ΟΗΕ: Τα ΗΑΕ ρίχνουν στη μάχη τη Λάνα Νουσεϊμπέχ – Η γυναίκα που μπορεί να γράψει ιστορία

Με παλαιστινιακές ρίζες, ισχυρή διπλωματική εμπειρία και πρωταγωνιστικό ρόλο στις κρίσεις της Γάζας και της Μέσης Ανατολής, η Λάνα Νουσεϊμπέχ διεκδικεί την ηγεσία του ΟΗΕ. Η υποψηφιότητα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων αναδιαμορφώνει μια πολυσύνθετη διπλωματική διαδικασία, στην οποία οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα διατηρούν καθοριστικό λόγο.

Μια νέα υποψηφιότητα από τη Μέση Ανατολή προστίθεται στη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να προτείνουν επισήμως τη Λάνα Νουσεϊμπέχ, μία από τις πλέον έμπειρες διπλωματικές προσωπικότητες της χώρας.

Η ανακοίνωση έγινε την Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου 2026, από το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ, το οποίο επικαλέστηκε την πολυετή εμπειρία της στον ΟΗΕ και τη γνώση της για τις σύγχρονες διεθνείς κρίσεις.

Η Νουσεϊμπέχ, η οποία σήμερα κατέχει τη θέση της υπουργού Επικρατείας στο υπουργείο Εξωτερικών των Εμιράτων, εισέρχεται σε μια διαδικασία με ιδιαίτερα υψηλό γεωπολιτικό διακύβευμα.

Ο σημερινός Γενικός Γραμματέας, Αντόνιο Γκουτέρες, ολοκληρώνει τη δεύτερη πενταετή θητεία του στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Ο διάδοχός του θα αναλάβει καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου 2027.

Εάν η Νουσεϊμπέχ επιλεγεί, θα γίνει η πρώτη γυναίκα στην ιστορία που θα ηγηθεί του ΟΗΕ και η δεύτερη προσωπικότητα από τον αραβικό κόσμο μετά τον Αιγύπτιο Μπούτρος Μπούτρος-Γκάλι, ο οποίος υπηρέτησε από το 1992 έως το 1996.

Η υποψηφιότητά της αποκτά ξεχωριστή σημασία λόγω των παλαιστινιακών οικογενειακών καταβολών της, των σχέσεων των ΗΑΕ με το Ισραήλ και της πολυετούς εμπλοκής της στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις για τη Γάζα.

Η ανακοίνωση των Εμιράτων και το διπλωματικό μήνυμα

Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ παρουσίασε την υποψηφιότητα της Λάνα Νουσεϊμπέχ ως επιλογή βασισμένη στη διεθνή εμπειρία και στην ικανότητά της να διαχειρίζεται σύνθετα ζητήματα.

Στην ανακοίνωση γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην «εκτεταμένη εμπειρία της σε θέματα που αφορούν τα Ηνωμένα Έθνη και στη σοφία της στην αντιμετώπιση των σημερινών διεθνών προκλήσεων».

Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει την πρόθεση του Άμπου Ντάμπι να προβάλλει μια υποψήφια με ισχυρή παρουσία στους πολυμερείς θεσμούς.

Η επιλογή της δεν στηρίζεται αποκλειστικά στο γεγονός ότι θα μπορούσε να γίνει η πρώτη γυναίκα Γενική Γραμματέας.

Συνδέεται και με τη διπλωματική εμπειρία της σε ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της σημερινής διεθνούς ατζέντας: τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, την ανθρωπιστική βοήθεια, τις περιφερειακές ισορροπίες και τη μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών.

Ποια είναι η Λάνα Νουσεϊμπέχ – Από το Κέιμπριτζ στον ΟΗΕ

Η Λάνα Νουσεϊμπέχ έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της επαγγελματικής της διαδρομής στην εξωτερική πολιτική και στην εκπροσώπηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων σε διεθνείς οργανισμούς.

Σπούδασε Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο στις Ισραηλινές Σπουδές και στις Σπουδές της Εβραϊκής Διασποράς από το SOAS University of London.

