Θρίλερ με Τραμπ–Ζελένσκι: Το Κίεβο έμεινε χωρίς προειδοποίηση για ρωσικούς πυραύλους – Τι συνέβη;
Πηγή Φωτογραφίας: Ukrainian rescuers work at the site of a Russian drone strike on a residential area in Kyiv. Photograph: Sergey Dolzhenko/EPA
Μια νέα, εξαιρετικά ευαίσθητη κρίση στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Κιέβου αναδεικνύεται μετά τις καταγγελίες του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι η χώρα του δεν έλαβε έγκαιρη προειδοποίηση από τους δυτικούς συμμάχους για ρωσικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους.
Οι καταγγελίες διατυπώθηκαν σε μια περίοδο έντονων αμερικανικών πιέσεων προς την Ουκρανία να σταματήσει τα πλήγματα κατά των ρωσικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.
Η χρονική σύμπτωση προκαλεί ανησυχία, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύει ότι η απουσία προειδοποίησης ήταν αποτέλεσμα πολιτικής απόφασης της κυβέρνησης Τραμπ.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή οι αμερικανικές υπηρεσίες διαθέτουν προηγμένες δυνατότητες εντοπισμού εκτοξεύσεων βαλλιστικών πυραύλων, τις οποίες η ουκρανική άμυνα δυσκολεύεται να υποκαταστήσει.
Ζελένσκι: Πέντε πύραυλοι έπληξαν πολιτικές υποδομές χωρίς προειδοποίηση
Ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε ιδιαίτερα σκληρή τη ρωσική επίθεση της Δευτέρας, κατά την οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, πέντε βαλλιστικοί πύραυλοι έπληξαν πολιτικές υποδομές στο Κίεβο.
Η ουκρανική ηγεσία υποστήριξε ότι δεν είχε προηγηθεί η συνήθης έγκαιρη ενημέρωση από τους διεθνείς εταίρους.
«Οι πληροφορίες για τις εκτοξεύσεις ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων βοηθούν να σώζονται ζωές», τόνισε ο Ζελένσκι, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ένα από τα κρισιμότερα ζητήματα προστασίας του πληθυσμού.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό στην περίπτωση βαλλιστικών πυραύλων, καθώς ο χρόνος ανάμεσα στην εκτόξευση και την πρόσκρουση μπορεί να είναι εξαιρετικά περιορισμένος.
Σύμφωνα με τις αναφορές για την επίθεση, οι σειρήνες αεροπορικού συναγερμού ενεργοποιήθηκαν αφού είχαν ήδη ακουστεί εκρήξεις.
Το βράδυ της Τρίτης ακολούθησε νέο ρωσικό πλήγμα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων της πρωτεύουσας, συμπεριλαμβανομένου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής.
Ο Ζελένσκι ανέφερε εκ νέου ότι δεν υπήρξε προειδοποίηση από τους συμμάχους πριν από την επίθεση.
Οι αμερικανικές απειλές και η απάντηση Τραμπ
Το περιστατικό σημειώθηκε ενώ, σύμφωνα με δημοσιεύματα διεθνών μέσων, Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει το Κίεβο για ενδεχόμενη αναστολή της ανταλλαγής πληροφοριών και των πωλήσεων οπλικών συστημάτων.
Η αμερικανική πίεση συνδέεται με τις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, οι οποίες έχουν προκαλέσει διαταραχές στην αγορά καυσίμων.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, πάντως, διέψευσε ότι οι ΗΠΑ έχουν διακόψει τη συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών.
«Τους βοηθάμε και μοιραζόμαστε πληροφορίες», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον εργάζεται με τις δύο πλευρές για τον τερματισμό του πολέμου.
Η διάσταση ανάμεσα στην αμερικανική διαβεβαίωση και την ουκρανική καταγγελία δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως.
