Μια εκτεταμένη μεταρρύθμιση που μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα εκατομμυρίων ιδιοκτητών και ενοικιαστών προετοιμάζει το υπουργείο Δικαιοσύνης, με τον Γιώργο Φλωρίδη να παρουσιάζει τις βασικές κατευθύνσεις του νέου Κώδικα Συνιδιοκτησίας.
Από τα απλήρωτα κοινόχρηστα και τις ανακαινίσεις που μπλοκάρονται από διαφωνίες συνιδιοκτητών μέχρι την επαγγελματική διαχείριση πολυκατοικιών, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τη διαίρεση μεγάλων διαμερισμάτων, η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις σε ένα νομοθετικό πλαίσιο που σε σημαντικά σημεία χρονολογείται από το 1929.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης, σε τηλεοπτική συνέντευξη, παρουσίασε τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, εξηγώντας ότι στόχος είναι να αντιμετωπιστούν χρόνια προβλήματα που εμποδίζουν τη λειτουργία των πολυκατοικιών και την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας.
«Αυτή η τετραετία ήταν τετραετία των μεγάλων αλλαγών στην ελληνική Δικαιοσύνη. Είχαμε μεταρρυθμίσεις οι οποίες ήταν απολύτως απαραίτητες», ανέφερε.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι το υπουργείο επιδιώκει να ολοκληρωθεί η επεξεργασία του νέου Κώδικα Συνιδιοκτησίας έως το τέλος του 2026, ώστε να ακολουθήσει δημόσια διαβούλευση και να προωθηθεί η ψήφισή του τον Φεβρουάριο του 2027.
«Έχουν αλλάξει σχεδόν τα πάντα» – Γιατί αλλάζει το δίκαιο των πολυκατοικιών
Ο Γιώργος Φλωρίδης περιέγραψε το σημερινό νομοθετικό καθεστώς ως ένα σύστημα που δημιουργήθηκε για τις ανάγκες μιας εντελώς διαφορετικής εποχής.
«Ο πρώτος νόμος για την οριζόντια ιδιοκτησία, δηλαδή για τις πολυκατοικίες, έγινε το 1929», υπενθύμισε.
Και πρόσθεσε:
«Αν κανείς αντιληφθεί ποια ζητήματα καλούνταν τότε να ρυθμίσει ο νόμος, αντιλαμβάνεται πόσο μεγάλη απόσταση έχουμε έναν αιώνα μετά».
Ο υπουργός σημείωσε ότι έχουν μεταβληθεί τόσο οι ανάγκες των ιδιοκτητών όσο και οι μορφές αξιοποίησης των ακινήτων.
«Έχουν αλλάξει σχεδόν τα πάντα. Ακόμη και οι ορισμοί. Δηλαδή ο ορισμός του κτιρίου σήμερα δεν είναι ο ίδιος με αυτόν που ήταν το 1929», υποστήριξε.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε, ο νέος κώδικας θα συγκεντρώνει και θα εκσυγχρονίζει διάσπαρτες ρυθμίσεις για την οριζόντια και την κάθετη ιδιοκτησία.
Παράλληλα, θα επιχειρεί να αντιμετωπίσει ζητήματα που έχουν προκύψει από τις σύγχρονες μορφές αξιοποίησης ακινήτων.
«Όλα αυτά θα τα κωδικοποιήσει και θα τα ρυθμίσει ο νέος κώδικας, όπως επίσης θα ρυθμίσει για πρώτη φορά και σύγχρονες μορφές αξιοποίησης των οριζόντιων ιδιοκτησιών, όπως είναι το Airbnb», ανέφερε.
Οι ειδικές ρυθμίσεις για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί αναλυτικά.
Ανακαινίσεις χωρίς ομοφωνία – Τι αλλάζει στις αποφάσεις των συνιδιοκτητών
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που εξετάζονται αφορά τη λήψη αποφάσεων για μεγάλες παρεμβάσεις στις πολυκατοικίες.
Σήμερα, ανάλογα με το είδος των εργασιών και το ισχύον καθεστώς, ορισμένες παρεμβάσεις απαιτούν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά συναίνεσης.
Αυτό μπορεί να δημιουργεί αδιέξοδα όταν οι περισσότεροι ιδιοκτήτες επιθυμούν μια σημαντική αναβάθμιση, αλλά ένας μικρός αριθμός διαφωνεί.
Ο υπουργός περιέγραψε το πρόβλημα:
«Εάν θέλουμε να κάνουμε μια σημαντική αναβάθμιση ή μετατροπή της πολυκατοικίας, αυτό σήμερα πρέπει να εγκριθεί σχεδόν από το 100% των συνιδιοκτητών».
Και ανακοίνωσε:
«Αυτό αλλάζει. Θα μειωθεί ασφαλώς η πλειοψηφία, έτσι ώστε να μπορεί να μην είναι η μεγάλη πλειοψηφία των ενοίκων έρμαιο και υπό εκβιασμό σε μια ισχνή μειοψηφία».
Σύμφωνα με τον Φλωρίδη, η αλλαγή στοχεύει στο να διευκολύνει την αναβάθμιση παλαιών κτιρίων και την αξιοποίηση των ακινήτων.
Δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη ποιο ακριβώς ποσοστό συναίνεσης θα απαιτείται για κάθε κατηγορία εργασιών.
Επομένως, η αναφορά σε μείωση των απαιτούμενων πλειοψηφιών δεν σημαίνει ότι έχει ήδη θεσπιστεί γενικός κανόνας 50% συν μία ψήφο.
Επαγγελματίες διαχειριστές στις μεγάλες πολυκατοικίες
Σημαντική παρέμβαση εξετάζεται και στον τρόπο διαχείρισης των πολυκατοικιών.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι το παραδοσιακό μοντέλο, με έναν ιδιοκτήτη να αναλαμβάνει τη διαχείριση, δεν ανταποκρίνεται πάντοτε στις σημερινές ανάγκες.
«Ο θεσμός του διαχειριστή, θεσμός πετυχημένος στις προηγούμενες δεκαετίες, βλέπουμε σήμερα ότι αδυνατεί να δώσει λύσεις, ιδιαίτερα όπου υπάρχουν πολλά διαμερίσματα, υπάρχουν διαφορετικά συμφέροντα», σημείωσε.
Στη συνέχεια αποκάλυψε ότι εξετάζεται η ανάθεση της διαχείρισης μεγάλων πολυκατοικιών σε εξειδικευμένα γραφεία.
«Σκεπτόμαστε λοιπόν, και νομίζω ότι αυτό απασχολεί και την Επιτροπή που εκπονεί το σχέδιο νόμου, τη διαχείριση σε πολυκατοικίες που έχουν έναν αριθμό διαμερισμάτων και πάνω, να την αναθέσουμε σε ειδικά γραφεία», ανέφερε.
Κατά τη συζήτηση τέθηκε ως παράδειγμα μια πολυκατοικία με 25 έως 30 διαμερίσματα.
Ο υπουργός συμφώνησε ότι μια τέτοια πολυκατοικία θα μπορούσε να αναθέτει τη διαχείρισή της σε εξειδικευμένο γραφείο.
Ωστόσο, δεν ανακοίνωσε οριστικό αριθμητικό όριο εφαρμογής του μέτρου.
Απλήρωτα κοινόχρηστα: Τι προβλέπει ο σχεδιασμός
Το ζήτημα των απλήρωτων κοινοχρήστων αποτέλεσε κεντρικό μέρος της συνέντευξης.
Ο Φλωρίδης αναγνώρισε ότι σε πολλές πολυκατοικίες οι οφειλές δημιουργούν σημαντικά λειτουργικά προβλήματα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα κλειστά διαμερίσματα και στη δυσκολία εντοπισμού ορισμένων ιδιοκτητών.
«Σήμερα ένα από τα θέματα τα οποία έχουμε είναι τα κλειστά διαμερίσματα, για τα οποία δεν πληρώνουν οι ιδιοκτήτες», ανέφερε.
Και συμπλήρωσε:
«Κάποιοι από αυτούς δεν είναι εύκολο και να εντοπιστούν από τους διαχειριστές».
Ο υπουργός περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι σημερινοί διαχειριστές όταν υπάρχουν συστηματικές οφειλές.
«Σήμερα ο διαχειριστής θα πρέπει να αναλάβει μια δικαστική πρωτοβουλία, προκειμένου να εισπράξει τα κοινόχρηστα από δύστροπους ιδιοκτήτες ή νοικιαστές», εξήγησε.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ένα εξειδικευμένο γραφείο διαχείρισης θα μπορούσε να αναλαμβάνει αποτελεσματικότερα την είσπραξη οφειλών και τη διεκπεραίωση των αναγκαίων διαδικασιών.
Ο υπουργός δεν παρουσίασε συγκεκριμένη νέα διαδικασία αναγκαστικής είσπραξης ούτε ειδικές κυρώσεις για όσους δεν πληρώνουν κοινόχρηστα.
Αποθεματικό για έκτακτες ανάγκες – Τι θα γίνεται όταν κάποιος αδυνατεί να πληρώσει
Ο Γιώργος Φλωρίδης στάθηκε και στην ανάγκη δημιουργίας οικονομικού αποθεματικού για τις πολυκατοικίες.
Η λογική του σχεδιασμού είναι να υπάρχει ένα ποσό διαθέσιμο για απρόβλεπτες ανάγκες, ώστε οι ιδιοκτήτες να μην καλούνται κάθε φορά να καταβάλλουν έκτακτες εισφορές.
«Να μπορεί να συγκεντρώνεται το ποσό των κοινοχρήστων εγκαίρως, να δημιουργείται ένα αποθεματικό για να αντιμετωπίζονται οι έκτακτες ανάγκες της πολυκατοικίας», ανέφερε.
Ο υπουργός διαχώρισε επίσης τη συστηματική άρνηση πληρωμής από την πραγματική οικονομική αδυναμία.
«Θα μπορεί, ας πούμε, κάποιος από τους νοικιαστές να βρίσκεται σε μια αδυναμία πραγματική πληρωμής. Αλλά αυτό είναι ανθρώπινο. Δεν έχουμε έναν άνθρωπο δύστροπο», σημείωσε.
Στη συνέχεια εξήγησε ότι το αποθεματικό θα μπορούσε να λειτουργεί υποστηρικτικά σε τέτοιες περιπτώσεις.
«Εκεί λοιπόν θα μπορεί αυτό το αποθεματικό να συνδράμει τους συνιδιοκτήτες, έτσι ώστε σε μια αντικειμενικά δύσκολη στιγμή να μην επιβαρύνονται εκτάκτως οι υπόλοιποι».
Η δυνατότητα αυτή βρίσκεται στο στάδιο του σχεδιασμού και θα πρέπει να αποσαφηνιστεί στον νέο κώδικα.
Εξ αδιαιρέτου ακίνητα: Παρέμβαση για να λυθούν χρόνια αδιέξοδα
Ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο αφορά τα ακίνητα που ανήκουν σε περισσότερους συνιδιοκτήτες.
Σε πολλές περιπτώσεις, διαφωνίες μεταξύ συγγενών ή άλλων συγκυρίων εμποδίζουν τη μεταβίβαση, την ανακαίνιση ή την αξιοποίηση μιας ιδιοκτησίας.
Ο υπουργός περιέγραψε το πρόβλημα:
«Ένα από τα δύσκολα ζητήματα σήμερα, τα οποία απασχολούν συμπολίτες μας, είναι ότι αν κάποιος έχει ένα κοινό εξ αδιαιρέτου ακίνητο, είναι δύσκολο να λυθεί η συγκυριότητα και να γίνει η διαχείρισή του με σκοπό την αξιοποίηση».
Όπως εξήγησε, η κυβέρνηση επιδιώκει να διευκολύνει τη λύση της συγκυριότητας και να επεκτείνει αντίστοιχες παρεμβάσεις πέρα από τις κληρονομικές περιπτώσεις.
«Θέλουμε να το αντιμετωπίσουμε και σε όλο το φάσμα των ακινήτων, στα οποία υπάρχει συγκυριότητα, έτσι ώστε να διατεθούν αυτά στην αγορά», υποστήριξε.
Στόχος είναι να επιτρέπεται ταχύτερα είτε η συγκέντρωση των ποσοστών ιδιοκτησίας σε έναν συγκύριο είτε η μεταβίβαση και αξιοποίηση του ακινήτου από τρίτους.
Οι συγκεκριμένες νομικές προϋποθέσεις θα καθοριστούν από το νομοσχέδιο.
Μεγάλα διαμερίσματα 200 τετραγωνικών θα μπορούν να χωρίζονται σε δύο;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για ευκολότερη διαίρεση μεγάλων διαμερισμάτων σε αυτοτελείς ιδιοκτησίες.
Ο υπουργός αναφέρθηκε στα παλαιά διαμερίσματα του κέντρου της Αθήνας, πολλά από τα οποία έχουν επιφάνειες 150 έως 220 τετραγωνικών μέτρων.
«Ένα θέμα είναι το εάν μπορούμε μεγάλα διαμερίσματα, όπως είναι διαμερίσματα που είχαν κτιστεί τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 στο κέντρο της Αθήνας, επιφάνειας 150 και 220 τετραγωνικών, να τα διαιρέσουμε σε δύο ή τρία», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Φλωρίδη, μια τέτοια δυνατότητα θα μπορούσε να διευκολύνει την αξιοποίηση μεγάλων κατοικιών και να αυξήσει τον αριθμό των αυτοτελών ακινήτων που μπορούν να μεταβιβαστούν.
Έφερε μάλιστα ένα χαρακτηριστικό οικογενειακό παράδειγμα.
«Ένας πατέρας που έχει δύο παιδιά και έχει ένα μόνο ακίνητο 200 τετραγωνικών, σήμερα μπορεί να το μεταβιβάσει είτε εξ αδιαιρέτου είτε στο ένα από τα παιδιά του».
Και εξήγησε την αλλαγή που εξετάζεται:
«Αν λοιπόν δώσουμε τη δυνατότητα να χωρίσει το ακίνητο αυτό και να κάνει δύο αυτοτελή των 100 τετραγωνικών, θα μπορεί να ικανοποιήσει και τα δύο τέκνα του».
Η πρόταση αφορά τη νομική δυνατότητα δημιουργίας αυτοτελών ιδιοκτησιών. Η τεχνική και πολεοδομική δυνατότητα διαίρεσης κάθε ακινήτου θα πρέπει επίσης να εξετάζεται.
Αλλαγές και στην αντιπαροχή
Ο Γιώργος Φλωρίδης αναφέρθηκε και στον θεσμό της αντιπαροχής, υποστηρίζοντας ότι οι σημερινές διαδικασίες περιορίζουν τη δυνατότητα αξιοποίησης ακινήτων.
«Σήμερα ο θεσμός της αντιπαροχής δυστυχώς δεν δουλεύει στον βαθμό που έπρεπε να δουλεύει», δήλωσε.
Ως βασικά προβλήματα περιέγραψε τη γραφειοκρατία και την ανάγκη εξασφάλισης υψηλών ποσοστών συμφωνίας μεταξύ συνιδιοκτητών.
«Αυτό θα διευκολυνθεί, έτσι ώστε να μην θιγούν αφενός τα δικαιώματα των συγκυρίων, από την άλλη όμως να επιταχυνθούν οι διαδικασίες», ανέφερε.
Ο υπουργός συνέδεσε τη μεταρρύθμιση με την ανάγκη καλύτερης αξιοποίησης της υφιστάμενης ακίνητης περιουσίας.
«Δεν είναι μόνο ότι επηρεάζουν καθέναν από εμάς. Επηρεάζουν και την εθνική οικονομία», υπογράμμισε.
Νέα πλατφόρμα για τα χρέη των κληρονομιών
Ο υπουργός παρουσίασε επίσης σχεδιασμό για τη δημιουργία πλατφόρμας που θα επιτρέπει την ενημέρωση για τις οικονομικές υποχρεώσεις μιας κληρονομιάς.
Όπως εξήγησε, το νέο σύστημα θα αποσκοπεί στο να μπορούν οι κληρονόμοι και οι δανειστές να γνωρίζουν έγκαιρα τα χρέη που βαρύνουν την κληρονομιαία περιουσία.
«Οι κληρονόμοι αλλά και οι δανειστές της κληρονομιάς να είναι σε θέση άμεσα να γνωρίζουν τα χρέη που βαρύνουν την κληρονομιά», ανέφερε.
Η πρωτοβουλία συνδέεται με τις ευρύτερες παρεμβάσεις στο κληρονομικό δίκαιο, οι οποίες έχουν στόχο να περιορίσουν την αβεβαιότητα και τις καθυστερήσεις στη διαχείριση περιουσιακών υποθέσεων.
Τηλεφωνικές απάτες: «Η ελληνική Πολιτεία δεν παίζει»
Στο δεύτερο μεγάλο σκέλος της συνέντευξης, ο Γιώργος Φλωρίδης αναφέρθηκε στην αυστηροποίηση του ποινικού πλαισίου για τις τηλεφωνικές και συναφείς απάτες.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη μορφή εγκληματικότητας έχει αποκτήσει ιδιαίτερα σοβαρές διαστάσεις.
«Βλέπουμε λοιπόν ότι το αδίκημα της απάτης με το τηλέφωνο είχε εξελιχθεί και έχει εξελιχθεί σε κοινωνική μάστιγα», ανέφερε.
Όπως δήλωσε, η νέα νομοθετική ρύθμιση έχει ήδη ψηφιστεί και βρίσκεται σε ισχύ.
Σύμφωνα με όσα εξήγησε, η κακουργηματική αντιμετώπιση μπορεί πλέον να εφαρμόζεται ανεξαρτήτως ποσού, όταν συντρέχουν οι ειδικές προϋποθέσεις της διάταξης, όπως η κατ’ επάγγελμα τέλεση της απάτης.
«Ακόμη και για ένα ευρώ, δηλαδή για μια απάτη ευτελούς αξίας, θα οδηγείται στον ανακριτή και θα διώκεται σε βαθμό κακουργήματος», υποστήριξε.
Ο Φλωρίδης ανέφερε ότι οι προβλεπόμενες ποινές μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να φθάνουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
«Από 8 έως 10 έτη. Έτσι είναι η διαβάθμιση της ποινής που προβλέπεται στον νόμο», σημείωσε.
Η αυστηρότερη μεταχείριση δεν αφορά αυτομάτως κάθε απλή περίπτωση απάτης ενός ευρώ, αλλά τις περιπτώσεις που πληρούν τα ειδικά νομικά κριτήρια.
«Παίρνουν τους κόπους μιας ζωής»
Ο υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις απάτες που στρέφονται κατά ευάλωτων πολιτών.
Αναφέρθηκε σε δράστες που εκμεταλλεύονται την ηλικία ή άλλες συνθήκες ευαλωτότητας για να αποσπάσουν χρήματα, τιμαλφή και αποταμιεύσεις.
«Χρειάζεται λοιπόν να το έχουν υπόψη τους οι επίδοξοι δράστες, όλοι αυτοί οι οποίοι εκμεταλλεύονται συνθήκες ευαλωτότητας των συνανθρώπων μας», τόνισε.
Και πρόσθεσε:
«Τους εξαπατούν και παίρνουν τους κόπους μιας ζωής».
Ο Φλωρίδης επέλεξε να στείλει ένα σαφές μήνυμα για την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
«Η ελληνική Πολιτεία δεν παίζει. Το αποδείξαμε ότι είμαστε αποφασισμένοι να εφαρμόσουμε τους νόμους», δήλωσε.
Κατά την τοποθέτησή του, η αυστηροποίηση του ποινικού πλαισίου αποτελεί μέρος της προσπάθειας αντιμετώπισης της επαγγελματικής και οργανωμένης εγκληματικής δραστηριότητας.
«Από τις 1.492 ημέρες στις 700» – Τα στοιχεία Φλωρίδη για τη Δικαιοσύνη
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο υπουργός παρουσίασε στοιχεία για την επιτάχυνση της απονομής της Δικαιοσύνης.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε, ο μέσος χρόνος για την έκδοση τελεσίδικης απόφασης έχει μειωθεί σημαντικά.
«Ενώ ήμασταν στις 1.492 μέρες, σήμερα είμαστε περίπου στις 700», ανέφερε.
Ο Φλωρίδης υποστήριξε ότι η μεταβολή αυτή συνδέεται με τις μεταρρυθμίσεις στον δικαστικό χάρτη και τις αλλαγές στη λειτουργία των δικαστηρίων.
«Ο μέσος όρος από 1.492 μέρες μιας τελεσίδικης απόφασης έχει πέσει στις 700», επανέλαβε.
Κατά τον υπουργό, τα στοιχεία που συλλέγονται ανά τρίμηνο από τα δικαστήρια δείχνουν βελτίωση όχι μόνο στους χρόνους εκδίκασης αλλά και στον ρυθμό εκκαθάρισης των εκκρεμών υποθέσεων.
«Ελπίζω ότι τα στοιχεία δείχνουν ότι δεν είναι συγκυριακά αυτά τα νούμερα, αλλά έχουν μια τάση οριστικοποίησης», σημείωσε.
Εξήγησε επίσης ότι ο ρυθμός εκκαθάρισης αποτελεί κρίσιμο δείκτη, επειδή αποτυπώνει πόσες νέες υποθέσεις εισέρχονται στο δικαστικό σύστημα και πόσες ολοκληρώνονται.
«Ενώ πριν από τον δικαστικό χάρτη και τις μεταρρυθμίσεις ο ρυθμός αυτός ήταν κάθε χρόνο αρνητικός, σήμερα έχουμε πάει σε θετικούς ρυθμούς», υποστήριξε.
Οι αριθμοί αυτοί παρουσιάζονται ως στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, όπως τα ανέφερε ο υπουργός στη συνέντευξη.
Η πολιτική διάσταση των αλλαγών
Η παρέμβαση του Γιώργου Φλωρίδη αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η κυβέρνηση στις μεταρρυθμίσεις της καθημερινότητας ενόψει της τελευταίας περιόδου της κοινοβουλευτικής θητείας.
Ο νέος Κώδικας Συνιδιοκτησίας επιχειρεί να αντιμετωπίσει ζητήματα που απασχολούν εκατομμύρια πολίτες, από τη διαχείριση μιας πολυκατοικίας έως την αξιοποίηση μιας οικογενειακής περιουσίας.
Παράλληλα, η αυστηροποίηση της ποινικής αντιμετώπισης των τηλεφωνικών απατών αποτελεί μέρος της κυβερνητικής πολιτικής για την προστασία των πολιτών από συγκεκριμένες μορφές εγκληματικότητας.
Η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από το τελικό περιεχόμενο των ρυθμίσεων, την εφαρμογή τους και τα αποτελέσματα που θα καταγραφούν.
Το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι η ολοκλήρωση του νέου Κώδικα Συνιδιοκτησίας και η παρουσίασή του σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο, σύμφωνα με τον υπουργό, την ψήφισή του τον Φεβρουάριο του 2027.
Πηγή: pagenews.gr