Στα πρώτα στάδια της σταδιοδρομίας της εργάστηκε ως σύμβουλος της UNESCO στο Παρίσι και ως αναλύτρια στο πρόγραμμα Ασφάλειας και Τρομοκρατίας του Gulf Research Center.

Ακολούθησε η ένταξή της στον διπλωματικό μηχανισμό των ΗΑΕ.

Συνέβαλε στη δημιουργία της διεύθυνσης σχεδιασμού πολιτικής του υπουργείου Εξωτερικών, της οποίας υπήρξε η πρώτη επικεφαλής.

Εργάστηκε επίσης ως συμπροεδρική ειδική απεσταλμένη των Εμιράτων για το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, ενώ συμμετείχε στον συντονισμό της παρουσίας της χώρας στην G20.

Η εμπειρία της περιλαμβάνει και ζητήματα που σχετίζονται με τον Διεθνή Οργανισμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA).

Η πρώτη γυναίκα πρέσβης των ΗΑΕ στα Ηνωμένα Έθνη

Τον Σεπτέμβριο του 2013, η Νουσεϊμπέχ ανέλαβε τη θέση της μόνιμης αντιπροσώπου των ΗΑΕ στον ΟΗΕ.

Ήταν η πρώτη γυναίκα που εκπροσώπησε τη χώρα σε αυτή τη θέση.

Παρέμεινε μέχρι το 2024, διανύοντας μια περίοδο κατά την οποία τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιχείρησαν να ενισχύσουν τη διεθνή διπλωματική παρουσία τους.

Η θητεία της περιλάμβανε και τη διετή συμμετοχή των ΗΑΕ στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Το 2017 διετέλεσε πρόεδρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου του UN Women και μία από τις αντιπροέδρους της 72ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Συμμετείχε επίσης σε πρωτοβουλίες για την αναζωογόνηση της Γενικής Συνέλευσης και για το μέλλον του οργανισμού.

Αυτή η μακρά παρουσία στο εσωτερικό του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία της υποψηφιότητάς της.

Η Γάζα και η διπλωματία ανάμεσα σε Ισραήλ και Παλαιστίνη

Ένα από τα σημαντικότερα πεδία δράσης της Νουσεϊμπέχ υπήρξε το Παλαιστινιακό.

Η ίδια έχει υπερασπιστεί τις διπλωματικές σχέσεις των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, καταδίκασε τη δολοφονία Ισραηλινών αμάχων και την ομηρία πολιτών από τη Χαμάς.

Χαρακτήρισε την επίθεση «αδικαιολόγητη».

Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, συμμετείχε σε διπλωματικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τον παλαιστινιακό πληθυσμό.

Το 2023 συνέβαλε στην προώθηση απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας που δημιούργησε μηχανισμό για τη διευκόλυνση της παράδοσης ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα.

Το 2024 εκπροσώπησε τα ΗΑΕ ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, υποστηρίζοντας το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των Παλαιστινίων και τη λύση των δύο κρατών.

Στην ίδια παρέμβαση άσκησε κριτική στις ισραηλινές πολιτικές στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.

Η στάση της αντανακλά τη διπλωματική προσπάθεια των Εμιράτων να διατηρούν σχέσεις με το Ισραήλ, χωρίς να εγκαταλείπουν επισήμως την υποστήριξη προς την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση.

«Κόκκινη γραμμή» η προσάρτηση της Δυτικής Όχθης

Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Νουσεϊμπέχ προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη ισραηλινή προσάρτηση της Δυτικής Όχθης θα αποτελούσε «κόκκινη γραμμή» για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Κατά την εκτίμησή της, μια τέτοια εξέλιξη θα έθετε σε κίνδυνο τις προσπάθειες περιφερειακής ολοκλήρωσης.

Η τοποθέτηση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των Συμφωνιών του Αβραάμ, μέσω των οποίων τα ΗΑΕ εξομάλυναν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ.

Η Νουσεϊμπέχ έχει υποστηρίξει ότι η περιφερειακή συνεργασία δεν μπορεί να εξελίσσεται ανεξάρτητα από τις προοπτικές επίλυσης του Παλαιστινιακού.

