις 23 Σεπτεμβρίου, η ΛΔ Κονγκό είχε καταγράψει 7.890 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 3.799 θανάτους, με τον ιό να έχει φτάσει σε 63 υγειονομικές ζώνες επτά επαρχιών.

Ήδη από τον Αύγουστο ο ΠΟΥ χαρακτήριζε την επιδημία τη μεγαλύτερη που είχε καταγραφεί ποτέ στη χώρα και ταχύτερα επεκτεινόμενη από οποιαδήποτε προηγούμενη επιδημία Έμπολα.

Βία, παραπληροφόρηση και επιθέσεις στους υγειονομικούς

Η δυσκολία δεν είναι μόνο επιδημιολογική.

Οι περιοχές όπου εξαπλώνεται ο ιός αντιμετωπίζουν ένοπλη βία, μετακινήσεις πληθυσμών, αδύναμες υγειονομικές υποδομές και περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Μέχρι τα μέσα Αυγούστου είχαν καταγραφεί 12 επιθέσεις εναντίον δομών υγείας μετά την κήρυξη της διεθνούς έκτακτης ανάγκης, σύμφωνα με τον ΠΟΥ

Αυτό σημαίνει ότι κάθε απώλεια εξειδικευμένου προσωπικού γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη.

Το άλλο μέτωπο: USAID και ΠΟΥ

Η κριτική προς την κυβέρνηση Τραμπ δεν περιορίζεται στους κανόνες για τους Αμερικανούς υγειονομικούς.

Άνθρωποι που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση της επιδημίας υποστηρίζουν, σύμφωνα με το Reuters, ότι οι αλλαγές στην USAID και η αμερικανική αποχώρηση από τον ΠΟΥ αποδυνάμωσαν ορισμένους από τους καθιερωμένους μηχανισμούς υποστήριξης.

Και εδώ η λέξη-κλειδί είναι logistics.

Σε μια επιδημία δεν αρκεί να υπάρχουν φάρμακα ή προστατευτικές στολές κάπου σε μια αποθήκη.

Χρειάζονται φορτηγά.

Οδηγοί.

Αποθήκες.

Ψυγεία όπου απαιτούνται.

Ασφαλείς διαδρομές.

Και ένας μηχανισμός που μπορεί να μεταφέρει το σωστό υλικό στο σωστό σημείο μέσα σε ώρες και όχι εβδομάδες.

Ο ΠΟΥ και το Africa CDC έχουν υπολογίσει ότι το εξαμηνιαίο σχέδιο αντίδρασης Ιουνίου–Νοεμβρίου απαιτεί περίπου 518 εκατ. δολάρια για επιτήρηση, εργαστήρια, κλινική φροντίδα, πρόληψη λοιμώξεων, logistics και υποστήριξη βασικών υπηρεσιών υγείας.

Η Ουάσιγκτον απαντά: Δεν εγκαταλείψαμε το Κονγκό

Η κυβέρνηση Τραμπ απορρίπτει την εικόνα μιας Αμερικής που έχει αποσυρθεί από την αντιμετώπιση της επιδημίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε στο Reuters, το State Department έχει διαθέσει 780 εκατ. δολάρια για την αντιμετώπιση του Έμπολα, κυρίως μέσω μη κυβερνητικών οργανώσεων που λειτουργούν δομές υγείας και προμηθεύονται εξοπλισμό.

Παράλληλα, περισσότεροι από 120 εργαζόμενοι του CDC βρίσκονται στο Κονγκό και την Ουγκάντα, υποστηρίζοντας επιδημιολογική επιτήρηση, εργαστηριακούς ελέγχους, ιχνηλάτηση και εκπαίδευση.

Επομένως, η ακριβής εικόνα δεν είναι ότι οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν το πεδίο.

Η πραγματική πολιτική αντιπαράθεση αφορά τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι αμερικανικοί πόροι και το πού τοποθετείται η πρώτη γραμμή προστασίας.

Το μεγάλο παράδοξο του «America First»

Και εδώ βρίσκεται το βαθύτερο πολιτικό ερώτημα.

Το «America First» επιχειρεί να μειώσει όσο περισσότερο γίνεται την πιθανότητα να εισαχθεί ο Έμπολα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αλλά οι μολυσματικές ασθένειες έχουν ένα χαρακτηριστικό που περιπλέκει αυτή τη λογική:

δεν σταματούν στα σύνορα επειδή ένα κράτος αποφασίζει να προστατεύσει τα σύνορά του.

Η ισχυρότερη άμυνα μπορεί να είναι η διακοπή της αλυσίδας μετάδοσης χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Αυτό ακριβώς βρίσκεται πίσω από τη σύσταση του ΠΟΥ να μην επιβάλλονται γενικευμένοι ταξιδιωτικοί ή εμπορικοί περιορισμοί με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα.

Δύο διαφορετικές φιλοσοφίες για την ίδια απειλή

Η αντιπαράθεση μπορεί τελικά να συμπυκνωθεί σε δύο διαφορετικές στρατηγικές.

Η πρώτη λέει:

Σταματήστε τον ιό εκεί όπου εξαπλώνεται.

Η δεύτερη:

Σταματήστε τον πριν φτάσει στην Αμερική.

Στην πραγματικότητα, μια αποτελεσματική πολιτική δημόσιας υγείας χρειάζεται στοιχεία και των δύο.

Το δύσκολο ερώτημα είναι η ισορροπία.

Αν οι περιορισμοί γίνουν τόσο αυστηροί ώστε οι γιατροί να αποφεύγουν την αποστολή στο Κονγκό, τότε ένα μέτρο που σχεδιάστηκε για να μειώσει τον αμερικανικό κίνδυνο μπορεί έμμεσα να δυσκολεύσει την καταπολέμηση του ιού στην πηγή.

Αν, από την άλλη, δεν υπάρχουν επαρκείς μηχανισμοί καραντίνας, ελέγχου και ασφαλούς επαναπατρισμού, αυξάνεται ο κίνδυνος εισαγόμενων περιστατικών.

Το Κονγκό γίνεται τεστ για την παγκόσμια πολιτική Τραμπ

Γι’ αυτό η επιδημία αποκτά σημασία πέρα από την ίδια τη δημόσια υγεία.

Είναι ένα τεστ της ευρύτερης φιλοσοφίας “America First” απέναντι στις διεθνείς κρίσεις.

Μπορούν οι ΗΠΑ να μειώσουν την άμεση έκθεσή τους σε διεθνείς κινδύνους χωρίς ταυτόχρονα να αποδυναμώσουν τους μηχανισμούς που εμποδίζουν αυτούς τους κινδύνους να γίνουν μεγαλύτεροι;

Στο Κονγκό η απάντηση δεν έχει ακόμη δοθεί.

Το βέβαιο είναι ότι η επιδημία παραμένει εξαιρετικά σοβαρή και ο ίδιος ο ΠΟΥ εξακολουθεί να θεωρεί τον κίνδυνο πολύ υψηλό μέσα στη ΛΔ Κονγκό και υψηλό για τις γειτονικές χώρες, ενώ τον αξιολογεί ως χαμηλό σε παγκόσμιο επίπεδο

Και αυτή η διάκριση είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της συζήτησης:

η προστασία της Αμερικής και η αντιμετώπιση του Έμπολα στην Αφρική δεν είναι δύο εντελώς διαφορετικοί στόχοι. Το πραγματικό πολιτικό στοίχημα είναι εάν μπορούν να υπηρετηθούν ταυτόχρονα.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο