Με αιχμή την ελληνική παρουσία στη Σύνοδο Κορυφής και τις παρεμβάσεις απέναντι στην ενεργειακή κρίση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δίνει το πολιτικό στίγμα της επόμενης περιόδου: ευρωπαϊκή πίεση για μεγαλύτερα περιθώρια στήριξης και εθνικά μέτρα που περιορίζουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στην κυριακάτικη ανασκόπησή του, ο πρωθυπουργός παρουσιάζει τρεις ελληνικές πρωτοβουλίες που συζητήθηκαν από τους Ευρωπαίους ηγέτες και έλαβαν το πράσινο φως για περαιτέρω εξειδίκευση. Δημοσιονομική ευελιξία, αντιμετώπιση υβριδικών μεταναστευτικών απειλών και προστασία των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συγκροτούν την ευρωπαϊκή πλευρά της παρέμβασής του.
Το μήνυμα προς τις Βρυξέλλες συνοδεύεται από σαφή απαίτηση επιτάχυνσης. Η Αθήνα ζητά οι πολιτικές κατευθύνσεις να μετατραπούν γρήγορα σε εφαρμόσιμα εργαλεία, ενώ στο εσωτερικό προχωρά σε στήριξη για τη θέρμανση, τις μετακινήσεις και την αλιεία.
«Τρεις μείζονες ελληνικές πρωτοβουλίες πήραν το πράσινο φως»
Ο Μητσοτάκης επιλέγει να ξεκινήσει από τη Σύνοδο Κορυφής, προσδίδοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στον ρόλο της Ελλάδας στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ατζέντας:
«Θα ξεκινήσω από τη Σύνοδο Κορυφής που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή και είχε έντονο ελληνικό χρώμα, καθώς τρεις μείζονες ελληνικές πρωτοβουλίες συζητήθηκαν εκτενώς και πήραν το πράσινο φως από τους Ευρωπαίους ηγέτες για να εξειδικευτούν περαιτέρω».
Η διατύπωση αποτυπώνει το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η διαδικασία: πολιτική στήριξη στις προτάσεις και συνέχεια στην επεξεργασία τους. Η τελική μορφή των παρεμβάσεων θα κρίνει την πρακτική τους επίδραση.
Δημοσιονομική ευελιξία για χώρες με πλεονάσματα
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται η ελληνική πρόταση για έκτακτη προσαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων λόγω της ενεργειακής κρίσης.
Ο πρωθυπουργός εξηγεί:
«Αναφέρομαι στην πρότασή μας για έκτακτη προσαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων λόγω της ενεργειακής κρίσης ώστε χώρες με πλεονάσματα, όπως η Ελλάδα, να μπορούν να στηρίξουν στοχευμένα για όσο διαρκεί η κρίση νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η Σύνοδος ζήτησε από την Κομισιόν να έρθει με προτάσεις για αυτό το ζήτημα άμεσα».
Η Αθήνα επιδιώκει να συνδέσει τη δημοσιονομική της επίδοση με τη δυνατότητα μεγαλύτερης παρέμβασης σε μια έκτακτη συγκυρία. Πολιτικά, το επιχείρημα είναι σαφές: η επίτευξη πλεονασμάτων πρέπει να επιτρέπει στοχευμένη προστασία της κοινωνίας όταν αυξάνονται οι εξωτερικές πιέσεις.
Μεταναστευτικές απειλές και προστασία παιδιών
Οι δύο άλλες πρωτοβουλίες αφορούν διαφορετικά αλλά εξίσου κρίσιμα πεδία ευρωπαϊκού συντονισμού.
«Αναφέρομαι επίσης στον ευρωπαϊκό μηχανισμό για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών στο μέτωπο της μετανάστευσης, σαν αυτή που ζήσαμε στον Έβρο το 2020 και πρόσφατα στη Θέουτα της Ισπανίας, και βεβαίως στη θέσπιση ενός πιο αυστηρού πλαισίου ηλικιακών ορίων για πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», αναφέρει.
Στο μεταναστευτικό, η επιδίωξη αφορά κοινή αντιμετώπιση περιπτώσεων εργαλειοποίησης των ροών. Στο ψηφιακό περιβάλλον, αφορά ισχυρότερους κανόνες προστασίας των ανηλίκων και ευθύνης των πλατφορμών.
Το μήνυμα στις Βρυξέλλες: Κινηθείτε γρηγορότερα
Ο πρωθυπουργός συνδέει την αποδοχή των ελληνικών πρωτοβουλιών με την ευρύτερη θέση της χώρας στην Ευρώπη:
«Όλα αυτά είναι ελληνικές προτάσεις που γίνονται ευρωπαϊκές πολιτικές. Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί πιο γρήγορα και στα τρία μέτωπα και εμείς είμαστε εδώ για να συνεχίσουμε να πιέζουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ελλάδα έχει πλέον ισχυρή φωνή στην Ευρώπη και την αξιοποιεί για το συμφέρον των Ελλήνων και φυσικά των Ευρωπαίων πολιτών».
Η αναφορά στην ταχύτητα προσδιορίζει και την επόμενη πολιτική δοκιμασία. Η αποδοχή μιας πρότασης έχει αξία όταν ακολουθούν αποφάσεις μέσα σε χρόνο που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες.
Πετρέλαιο θέρμανσης: Επιδότηση 40 λεπτών και αυξημένο επίδομα
Στο εσωτερικό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσιάζει συνδυασμό παρεμβάσεων στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης και στην ενίσχυση των δικαιούχων επιδόματος.
«Σε ό,τι μας αφορά, αυτήν την εβδομάδα προχωρήσαμε σε νέα μέτρα για να περιορίσουμε τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Πρώτα απ’ όλα, στη θέρμανση. Επιδοτούμε το πετρέλαιο κατά 40 λεπτά το λίτρο, με το κόστος να μοιράζεται ανάμεσα στο κράτος και τα διυλιστήρια, και αυξάνουμε κατά 30% το επίδομα θέρμανσης, ανεξάρτητα από το μέσο που χρησιμοποιείται».
Για το οικονομικό αποτέλεσμα των παρεμβάσεων προσθέτει:
«Έτσι, το πετρέλαιο θέρμανσης θα διατίθεται στα 1,55 ευρώ αντί για 1,95, ενώ για όσους λαμβάνουν και το επίδομα, το κόστος υποχωρεί περίπου στα 1,35 ευρώ το λίτρο. Συνολικά, η στήριξη αφορά σχεδόν 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά».
Η κυβερνητική στόχευση είναι να περιοριστεί η επιβάρυνση πριν από την κορύφωση των χειμερινών αναγκών. Οι τιμές που παρουσιάζει ο πρωθυπουργός αποτυπώνουν τον υπολογισμό της παρέμβασης, με πρόσθετη ενίσχυση για όσους λαμβάνουν το επίδομα.
Καύσιμα κίνησης: Η μείωση περνά στην αντλία
Αντίστοιχη παρέμβαση περιγράφει για τις καθημερινές μετακινήσεις:
«Παρεμβαίνουμε και στα καύσιμα κίνησης, με μείωση της τιμής στην αντλία κατά 20 λεπτά στο diesel και 10 λεπτά στην αμόλυβδη, έως τις 31 Οκτωβρίου, χωρίς αιτήσεις και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Η μείωση περνά απευθείας στην τιμή που πληρώνει ο οδηγός».
Το χαρακτηριστικό του μέτρου είναι η άμεση εφαρμογή στην τιμή, χωρίς διαδικασία αίτησης από τον καταναλωτή.
Ο ίδιος αναγνωρίζει, πάντως, ότι η ενεργειακή πίεση παραμένει:
«Ξέρω ότι οι πιέσεις παραμένουν μεγάλες και κανένα μέτρο από μόνο του δεν αρκεί για να τις εξαφανίσει. Γι’ αυτό θα παρακολουθούμε τις διεθνείς εξελίξεις και θα προσαρμόζουμε τις παρεμβάσεις μας, κρατώντας δυνάμεις και για τους δύσκολους μήνες που έχουμε μπροστά μας».
Η φράση για τη διατήρηση δυνάμεων δείχνει ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει με ορίζοντα μεγαλύτερο από τις αμέσως επόμενες εβδομάδες.
Πρόσθετη στήριξη για τους αλιείς
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην αλιεία, τόσο για το κόστος καυσίμων όσο και για τις ζημιές στον εξοπλισμό:
«Στα μέτρα αυτά προσθέτουμε και τη στήριξη των αλιέων. Πέρα από όσα ανακοινώσαμε την προηγούμενη εβδομάδα, αυξάνουμε την επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου από τα 16 στα 40 λεπτά το λίτρο για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, ενώ διαθέτουμε 15 εκ. ευρώ για την αποζημίωση των παράκτιων αλιέων από τις ζημιές που προκαλούν στα δίχτυα τους προστατευόμενα θαλάσσια είδη, δίνοντας λύση σε ένα πρόβλημα που τους απασχολεί εδώ και χρόνια».
Η αποθήκευση ενέργειας ως μέρος της απάντησης
Πέρα από τις επιδοτήσεις, ο πρωθυπουργός εντάσσει στην ανασκόπηση και την ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών:
«Στις Νέες Καρυές της Θεσσαλίας εγκαινιάσαμε τη μεγαλύτερη αυτόνομη μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στην Ελλάδα, μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, έργο της Metlen και του Ομίλου Καράτζη. Με απλά λόγια, αποθηκεύει την ενέργεια που περισσεύει από τον ήλιο και τον άνεμο, ώστε να διοχετεύεται στο σύστημα όποτε χρειάζεται».
Η αναφορά συνδέει τη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση με τις επενδύσεις που επηρεάζουν τη λειτουργία του ενεργειακού συστήματος σε βάθος χρόνου.
Το πολιτικό στοίχημα για την κυβέρνηση είναι διπλό: να εξασφαλίσει γρήγορη ευρωπαϊκή συνέχεια στις ελληνικές προτάσεις και να μετατρέψει τις εθνικές παρεμβάσεις σε μετρήσιμη ελάφρυνση για πολίτες και επιχειρήσεις.