Αυτό το διπλωματικό υπόβαθρο αποτελεί κεντρικό στοιχείο της διεθνούς ταυτότητάς της.

Οι παλαιστινιακές ρίζες και η ιστορική οικογένεια της Ιερουσαλήμ

Η οικογένεια Νουσεϊμπέχ έχει μακρά ιστορία στην Ιερουσαλήμ.

Ο παππούς της, Ανουάρ Νουσεϊμπέχ, υπήρξε σημαντική πολιτική προσωπικότητα της παλαιστινιακής κοινωνίας.

Κατείχε υπουργικές θέσεις στην κυβέρνηση της Ιορδανίας κατά την περίοδο που το Αμμάν ήλεγχε τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Διετέλεσε επίσης πρέσβης της Ιορδανίας στη Βρετανία από το 1965 έως το 1967.

Λίγο πριν από τον πόλεμο του 1967 επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ και παρέμεινε εκεί μετά την ισραηλινή κατάληψη της Ανατολικής Ιερουσαλήμ.

Αργότερα διαφοροποιήθηκε από την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, διαφωνώντας με τη διεκδίκησή της να αποτελεί τον μοναδικό νόμιμο εκπρόσωπο του παλαιστινιακού λαού.

Ο γιος του, Σάρι Νουσεϊμπέχ, φιλόσοφος και πρώην πρόεδρος του Πανεπιστημίου Al-Quds, διορίστηκε το 2001 από τον Γιάσερ Αραφάτ εκπρόσωπος της PLO στην Ιερουσαλήμ.

Στη συνέχεια συνίδρυσε με τον πρώην επικεφαλής της ισραηλινής υπηρεσίας Shin Bet, Άμι Αγιαλόν, ειρηνευτική πρωτοβουλία υπέρ της λύσης των δύο κρατών.

Πατέρας της Λάνα είναι ο Ζάκι Νουσεϊμπέχ, σύμβουλος πολιτιστικών θεμάτων του προέδρου των ΗΑΕ και γνωστή προσωπικότητα της πολιτιστικής και διπλωματικής ζωής της χώρας.

Η οικογενειακή αυτή διαδρομή συνδέει την υποψηφιότητα με την ιστορία της Ιερουσαλήμ, την παλαιστινιακή πολιτική και τη σύγχρονη διπλωματία των Εμιράτων.

Χεζμπολάχ, Λίβανος και Σουδάν: Οι άλλες κρίσεις

Η διπλωματική δράση της Νουσεϊμπέχ δεν περιορίζεται στο Παλαιστινιακό.

Το 2023 επέκρινε τη Χεζμπολάχ, κατηγορώντας την ότι παρεμποδίζει τη δράση των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ στον νότιο Λίβανο.

Είχε αναφερθεί επίσης σε στρατιωτικές ασκήσεις της οργάνωσης και σε ενέργειες που, κατά την άποψή της, υπονομεύουν τους κρατικούς θεσμούς του Λιβάνου.

Προειδοποίησε ότι τέτοιες πρακτικές ενδέχεται να εντείνουν την περιφερειακή αστάθεια.

Στο ζήτημα του Σουδάν, η Νουσεϊμπέχ έχει υπερασπιστεί τα ΗΑΕ απέναντι στις καταγγελίες της σουδανικής κυβέρνησης και του στρατού ότι το Άμπου Ντάμπι προμηθεύει όπλα στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF).

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αρνούνται τις κατηγορίες.

Η Νουσεϊμπέχ έχει ζητήσει κατάπαυση του πυρός και μετάβαση σε πολιτική διακυβέρνηση.

Οι υποθέσεις αυτές δείχνουν ότι, σε περίπτωση εκλογής της, θα αναλάμβανε την ηγεσία ενός οργανισμού στον οποίο αρκετές από τις μεγαλύτερες κρίσεις συνδέονται με περιοχές όπου έχει ήδη αναλάβει διπλωματικές πρωτοβουλίες.

Η μάχη της διαδοχής: Οκτώ υποψήφιοι, πέντε γυναίκες

Η Νουσεϊμπέχ εισέρχεται σε μια διαδικασία στην οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το Al-Monitor, συμμετέχουν πλέον οκτώ υποψήφιοι.

Από αυτούς, πέντε είναι γυναίκες και πέντε προέρχονται από τη Λατινική Αμερική ή την Καραϊβική.

Η γεωγραφική εκπροσώπηση αποτελεί σημαντικό στοιχείο της διαδικασίας.

Παρότι δεν υπάρχει δεσμευτικός κανόνας που να επιβάλλει αυστηρή εναλλαγή περιφερειών, έχει διαμορφωθεί η προσδοκία ότι ο επόμενος Γενικός Γραμματέας θα μπορούσε να προέρχεται από τη Λατινική Αμερική ή την Καραϊβική.

Η υποψηφιότητα της Νουσεϊμπέχ διαφοροποιείται γεωγραφικά από αυτή την προσδοκία.

Παράλληλα, ενισχύει την παρουσία γυναικών σε μια διαδικασία που θα μπορούσε για πρώτη φορά να καταλήξει στην επιλογή γυναίκας επικεφαλής του ΟΗΕ.

Γκρίνσπαν, Γκρόσι και Ροντρίγκες-Μπίρκετ

Μεταξύ των υποψηφίων που συμμετέχουν στη διαδικασία βρίσκεται η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα και επικεφαλής της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) από το 2021.

Συμμετέχει επίσης ο Ραφαέλ Γκρόσι, Αργεντινός διπλωμάτης και γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) από το 2019.

Άλλη υποψήφια είναι η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ, μόνιμη αντιπρόσωπος της Γουιάνας στον ΟΗΕ.

Οι υποψηφιότητες αυτές συγκεντρώνουν διαφορετικά διπλωματικά χαρακτηριστικά.

Η Γκρίνσπαν διαθέτει εμπειρία σε θέματα διεθνούς ανάπτυξης και εμπορίου.

Ο Γκρόσι συνδέεται με τη διεθνή πυρηνική ασφάλεια και τη διαχείριση κρίσεων.

Η Ροντρίγκες-Μπίρκετ εκπροσωπεί τη διπλωματική παρουσία της Καραϊβικής.

Η Νουσεϊμπέχ προσθέτει στη διαδικασία μια υποψηφιότητα με ιδιαίτερη εμπειρία στη Μέση Ανατολή και στη λειτουργία του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Τι έδειξε η ψηφοφορία της 16ης Οκτωβρίου

Το Συμβούλιο Ασφαλείας πραγματοποιεί άτυπες διερευνητικές ψηφοφορίες προκειμένου να καταγράψει τις διαθέσεις των μελών του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της εκστρατείας της κοινωνίας των πολιτών 1 for 8 Billion, στην ψηφοφορία της 16ης Οκτωβρίου η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν συγκέντρωσε εννέα θετικές ενδείξεις υποστήριξης, από τις οποίες τρεις προήλθαν από μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ συγκέντρωσε οκτώ θετικές ενδείξεις, επίσης με τρεις από τα μόνιμα μέλη.

Ο Ραφαέλ Γκρόσι έλαβε οκτώ θετικές ενδείξεις, εκ των οποίων δύο από μόνιμα μέλη.

Οι άτυπες αυτές ψηφοφορίες δεν συνιστούν τελική επιλογή.

Χρησιμοποιούνται για να αποτυπώνεται η στάση των κρατών και να εντοπίζονται πιθανές αντιρρήσεις.

Η Νουσεϊμπέχ εισήλθε στη διαδικασία μετά τη συγκεκριμένη ψηφοφορία.

Το βέτο των πέντε μονίμων μελών

Η επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Τα πέντε μόνιμα μέλη — Ηνωμένες Πολιτείες, Κίνα, Ρωσία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο — διαθέτουν δικαίωμα βέτο στην απόφαση με την οποία το Συμβούλιο εισηγείται έναν υποψήφιο.

Αφού υπάρξει σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας, η τελική απόφαση λαμβάνεται από τη Γενική Συνέλευση των 193 κρατών-μελών.

Επομένως, η υποστήριξη μιας περιφερειακής ομάδας ή η συγκέντρωση θετικών ψήφων στις άτυπες διαδικασίες δεν αρκεί από μόνη της.

Κάθε υποψηφιότητα πρέπει να περάσει και από το διπλωματικό φίλτρο των πέντε μονίμων μελών.

Ο παράγοντας Τραμπ και η στάση της Ουάσιγκτον

Η αμερικανική κυβέρνηση αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες της διαδικασίας.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του POLITICO που επικαλείται το Al-Monitor, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν εκφράσει αντιρρήσεις για τις μέχρι τώρα υποψηφιότητες, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στην αντίληψη του Αμερικανού προέδρου για τον οργανισμό.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιδιώξει τη μείωση των οικονομικών και θεσμικών δεσμεύσεων των Ηνωμένων Πολιτειών προς διάφορους οργανισμούς και υπηρεσίες του συστήματος του ΟΗΕ.

Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται αποχωρήσεις ή περικοπές υποστήριξης προς φορείς όπως το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η UNESCO και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Οι ΗΠΑ είχαν επίσης αναστείλει το 2024 τη χρηματοδότηση προς την UNRWA, μετά τις ισραηλινές κατηγορίες για εμπλοκή εργαζομένων της υπηρεσίας στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.

Η στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στις υποψηφιότητες αποτελεί συνεπώς κρίσιμο ζήτημα.

Δεν έχει αποσαφηνιστεί από τα διαθέσιμα στοιχεία ποια θέση θα λάβουν οι Ηνωμένες Πολιτείες ειδικά απέναντι στη Λάνα Νουσεϊμπέχ.

Τι σημαίνει η υποψηφιότητα για τη Μέση Ανατολή

Η επίσημη πρόταση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων προσθέτει μια νέα περιφερειακή διάσταση στη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η Νουσεϊμπέχ διαθέτει εμπειρία σε μια σειρά από ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τη Μέση Ανατολή: τη Γάζα, το Παλαιστινιακό, τον Λίβανο και τις περιφερειακές σχέσεις.

Ταυτόχρονα, προέρχεται από μια χώρα που έχει επιδιώξει να ενισχύσει τον διεθνή της ρόλο μέσω οικονομικών συνεργασιών, διπλωματικών πρωτοβουλιών και παρουσίας σε πολυμερείς οργανισμούς.

Η υποψηφιότητα έχει επίσης ιστορικό και συμβολικό χαρακτήρα.

Συνδέει τις παλαιστινιακές ρίζες μιας γνωστής οικογένειας της Ιερουσαλήμ με τη σύγχρονη εξωτερική πολιτική των Εμιράτων.

Η τελική επιλογή, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από ευρύτερους διπλωματικούς συσχετισμούς και από τη δυνατότητα εξασφάλισης της απαραίτητης υποστήριξης στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Ο ΟΗΕ μπροστά σε μια κρίσιμη αλλαγή ηγεσίας

Η διαδικασία διαδοχής πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων διεθνών αντιπαραθέσεων.

Οι πόλεμοι, οι ανθρωπιστικές κρίσεις, οι διαφωνίες μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και οι οικονομικές δυσκολίες του οργανισμού έχουν ενισχύσει τη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα των Ηνωμένων Εθνών.

Ο επόμενος Γενικός Γραμματέας θα κληθεί να λειτουργήσει μέσα σε ένα περιβάλλον όπου οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας συχνά επηρεάζονται από τις αντιθέσεις μεταξύ των μονίμων μελών.

Η Λάνα Νουσεϊμπέχ εισέρχεται σε αυτή τη διαδικασία με μακρά εμπειρία στη διπλωματία των ΗΑΕ και στη λειτουργία του ΟΗΕ.

Η υποψηφιότητά της αναδεικνύει ταυτόχρονα τρία ζητήματα: την εκπροσώπηση των γυναικών στην κορυφή των Ηνωμένων Εθνών, τον ρόλο της Μέσης Ανατολής και τη δυνατότητα του οργανισμού να ανανεώσει την ηγεσία του σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει πώς θα τοποθετηθούν τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας απέναντι στη νέα υποψηφιότητα και ποιες διπλωματικές συναινέσεις μπορούν να διαμορφωθούν.

Πηγή: Pagenews.gr