Εξάρχου: Οι συμφωνίες που αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη — Το σχέδιο πριν από τη Γκιλφόιλ
Η ισχυρότερη απάντηση του Αλέξανδρου Εξάρχου στη συζήτηση για τον Κάθετο Διάδρομο βρίσκεται στην πορεία του ίδιου του εγχειρήματος: στις διαπραγματεύσεις που προηγήθηκαν, στις υπογεγραμμένες εμπορικές συμφωνίες, στον διπλασιασμό των εξασφαλισμένων ποσοτήτων LNG και στη δημόσια υποστήριξη κυβερνήσεων και ενεργειακών εταιρειών.
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG περιέγραψε στην εκπομπή «Direct», με τον Γιώργο Ευγενίδη, μια επιχειρηματική πρωτοβουλία που συνδέει την ελληνική εξωστρέφεια με μια ευρύτερη γεωπολιτική επιδίωξη: τη μετατροπή της Ελλάδας σε πύλη ενεργειακού εφοδιασμού για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Πίσω από τις αναφορές σε πρόσωπα και διπλωματικές επαφές υπάρχει ένα συγκεκριμένο οικονομικό αντικείμενο: μακροχρόνια προμήθεια αμερικανικού φυσικού αερίου, ανάπτυξη πελατολογίου και αξιοποίηση ελληνικών υποδομών για την τροφοδοσία περιφερειακών αγορών.
«Τήρησα όλες τις διαδικασίες, σχέσεις ύποπτες δεν γίνονται δημόσια», δήλωσε ο Εξάρχου, απαντώντας στα ερωτήματα για τις επαφές του με την Κίμπερλι Γκιλφόιλ.
Πριν από την άφιξη της πρέσβειρας: Η αφετηρία του Σεπτεμβρίου
Το χρονολόγιο ξεκινά πριν από την εγκατάσταση της Γκιλφόιλ στην Αθήνα.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2025, ο Αμερικανός υπουργός Εσωτερικών και επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας, Νταγκ Μπέργκαμ, συναντήθηκε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου. Στην επίσημη συζήτηση τέθηκαν ήδη ο διάδρομος Βορρά–Νότου, οι ελληνικές υποδομές, η μεταφορά LNG και οι δυνατότητες συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν την Ελλάδα ως στρατηγικό εταίρο», δήλωσε τότε ο Μπέργκαμ.
Στην ίδια τοποθέτηση περιέγραψε την αμερικανική κατεύθυνση:
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλήρως προσηλωμένες στην αντικατάσταση του ρωσικού αερίου με αμερικανικό αέριο».
Ο πρωθυπουργός ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου και συζήτησε τη σημασία μιας διαδρομής σύνδεσης της Αλεξανδρούπολης με την Οδησσό.
Η διακυβερνητική επεξεργασία της ενεργειακής διαδρομής είχε, επομένως, δημόσια εκφραστεί ήδη τον Σεπτέμβριο. Η Γκιλφόιλ έφθασε στην Ελλάδα την 1η Νοεμβρίου 2025.
Στη συνέντευξή του, ο Εξάρχου τοποθέτησε την έναρξη της δικής του επιχειρηματικής πρωτοβουλίας στις επαφές που ακολούθησαν την επίσκεψη Μπέργκαμ.
«Εγώ τη γνώρισα την πρώτη ημέρα που ήρθε. Δεν την είχα ξαναδεί», είπε για την πρέσβειρα.
Η προετοιμασία και η μεταγενέστερη υπογραφή αποτελούν διαφορετικά στάδια: το ενεργειακό σχέδιο είχε ήδη τεθεί σε κίνηση όταν άρχισε η διπλωματική της θητεία.
Η συμφωνία της 7ης Νοεμβρίου και ο διπλασιασμός των ποσοτήτων
Στις 7 Νοεμβρίου 2025, στο πλαίσιο της υπουργικής συνάντησης P-TEC στην Αθήνα, ανακοινώθηκε η εικοσαετής συμφωνία της Atlantic–SEE LNG Trade με τη Venture Global.
Το αρχικό συμβόλαιο προέβλεπε ελάχιστη προμήθεια 500.000 τόνων LNG ετησίως, με έναρξη το 2030 και δυνατότητα επέκτασης.
Η εξέλιξη ήρθε στις 11 Ιουνίου 2026, όταν οι δύο εταιρείες ανακοίνωσαν τον διπλασιασμό της συμβατικής ποσότητας σε 1 εκατομμύριο τόνους ετησίως, διατηρώντας την εικοσαετή διάρκεια.
Αυτή η αύξηση προσδίδει ουσιαστικό περιεχόμενο στη στρατηγική Εξάρχου. Η αρχική συνεργασία διευρύνθηκε, δημιουργώντας μεγαλύτερη βάση προμήθειας για την ανάπτυξη των περιφερειακών πωλήσεων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Venture Global, Μάικ Σέιμπελ, υπογράμμισε κατά την ανακοίνωση της επέκτασης τη δέσμευση των εταίρων στην ενεργειακή ασφάλεια, τη διαφοροποίηση προμηθειών και την οικονομική ανάπτυξη, χαρακτηρίζοντας τον Κάθετο Διάδρομο «ζωτικής σημασίας ενεργειακό κόμβο για την περιοχή».
Η εξασφάλιση μεγαλύτερων ποσοτήτων αποτελεί επιχειρηματικό αποτέλεσμα με μακροχρόνιο ορίζοντα, σε μια αγορά όπου η διαθεσιμότητα LNG και η δυνατότητα χρηματοδότησης νέων υποδομών συνδέονται στενά με τις συμβατικές δεσμεύσεις των αγοραστών.
Η Ουάσιγκτον είχε δώσει επίσημο στίγμα
Την ίδια ημέρα με την αρχική ανακοίνωση της συμφωνίας, στις 7 Νοεμβρίου 2025, οι υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ κατέγραψαν σε κοινή δήλωση τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου.
Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας δημοσιοποίησε την κοινή θέση για την αξιοποίηση της διαδρομής, με στόχο τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού από τη Ρωσία.
Η διατύπωση για τη συνεισφορά της αμερικανικής πλευράς ήταν συγκεκριμένη:
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να ανοίξουν τον δρόμο ώστε οι προμηθευτές τους να διαθέσουν LNG σε τερματικούς σταθμούς εισαγωγής στην Ελλάδα».
Η θεσμική αυτή στήριξη εξηγεί γιατί το σχέδιο έχει ευρύτερη βαρύτητα. Η εμπορική δραστηριότητα των εταιρειών συνδέεται με τη δυνατότητα χωρών της περιοχής να αποκτήσουν περισσότερες επιλογές εφοδιασμού, αξιοποιώντας τις ελληνικές πύλες εισόδου και τις διασυνοριακές συνδέσεις.
Αλβανία: Εικοσαετής συμφωνία και ενεργειακός κόμβος
Στις 28 Απριλίου 2026, στα Τίρανα, υπογράφηκε η μακροχρόνια εμπορική συμφωνία μεταξύ της AKTOR LNG USA, εξ ολοκλήρου θυγατρικής του Ομίλου AKTOR, και της ALBGAZ, της κρατικής εταιρείας φυσικού αερίου της Αλβανίας.
Η συμφωνία προβλέπει προμήθεια 1 δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων αερίου ετησίως από το 2030, για είκοσι χρόνια. Η εταιρική ανακοίνωση προσδιόρισε τα εκτιμώμενα συνολικά έσοδα σε περίπου 6 δισ. ευρώ.
Στην τελετή παρέστησαν ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα, ο υπουργός Υποδομών και Ενέργειας Ενέα Καρακάτσι και η τότε Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Ελλάδα.
Παράλληλα, η AKTOR ENERGY USA υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας για τις μελέτες ανάπτυξης ολοκληρωμένου ενεργειακού κόμβου, με μονάδα ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου περίπου 380 MW.
Πρόκειται για δύο διακριτά αντικείμενα: εμπορική συμφωνία προμήθειας και μνημόνιο για την προετοιμασία νέας υποδομής. Μαζί αποτυπώνουν την επέκταση της επιχειρηματικής παρουσίας του ομίλου στην περιοχή.
Ράμα: Η ενέργεια καθορίζει την ασφάλεια και την οικονομική ισχύ
Η επίσημη ομιλία του Αλβανού πρωθυπουργού ανέδειξε τη στρατηγική διάσταση των υπογραφών.
«Η ενέργεια καθορίζει την ασφάλειά μας, την οικονομική μας ισχύ και τη φιλοδοξία μας για τη θέση μας στην περιοχή και στην Ευρώπη», δήλωσε ο Ράμα.
Περιέγραψε τη συνεργασία με τις ΗΠΑ ως συνδυασμό μακροχρόνιας ασφάλειας εφοδιασμού, κρίσιμων υποδομών και τεχνογνωσίας του ιδιωτικού τομέα. Συνέδεσε, επίσης, την ανάπτυξη του κόμβου της Αυλώνας με την ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας Αλβανίας και Ελλάδας.
Η κυβερνητική παρουσία και οι δημόσιες τοποθετήσεις καταγράφουν τη σημασία που αποδόθηκε στη συμφωνία από την αλβανική πλευρά. Ο Εξάρχου συμμετείχε ως επικεφαλής ενός επιχειρηματικού ομίλου που αναλαμβάνει συγκεκριμένο εμπορικό ρόλο στον περιφερειακό ενεργειακό σχεδιασμό.
Για τη δεσμευτικότητα της συμφωνίας, ο ίδιος ήταν κατηγορηματικός στη συνέντευξή του, χαρακτηρίζοντάς την «απολύτως δεσμευτική». Διευκρίνισε ότι η προϋπόθεση στην οποία αναφέρθηκε αφορά την εγγύηση του αλβανικού Δημοσίου.
Ουκρανία: Η πρώτη εμπορική συμφωνία πριν από το 2030
Η ανάπτυξη της δραστηριότητας περιλαμβάνει και συμφωνίες με εγγύτερο χρονικό ορίζοντα.
Στις 30 Ιανουαρίου 2026, η Atlantic SEE LNG υπέγραψε την πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία. Η ανακοίνωση προέβλεπε παράδοση τον Μάρτιο, μέσω της διαδρομής Ελλάδα–Βουλγαρία–Ρουμανία–Μολδαβία–Ουκρανία.
Η κίνηση έδειξε τη δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης του Διαδρόμου πριν από την έναρξη των μακροχρόνιων προμηθειών του 2030.
Ο πρόεδρος της Atlantic SEE LNG και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, συνέδεσε τη συναλλαγή με την έναρξη νέας φάσης για την εταιρεία και τον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας.
Ο Εξάρχου είχε δώσει τότε το στίγμα:
«Με τη συμφωνία αυτή, ο κάθετος διάδρομος καθίσταται πραγματικότητα».
Η εξέλιξη αυτή προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στην επιχειρηματική του διαδρομή: παράλληλα με την εξασφάλιση μελλοντικών ποσοτήτων, αναπτύσσεται δραστηριότητα για την αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.
Η ελληνική στήριξη και το άνοιγμα προς νέες αγορές
Στην εκδήλωση «Greece–US Alliance for Energy Security», στις 24 Ιουνίου 2026, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ανέδειξε τον Κάθετο Διάδρομο ως στρατηγική επιλογή για την Ευρώπη.
Συνεχάρη τη διοίκηση της Atlantic SEE LNG για την επιμονή της στην αντιμετώπιση των δυσκολιών και συνέδεσε την ενεργοποίηση της διαδρομής με την ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική.
Στην ίδια εκδήλωση παρουσιάστηκε η ανάπτυξη συνεργασιών στις αγορές της περιοχής. Για την Αλβανία και τη Βοσνία ανακοινώθηκαν συμφωνίες απορρόφησης ποσοτήτων, ενώ η συνεργασία με Βουλγαρία, Ρουμανία και Ουκρανία περιλαμβάνει και μνημόνια που επιδιώκεται να εξελιχθούν σε οριστικές μακροχρόνιες συμβάσεις.
Το εύρος των επαφών δείχνει τη στόχευση: η δημιουργία ενός περιφερειακού εμπορικού δικτύου, με εξασφαλισμένες προμήθειες και περισσότερους δυνητικούς αγοραστές.
Οι εταιρείες και οι συμφωνίες έχουν συγκεκριμένη ταυτότητα
Η ακριβής εταιρική εικόνα ενισχύει την κατανόηση του σχεδίου.
Η Atlantic SEE LNG, στην οποία συμμετέχουν η AKTOR με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%, είναι η συμβαλλόμενη στη μακροχρόνια συμφωνία με τη Venture Global και αναπτύσσει τις δικές της εμπορικές συνεργασίες.
Η AKTOR LNG USA, χωριστή και εξ ολοκλήρου θυγατρική του ομίλου, υπέγραψε την αλβανική συμφωνία του Απριλίου. Η AKTOR ENERGY USA συμμετέχει στο σκέλος προετοιμασίας της νέας ενεργειακής υποδομής.
Η διάρθρωση αυτή αποτυπώνει μια ευρύτερη στρατηγική εξωστρέφειας του ομίλου, με διαφορετικά εταιρικά οχήματα για συγκεκριμένες δραστηριότητες.
«Όλα έγιναν στο φως της δημοσιότητας»
Στη συνέντευξή του, ο Εξάρχου απάντησε αναλυτικά για τις επαφές με τη Γκιλφόιλ και τη συνεργασία με τον Χρήστο Μαραφάτσο.
«Όλα έγιναν στο φως της δημοσιότητας», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι οι συναντήσεις στο εξωτερικό αφορούσαν τον Κάθετο Διάδρομο και ότι η αμερικανική πλευρά επιδίωκε τη δημόσια προβολή του εγχειρήματος.
Για το ταξίδι στο Νταβός δήλωσε ότι τήρησε τις διαδικασίες που αφορούσαν τη δική του πλευρά, ξεχωρίζοντάς τες από τις υπηρεσιακές υποχρεώσεις της πρέσβειρας.
Χαρακτήρισε το δημοσίευμα της Wall Street Journal «χτύπημα κατά των Ρεπουμπλικανών ενόψει εκλογών», αποδίδοντάς του πολιτική στόχευση και αναφερόμενος σε ανταγωνισμούς γύρω από τις προμήθειες και τις διαδρομές του φυσικού αερίου.
Η απάντησή του συνοδεύεται από ένα επιχειρηματικό έργο που έχει συγκεκριμένα: ημερομηνίες, συμβαλλόμενες εταιρείες, ποσότητες, χρονική διάρκεια και δημόσιες τοποθετήσεις των συμμετεχόντων.
Εξάρχου: Οι ανταγωνιστές, η Τουρκία και η μάχη για τον Κάθετο Διάδρομο
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου τοποθετεί τον θόρυβο γύρω από τις συμφωνίες σε ένα ευρύτερο πεδίο πολιτικού και επιχειρηματικού ανταγωνισμού. Χαρακτήρισε το δημοσίευμα της Wall Street Journal «χτύπημα κατά των Ρεπουμπλικανών ενόψει εκλογών», υποστηρίζοντας ότι ανταγωνιστικά επιχειρηματικά συμφέροντα συνέβαλαν στη διαμόρφωση της εικόνας που παρουσιάστηκε.
Κατά την εκτίμησή του, ακόμη και η επιλογή να αναφερθεί η AKTOR αντί της Atlantic SEE LNG εξυπηρετούσε το συγκεκριμένο αφήγημα. Επισήμανε, παράλληλα, ότι τα επίμαχα δημοσιεύματα δεν χαρακτήρισαν παράνομες τις σχέσεις και τις δραστηριότητες στις οποίες αναφέρονταν.
*Πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση βρίσκεται και το κρίσιμο ερώτημα: από ποια χώρα θα περνά το φυσικό αέριο προς την ευρωπαϊκή αγορά;*
Ερωτηθείς ποιοι δεν επιθυμούν την πρόοδο του Κάθετου Διαδρόμου, ο Εξάρχου αναφέρθηκε σε ανταγωνιστές της Venture Global στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και σε προμηθευτές που θα προτιμούσαν διαφορετική χώρα ως δίοδο μεταφοράς.
Σε αυτό το πλαίσιο ενέταξε και την Τουρκία. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεσμεύεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο, ενώ για την Τουρκία δεν ισχύουν με τον ίδιο τρόπο οι αντίστοιχες δεσμεύσεις. Έθεσε έτσι στο επίκεντρο τη στρατηγική σημασία της ελληνικής διαδρομής και τον ανταγωνισμό γύρω από αυτήν.
*Η απάντησή του, πάντως, παραμένει προσανατολισμένη στην πορεία των συμφωνιών.* Όπως εκτίμησε, ο θόρυβος οδήγησε και σε επιβεβαίωση της αποφασιστικότητας των κυβερνήσεων Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών να προχωρήσει ο Κάθετος Διάδρομος. Ξεκαθάρισε επίσης ότι η αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την πρεσβεία δεν επηρεάζει την εξέλιξη των συμφωνιών.
Το στοίχημα Εξάρχου για την Ελλάδα
Η σημασία του σχεδίου υπερβαίνει τον κύκλο εργασιών μιας εταιρείας. Η ανάπτυξη εμπορίου ενέργειας μέσω ελληνικών υποδομών δημιουργεί δυνατότητες για μεγαλύτερη διαμετακομιστική δραστηριότητα, νέες συνεργασίες και ισχυρότερη παρουσία της χώρας στις περιφερειακές αγορές.
Η στρατηγική Εξάρχου συνδέει την προμήθεια με τη διάθεση και τις υποδομές: μακροχρόνια συμβόλαια στις ΗΠΑ, συμφωνίες με αγοραστές στα Βαλκάνια και συνεργασίες για την ενίσχυση των διαθέσιμων πυλών εισόδου.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι συζητήσεις με τη Motor Oil για τη Διώρυγα Gas στην Κόρινθο, με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη του εγχειρήματος.
Για την Ευρώπη, ο ίδιος ζητά έγκαιρες αποφάσεις εξασφάλισης ποσοτήτων και κοινή χρηματοδοτική αντιμετώπιση της ενεργειακής πίεσης.
«Δεν αντιμετωπίζεται με ποδήλατα και κλειστά φώτα», προειδοποίησε, αναδεικνύοντας το κόστος της καθυστέρησης για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Από την επίσημη συζήτηση του Σεπτεμβρίου 2025 μέχρι τις εικοσαετείς συμβάσεις και τη διεύρυνση των ποσοτήτων, ο Εξάρχου έχει οικοδομήσει μια επιχειρηματική παρουσία με σαφές γεωοικονομικό αποτύπωμα. Η επόμενη πρόκληση είναι η διεύρυνση των πωλήσεων και η σταθερή αξιοποίηση των διαδρομών που συνδέουν την Ελλάδα με τις αγορές της περιοχής.
Ο ίδιος είχε συνοψίσει τη σημασία της προσπάθειας κατά την παρουσίαση του Ιουνίου:
«Όλοι όσοι ασχολούνται με τον Κάθετο Διάδρομο υπηρετούν το εθνικό συμφέρον και η σημερινή ημέρα το αποδεικνύει».
Πηγή: pagenews.gr