Μια σημαντική μεταβολή στις στρατιωτικές ισορροπίες της Μέσης Ανατολής ενδέχεται να βρίσκεται σε εξέλιξη στην καρδιά της Σαουδικής Αραβίας, περίπου 200 χιλιόμετρα δυτικά του Ριάντ.
Νέες δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν την επέκταση της εγκατάστασης αλ-Ντουαντίμι (al-Duwadimi), όπου το σαουδαραβικό βασίλειο φαίνεται να ενισχύει τις δυνατότητες παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων στερεού καυσίμου.
Σύμφωνα με έρευνα του Reuters, η οποία βασίζεται σε ανάλυση του αμερικανικού Foreign Policy Research Institute (FPRI), οι νέες υποδομές θα μπορούσαν να επιτρέψουν την κατασκευή μεγαλύτερων πυραύλων, ικανών να μεταφέρουν βαρύτερες πολεμικές κεφαλές ή να πλήττουν στόχους σε μεγαλύτερες αποστάσεις.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο έντονης στρατιωτικής αντιπαράθεσης στον Περσικό Κόλπο, καθώς η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ απέναντι στο Ιράν και να περιορίσει την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές οπλικών συστημάτων.
Παράλληλα, η πιθανή κινεζική τεχνολογική συμμετοχή προσθέτει μια νέα διάσταση στον ανταγωνισμό επιρροής ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Οι δορυφόροι αποκάλυψαν τη στρατιωτική επέκταση
Οι ερευνητές Σαμ Λερ (Sam Lair) και Μάικλ Ντόιτσμαν (Michael Duitsman) του FPRI εξέτασαν εμπορικές δορυφορικές εικόνες της αμερικανικής εταιρείας Planet Labs, οι οποίες καλύπτουν την περίοδο από τον Απρίλιο του 2025 έως τον Σεπτέμβριο του 2026.
Η ανάλυση εντόπισε την κατασκευή νέων κτιρίων στο συγκρότημα αλ-Ντουαντίμι, με χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε υποδομές παραγωγής κινητήρων βαλλιστικών πυραύλων στερεού καυσίμου.
Το σημαντικότερο από τα νέα κτίρια εκτιμάται ότι φιλοξενεί ειδικούς χώρους χύτευσης προωθητικού υλικού, όπου το μείγμα καυσίμου τοποθετείται στο περίβλημα του πυραυλοκινητήρα και αφήνεται να στερεοποιηθεί.
Σύμφωνα με τους δύο ερευνητές, το νέο κτίριο είναι τουλάχιστον διπλάσιο σε μέγεθος από την υφιστάμενη εγκατάσταση που θεωρείται ότι χρησιμοποιείται για αντίστοιχες εργασίες.
Η αξιολόγησή τους είναι χαρακτηριστική:
«Οι δορυφορικές εικόνες υποδηλώνουν ότι η Σαουδική Αραβία επεκτείνει τις υποδομές του συγκροτήματος παραγωγής πυραύλων, πιθανότατα για την κατασκευή μεγαλύτερων πυραύλων, οι οποίοι θα μπορούν να μεταφέρουν βαρύτερα φορτία ή να φτάνουν σε μεγαλύτερες αποστάσεις».
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης δεύτερο νέο κτίριο, το οποίο ενδέχεται να προορίζεται για αποθήκευση πρώτων υλών ή ολοκληρωμένων πυραυλικών εξαρτημάτων.
Τα προστατευτικά τείχη και οι εγκαταστάσεις στερεού καυσίμου
Ένα από τα στοιχεία που προσέλκυσαν το ενδιαφέρον των αναλυτών είναι η κατασκευή ισχυρών προστατευτικών τοιχωμάτων γύρω από τις νέες εγκαταστάσεις.
Τα τοιχώματα αυτά φαίνεται να έχουν σχεδιαστεί ώστε να περιορίζουν τις συνέπειες ενδεχόμενης ακούσιας έκρηξης.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αντίστοιχες κατασκευές έχουν παρατηρηθεί σε εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ιράν.
Η χρήση στερεού καυσίμου προσφέρει σημαντικά επιχειρησιακά πλεονεκτήματα.
Οι συγκεκριμένοι πύραυλοι μπορούν να παραμένουν αποθηκευμένοι για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα και να προετοιμάζονται για εκτόξευση ταχύτερα από συστήματα που χρησιμοποιούν υγρά καύσιμα.
Αυτό ενισχύει την ευελιξία των ενόπλων δυνάμεων και δυσκολεύει την έγκαιρη αντιμετώπιση μιας πιθανής πυραυλικής απειλής.
Ωστόσο, οι δορυφορικές εικόνες δεν αποδεικνύουν ποιος ακριβώς τύπος πυραύλου πρόκειται να κατασκευαστεί ή εάν έχει ήδη ξεκινήσει η παραγωγή του.
Το κινεζικό αποτύπωμα: Από τους DF-3 στους DF-21
Η πιθανή σύνδεση του σαουδαραβικού προγράμματος με την Κίνα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας.
Η συνεργασία του Ριάντ με το Πεκίνο στον τομέα των βαλλιστικών πυραύλων έχει ιστορία αρκετών δεκαετιών.
Σύμφωνα με αποχαρακτηρισμένη εκτίμηση της CIA, την οποία επικαλείται το Reuters, η Σαουδική Αραβία απέκτησε μυστικά περίπου 40 κινεζικούς βαλλιστικούς πυραύλους DF-3 το 1987.
Η ύπαρξη αυτών των συστημάτων έγινε περισσότερο ορατή όταν το βασίλειο παρουσίασε πυραύλους DF-3 σε στρατιωτική παρέλαση τον Απρίλιο του 2014.
Οι αναλυτές του FPRI θεωρούν ότι η σημερινή σύνθεση του σαουδαραβικού πυραυλικού οπλοστασίου και ορισμένα χαρακτηριστικά του αλ-Ντουαντίμι παραπέμπουν σε κινεζική τεχνολογία.
Ο Σαμ Λερ εκτιμά ότι η Σαουδική Αραβία ενδέχεται ήδη να παράγει πυραύλους στερεού καυσίμου της οικογένειας DF-15.
Η νέα επέκταση θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να σχετίζεται με την ανάπτυξη ή παραγωγή μεγαλύτερων συστημάτων, όπως ο DF-21 ή κάποιος αντίστοιχος πύραυλος.
Πρόκειται για τεχνική εκτίμηση και όχι για επιβεβαιωμένη πληροφορία σχετικά με τον τύπο των πυραύλων που κατασκευάζονται.
Η πιθανότητα, ωστόσο, εγχώριας παραγωγής μεγαλύτερων βαλλιστικών πυραύλων δείχνει ότι το Ριάντ επιδιώκει να αποκτήσει δυνατότητες πέρα από την απλή αγορά έτοιμων οπλικών συστημάτων.
Γιατί η Σαουδική Αραβία στρέφεται στην Κίνα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν βασικός προμηθευτής προηγμένων αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών και άλλων στρατιωτικών συστημάτων για τη Σαουδική Αραβία.
Ωστόσο, η Ουάσιγκτον έχει επιβάλει επί δεκαετίες περιορισμούς στις εξαγωγές πυραυλικών συστημάτων μεγαλύτερου βεληνεκούς.
Αυτό δημιούργησε περιθώριο για τη διεύρυνση της συνεργασίας του Ριάντ με το Πεκίνο.
Για τη Σαουδική Αραβία, η πρόσβαση σε κινεζική τεχνολογία μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη διαφοροποίηση προμηθευτών και ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Για την Κίνα, η συνεργασία με ένα από τα ισχυρότερα κράτη του Περσικού Κόλπου αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης οικονομικής και στρατηγικής σχέσης.
Δεν έχει, πάντως, επιβεβαιωθεί δημόσια ότι η Κίνα συμμετέχει άμεσα στη συγκεκριμένη επέκταση του αλ-Ντουαντίμι.
Η κινεζική πρεσβεία και το υπουργείο Άμυνας της Κίνας δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.
Ιράν: Το νέο πυραυλικό ισοζύγιο στον Περσικό Κόλπο
Η σημαντικότερη στρατηγική διάσταση αφορά την αντιπαράθεση ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και το Ιράν.
Η Τεχεράνη διαθέτει εκτεταμένο πυραυλικό οπλοστάσιο και σημαντικές δυνατότητες μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Οι δυνατότητες αυτές έχουν επηρεάσει την ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο, καθώς προσφέρουν στο Ιράν επιλογές προσβολής στόχων σε μεγάλες αποστάσεις.
Η ανάπτυξη σαουδαραβικών βαλλιστικών πυραύλων μεγαλύτερου βεληνεκούς θα μπορούσε να περιορίσει μέρος αυτής της ανισορροπίας.
Ο Σάσα Μπρούχμαν (Sascha Bruchmann), ερευνητής του International Institute for Strategic Studies (IISS), εξήγησε στο Reuters τη στρατιωτική λογική μιας τέτοιας επένδυσης.
«Θα ήθελες ένα σύστημα που να μπορεί να απειλήσει ό,τι θεωρεί ιερό η Τεχεράνη, εάν δεν υπάρχει η πολιτική βούληση να στείλεις ένα F-15 με κατευθυνόμενες βόμβες πάνω από την Τεχεράνη», ανέφερε.
Ο ίδιος πρόσθεσε:
«Το Ιράν έχει προβάδισμα, επειδή οι πύραυλοι και τα drones του μπορούν να πλήξουν τη Σαουδική Αραβία όπου επιθυμεί. Οι Σαουδάραβες θα μπορούσαν να περιορίσουν κάπως αυτό το χάσμα δυνατοτήτων».
Η εκτίμηση αυτή αποτυπώνει το βασικό στρατηγικό κίνητρο: την ενίσχυση της αποτροπής χωρίς αποκλειστική εξάρτηση από την πολεμική αεροπορία.
Ταυτόχρονα, όμως, η απόκτηση νέων πυραυλικών δυνατοτήτων μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις και αντίστοιχες επενδύσεις από άλλα κράτη της περιοχής.
Οι Χούθι και το μέτωπο της Υεμένης
Η πιθανή ενίσχυση του σαουδαραβικού πυραυλικού οπλοστασίου συνδέεται και με τη σύγκρουση στην Υεμένη.
Οι Χούθι, οι οποίοι διατηρούν στενές σχέσεις με το Ιράν, έχουν χρησιμοποιήσει πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε επιχειρήσεις που έχουν επηρεάσει την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας και της ευρύτερης περιοχής.
Σύμφωνα με το Reuters, οι ερευνητές του FPRI εξέτασαν βίντεο και φωτογραφίες από την Υεμένη και εντόπισαν συντρίμμια τα οποία εκτιμούν ότι προέρχονται από κινεζικής σχεδίασης πύραυλο DF-15 που εκτοξεύθηκε από σαουδαραβικές δυνάμεις.
Η αξιολόγηση αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι το Ριάντ διαθέτει ήδη πιο προηγμένες πυραυλικές δυνατότητες από εκείνες που είχαν παρουσιαστεί δημόσια στο παρελθόν.
Παραμένει, ωστόσο, άγνωστο ποιο μέρος των συγκεκριμένων συστημάτων κατασκευάζεται εγχώρια και ποιο προέρχεται από εισαγωγές.
Τουρκία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: Η περιφερειακή διάσταση
Η Σαουδική Αραβία δεν είναι η μόνη χώρα της ευρύτερης περιοχής που επενδύει στην ανάπτυξη πυραυλικών δυνατοτήτων.
Ο Ντέκερ Ίβλεθ (Decker Eveleth), αναλυτής της αμερικανικής ερευνητικής οργάνωσης CNA, επισημαίνει ότι αντίστοιχες τάσεις παρατηρούνται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στην Τουρκία.
«Αυτό επαναλαμβάνεται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή», δήλωσε στο Reuters.
«Βλέπουμε ακριβώς το ίδιο να συμβαίνει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Βλέπουμε ακριβώς το ίδιο να συμβαίνει στην Τουρκία. Όλοι το κάνουν αυτή τη στιγμή».
Η παρατήρηση αυτή δείχνει ότι η στρατιωτική τεχνολογική ανάπτυξη αποτελεί πλέον ευρύτερη περιφερειακή τάση.
Η Τουρκία έχει αναπτύξει εγχώρια αμυντική βιομηχανία με δραστηριότητα σε πυραυλικά συστήματα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επενδύουν επίσης σε αμυντικές δυνατότητες και τεχνολογική συνεργασία.
Οι διαφορετικές εθνικές στρατηγικές δεν συνιστούν κατ’ ανάγκη ενιαίο εξοπλιστικό ανταγωνισμό, ωστόσο αυξάνουν τη σημασία των πυραυλικών συστημάτων στην περιφερειακή ισορροπία.
Το πυρηνικό ζήτημα που ανησυχεί την Ουάσιγκτον
Η επέκταση του αλ-Ντουαντίμι ενδέχεται να έχει επιπτώσεις και στις σχέσεις της Σαουδικής Αραβίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ουάσιγκτον και το Ριάντ συζητούν τη συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς.
Ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα αφορά τη δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου στο σαουδαραβικό έδαφος.
Οι υποστηρικτές μιας τέτοιας συνεργασίας προβάλλουν την ενεργειακή διαφοροποίηση και την ενίσχυση της στρατηγικής σχέσης ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας.
Αντίθετα, επικριτές στο αμερικανικό Κογκρέσο εκφράζουν ανησυχίες για τους κινδύνους διάδοσης πυρηνικής τεχνολογίας, εφόσον δεν προβλέπονται επαρκείς δικλίδες ασφαλείας.
Η ύπαρξη ενός αναπτυσσόμενου βαλλιστικού προγράμματος μπορεί να εντείνει αυτές τις ανησυχίες, επειδή οι βαλλιστικοί πύραυλοι μπορούν, ανάλογα με τον σχεδιασμό τους, να αποτελέσουν φορείς διαφορετικών τύπων πολεμικών κεφαλών.
Αυτό δεν αποτελεί απόδειξη ότι η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα.
Το βασίλειο έχει αρνηθεί ότι διαθέτει τέτοιο σχέδιο.
Το ζήτημα για το Κογκρέσο είναι κατά πόσο μια ενδεχόμενη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας θα συνοδεύεται από επαρκείς εγγυήσεις μη διάδοσης.
Πότε θα μπορούσε να λειτουργήσει η νέα εγκατάσταση
Σύμφωνα με την ανάλυση των δορυφορικών εικόνων, οι εργασίες επέκτασης ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 2025.
Στις 12 Δεκεμβρίου 2025, φωτογραφίες έδειχναν δύο βαθιές κοιλότητες στο εσωτερικό ενός κτιρίου του οποίου η οροφή δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί.
Σε εικόνα της 18ης Σεπτεμβρίου 2026, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μέρος της οροφής παρέμενε ανολοκλήρωτο, ενώ είχαν κατασκευαστεί ισχυρά προστατευτικά τοιχώματα.
Η ολοκλήρωση των κτιριακών εργασιών μπορεί να απαιτεί σχετικά περιορισμένο χρόνο, όμως η εγκατάσταση του εξειδικευμένου εξοπλισμού παραγωγής αποτελεί ξεχωριστή διαδικασία.
Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό το συγκρότημα να είναι έτοιμο να αρχίσει παραγωγή ακόμη και προς το τέλος του 2026.
Η εκτίμηση δεν έχει επιβεβαιωθεί από τις σαουδαραβικές αρχές.
Το νέο στρατηγικό δίλημμα της Μέσης Ανατολής
Η επέκταση της εγκατάστασης αλ-Ντουαντίμι αναδεικνύει τρεις παράλληλες γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η πρώτη είναι η προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να ενισχύσει την εγχώρια στρατιωτική παραγωγή και να περιορίσει την εξάρτησή της από εισαγωγές.
Η δεύτερη είναι η αυξανόμενη σημασία της κινεζικής τεχνολογίας σε μια περιοχή όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν βασικός παράγοντας ασφάλειας.
Η τρίτη αφορά την πιθανή αναπροσαρμογή των στρατιωτικών ισορροπιών με το Ιράν, σε ένα περιβάλλον όπου πύραυλοι και μη επανδρωμένα συστήματα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη επιχειρησιακή σημασία.
Οι νέες υποδομές δεν αποδεικνύουν ακόμη ότι η Σαουδική Αραβία διαθέτει επιχειρησιακούς πυραύλους μεγαλύτερου βεληνεκούς από εκείνους που έχουν ήδη αναγνωριστεί.
Δείχνουν, όμως, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι το Ριάντ προετοιμάζει τη βιομηχανική βάση για πιο προηγμένες δυνατότητες.
Το εάν αυτή η εξέλιξη θα ενισχύσει τη σταθερότητα μέσω αποτροπής ή θα επιταχύνει τον περιφερειακό ανταγωνισμό εξοπλισμών θα εξαρτηθεί από τις επιλογές της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράν, των υπόλοιπων περιφερειακών δυνάμεων και των μεγάλων διεθνών εταίρων τους.
Πηγή: pagenews.gr