Το γεγονός ότι το Κίεβο δεν έλαβε προειδοποίηση για συγκεκριμένες εκτοξεύσεις δεν συνεπάγεται αυτομάτως γενικευμένη διακοπή της ανταλλαγής πληροφοριών.
Το τεχνικό σενάριο: Γιατί μπορεί να μην εντοπίστηκαν οι πύραυλοι
Η ουκρανική πλευρά έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο τεχνικής αστοχίας.
Ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα δήλωσε ότι η συνεργασία πληροφοριών με τις Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζεται, συνδέοντας την καθυστέρηση με ιδιαιτερότητες των ρωσικών όπλων που χρησιμοποιήθηκαν.
Παράλληλα, Ουκρανοί αξιωματούχοι επισήμαναν ότι έχουν υπάρξει και προηγούμενες περιπτώσεις στις οποίες συγκεκριμένες εκτοξεύσεις δεν εντοπίστηκαν εγκαίρως.
Η εξήγηση αυτή είναι σημαντική, επειδή διαχωρίζει δύο εντελώς διαφορετικά ενδεχόμενα: μια τεχνική αδυναμία έγκαιρης ανίχνευσης και μια πολιτικά αποφασισμένη αναστολή συνεργασίας.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί δημόσια στοιχεία που να τεκμηριώνουν το δεύτερο σενάριο.
Το αμερικανικό διαστημικό σύστημα που δεν μπορεί εύκολα να αντικαταστήσει η Ευρώπη
Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκεται η εξάρτηση της Ουκρανίας από τις αμερικανικές δυνατότητες διαστημικής επιτήρησης.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν το σύστημα Space-Based Infrared System, γνωστό ως SBIRS, το οποίο χρησιμοποιεί υπέρυθρους αισθητήρες για τον εντοπισμό εκτοξεύσεων πυραύλων.
Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να προσφέρουν κρίσιμα δευτερόλεπτα ή λεπτά προειδοποίησης, επιτρέποντας την ενεργοποίηση συστημάτων αεράμυνας και την ενημέρωση των πολιτών.
Ο ειδικός σε πυραυλικά συστήματα Φάμπιαν Χόφμαν, του Νορβηγικού Ινστιτούτου Αμυντικών Σπουδών, επισήμανε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν περιορισμένες δυνατότητες αντικατάστασης της αμερικανικής έγκαιρης προειδοποίησης.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με περισσότερα ευρωπαϊκά αντιαεροπορικά συστήματα, το Κίεβο θα εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα εάν περιοριζόταν η πρόσβαση στις αμερικανικές πληροφορίες.
Το παρασκήνιο του ρωσικού ντίζελ: Γιατί ο Τραμπ πιέζει το Κίεβο
Η αντιπαράθεση για τις πληροφορίες συνδέεται με μια ευρύτερη διπλωματική σύγκρουση γύρω από τις ενεργειακές υποδομές.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για εισαγωγές ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ, επιδιώκοντας να αντιμετωπίσει τις πιέσεις στις τιμές των καυσίμων.
Παράλληλα, ζήτησε από την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια.
Για το Κίεβο, όμως, οι εγκαταστάσεις αυτές αποτελούν στρατηγικούς στόχους, καθώς η παραγωγή και η εμπορία πετρελαϊκών προϊόντων συνδέονται με τη χρηματοδότηση και την επιμελητεία της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας.
Η ουκρανική ηγεσία θεωρεί ότι τα πλήγματα στις ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ρωσίας αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους τρόπους άσκησης οικονομικής πίεσης στη Μόσχα.
Αντίθετα, η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει τον περιορισμό των επιθέσεων που μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση στην αγορά καυσίμων.
Πρόκειται για σύγκρουση στρατηγικών προτεραιοτήτων: από τη μία η ουκρανική προσπάθεια αποδυνάμωσης της ρωσικής πολεμικής οικονομίας και από την άλλη η αμερικανική επιδίωξη ενεργειακής αποκλιμάκωσης.
