Μια νέα πραγματικότητα στη χρήση των κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους περιέγραψε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, στη συνέντευξη που παραχώρησε το πρωί της Τρίτης 13 Οκτωβρίου στον Άρη Πορτοσάλτε, στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ.
Απαντώντας σε ακροατή που εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά μια απαγόρευση πρόσβασης των παιδιών στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ο υπουργός εμφανίστηκε αισιόδοξος.
Το βασικό επιχείρημά του ήταν ότι η επιτυχία του μέτρου δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τους γονείς, αλλά κυρίως από την ευθύνη που θα έχουν οι ίδιες οι τεχνολογικές εταιρείες να εφαρμόζουν τους κανόνες.
«Να μην είναι απαισιόδοξος» – Η απάντηση στον ακροατή
Η συζήτηση ξεκίνησε από μήνυμα ακροατή, ο οποίος αναρωτήθηκε πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη η απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων στους ανηλίκους.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης απάντησε ότι υπάρχουν λόγοι αισιοδοξίας, εξηγώντας πως οι μεγάλες πλατφόρμες έχουν πλέον ισχυρά κίνητρα να συμμορφώνονται με τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι αρμόδιες αρχές.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, η πιθανότητα δικαστικών διεκδικήσεων και σημαντικών αποζημιώσεων δημιουργεί οικονομικό και νομικό κίνητρο συμμόρφωσης.
Ο υπουργός αναφέρθηκε σε δικαστικές εξελίξεις που αφορούν τη Meta στις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι έχουν αναδείξει το ζήτημα της ευθύνης των πλατφορμών για βλάβες που ενδέχεται να υφίστανται νεαροί χρήστες.
Το πρόβλημα με τα VPN και η τεχνητή νοημοσύνη
Ένα από τα βασικά ερωτήματα αφορά τη δυνατότητα παράκαμψης γεωγραφικών περιορισμών μέσω εικονικών ιδιωτικών δικτύων, των γνωστών VPN.
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι υπάρχουν τεχνικά εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την απόκρυψη της πραγματικής διαδικτυακής τοποθεσίας ενός χρήστη.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι οι πλατφόρμες διαθέτουν εξελιγμένα συστήματα ανάλυσης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία μπορούν να αξιοποιούνται για την εκτίμηση της ηλικίας και της χώρας στην οποία βρίσκεται ένας λογαριασμός.
Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, σε ενδείξεις που προκύπτουν από τις διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις, τους φίλους, τα σχόλια και τη συνολική δραστηριότητα ενός προφίλ.
Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να περιορίσει τις δυνατότητες παράκαμψης των απαγορεύσεων.
Ωστόσο, η τεχνική δυνατότητα εκτίμησης ηλικίας ή γεωγραφικής θέσης δεν ισοδυναμεί με απόλυτη ακρίβεια. Η εφαρμογή οποιουδήποτε τέτοιου συστήματος προϋποθέτει επίσης σαφείς κανόνες για την προστασία προσωπικών δεδομένων και τα δικαιώματα των χρηστών.
Η ευθύνη μεταφέρεται στις ψηφιακές πλατφόρμες
Στο επίκεντρο της τοποθέτησης Γεωργιάδη βρέθηκε η υποχρέωση των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης να εφαρμόζουν τους περιορισμούς.
Κατά τον υπουργό, εάν μια πλατφόρμα παραβιάζει τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις της, θα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με νομικές συνέπειες.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι εταιρείες δεν θα θελήσουν να αναλάβουν τον κίνδυνο μεγάλων οικονομικών επιβαρύνσεων.
Πρόκειται για πολιτική εκτίμηση σχετικά με τη μελλοντική εφαρμογή του μέτρου. Το ακριβές καθεστώς ευθύνης, οι κυρώσεις και οι μηχανισμοί ελέγχου θα εξαρτηθούν από την τελική νομοθετική διαμόρφωση.
«Δεν μπορεί τα παιδιά να είναι άπειρες ώρες κολλημένα σε μια οθόνη»
Ο υπουργός συνέδεσε την κυβερνητική πρωτοβουλία με την ανάγκη προστασίας της ψυχικής υγείας και της κοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών.
«Δεν μπορεί να είναι άπειρες ώρες την ημέρα τα παιδιά κολλημένα σε μια οθόνη», υπογράμμισε.
Όπως εξήγησε, δεν υποστηρίζει τον αποκλεισμό των παιδιών από την τεχνολογία.
Αντιθέτως, αναγνώρισε ότι οι ψηφιακές δεξιότητες αποτελούν απαραίτητο εφόδιο για τη σύγχρονη εποχή.
Επέμεινε, όμως, ότι πρέπει να υπάρχουν σαφή χρονικά όρια και κανόνες στη χρήση του διαδικτύου, ώστε η τεχνολογία να μην υποκαθιστά την κοινωνικοποίηση, τη σωματική δραστηριότητα και άλλες πλευρές της ανάπτυξης των ανηλίκων.
Η υπερβολική ή προβληματική χρήση ψηφιακών μέσων αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής μελέτης, ενώ οι επιπτώσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία, το περιεχόμενο, τη διάρκεια και τον τρόπο χρήσης.
«Η κυβέρνηση αφαιρεί την ένταση από την οικογένεια»
Μια ακόμη διάσταση που ανέδειξε ο Άδωνις Γεωργιάδης αφορά τις σχέσεις γονέων και παιδιών.
Όπως περιέγραψε, πολλοί γονείς δυσκολεύονται να επιβάλουν περιορισμούς όταν τα παιδιά τους επικαλούνται ότι όλοι οι φίλοι τους χρησιμοποιούν συγκεκριμένες εφαρμογές.
Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλεί καθημερινές συγκρούσεις στο οικογενειακό περιβάλλον.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η ύπαρξη ενός γενικού κανόνα μπορεί να διευκολύνει τους γονείς, καθώς η απαγόρευση δεν θα παρουσιάζεται πλέον ως αποκλειστικά προσωπική απόφαση της οικογένειας.
Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με την εκτίμησή του, περιορίζεται η πίεση που δέχονται οι γονείς και διευκολύνεται η θέσπιση ορίων.
Το στοίχημα της εφαρμογής
Η συζήτηση για την πρόσβαση των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα δεν αφορά μόνο την τεχνολογία.
Αγγίζει την προστασία της παιδικής ηλικίας, την ιδιωτικότητα, την ευθύνη των εταιρειών, την οικογενειακή καθημερινότητα και τη δυνατότητα αποτελεσματικής εποπτείας των ψηφιακών υπηρεσιών.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης παρουσίασε την κυβερνητική πρωτοβουλία ως μέτρο που μπορεί να στηρίξει τους γονείς και να ενισχύσει την προστασία των παιδιών.
Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, θα είναι η πρακτική εφαρμογή των περιορισμών, η αποτελεσματικότητα των συστημάτων επαλήθευσης ηλικίας και η διασφάλιση ότι τα μέτρα δεν θα οδηγούν σε υπέρμετρη συλλογή προσωπικών δεδομένων.
Το μήνυμα του υπουργού είναι ότι η προστασία των ανηλίκων δεν μπορεί να παραμένει αποκλειστική ευθύνη της οικογένειας, αλλά απαιτεί ουσιαστική συμμετοχή και λογοδοσία των ψηφιακών πλατφορμών.