Η αμφισβητούμενη ενεργειακή εκεχειρία
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναφερθεί σε συμφωνία ενεργειακής εκεχειρίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Ωστόσο, το Κίεβο αμφισβήτησε ότι είχε προηγηθεί μια τέτοια ολοκληρωμένη συμφωνία.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία είχε σταματήσει προσωρινά τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων μετά την ανακοίνωση Τραμπ.
Την ίδια στιγμή κατηγόρησε τη Ρωσία ότι συνέχισε να πλήττει ουκρανικές ενεργειακές και κρίσιμες υποδομές.
Η επίθεση σε σταθμό ηλεκτροπαραγωγής του Κιέβου επανέφερε το ερώτημα εάν μπορεί να υπάρξει αξιόπιστη ενεργειακή αποκλιμάκωση χωρίς σαφείς δεσμεύσεις και μηχανισμό επαλήθευσης.
Η Μόσχα, από την πλευρά της, δεν έχει παρουσιάσει δημοσίως ένα ολοκληρωμένο και κοινά αποδεκτό πλαίσιο εφαρμογής της εκεχειρίας.
Ο χειμώνας πλησιάζει – Η ουκρανική ενεργειακή ασφάλεια σε δοκιμασία
Η νέα κλιμάκωση έρχεται σε ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την Ουκρανία.
Τα επαναλαμβανόμενα ρωσικά πλήγματα κατά μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, υποσταθμών και άλλων κρίσιμων εγκαταστάσεων αυξάνουν τον κίνδυνο διακοπών ηλεκτροδότησης καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.
Οι επιθέσεις έχουν άμεσες συνέπειες για την καθημερινότητα των πολιτών, τη λειτουργία των νοσοκομείων, τη θέρμανση και τις επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, η προστασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων απαιτεί σημαντικούς πόρους αεράμυνας.
Τα συστήματα Patriot παραμένουν κρίσιμα για την αντιμετώπιση ορισμένων βαλλιστικών απειλών, αλλά η αποτελεσματική λειτουργία της άμυνας εξαρτάται επίσης από την έγκαιρη ανίχνευση, τον συντονισμό και τη διαθεσιμότητα αναχαιτιστικών πυραύλων.
Η Ευρώπη μπροστά στο δίλημμα της αμερικανικής εξάρτησης
Οι εξελίξεις δημιουργούν νέα ερωτήματα και για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Παρά την αύξηση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής βοήθειας, η Ουκρανία εξακολουθεί να εξαρτάται από αμερικανικές δυνατότητες σε κρίσιμους τομείς πληροφοριών και αεράμυνας.
Η ενδεχόμενη πολιτική εργαλειοποίηση αυτής της εξάρτησης αποτελεί ανησυχία για τους ευρωπαϊκούς σχεδιασμούς, χωρίς να έχει αποδειχθεί ότι συνέβη στην παρούσα περίπτωση.
Για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η συζήτηση αφορά πλέον όχι μόνο τις ποσότητες όπλων που μπορούν να παραδώσουν στο Κίεβο, αλλά και το κατά πόσο μπορούν να αναπτύξουν αυτόνομες δυνατότητες στρατηγικής επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης.
Η υπόθεση των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων αναδεικνύει πόσο καθοριστική παραμένει η αμερικανική τεχνολογική υπεροχή για την ουκρανική άμυνα.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ανοιχτό: γιατί το Κίεβο δεν έλαβε έγκαιρη προειδοποίηση για δύο διαδοχικές επιθέσεις, τη στιγμή που η Ουάσιγκτον διαβεβαιώνει ότι συνεχίζει να μοιράζεται πληροφορίες;
Η απάντηση θα έχει σημασία όχι μόνο για την εμπιστοσύνη μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι, αλλά και για την ασφάλεια των ουκρανικών πόλεων ενόψει ενός ακόμη δύσκολου χειμώνα.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο