Στη Νέα Υόρκη μεταβαίνει ο Γιώργος Γεραπετρίτης για μια εβδομάδα υψηλού διπλωματικού ενδιαφέροντος, στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τον Οκτώβριο.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο συνεδριάσεις υψηλού επιπέδου υπό την προεδρία του, συνάντηση με τον γενικό γραμματέα António Guterres και συμμετοχή στη συζήτηση της 29ης Οκτωβρίου για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια, στην οποία θα προεδρεύσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το ουσιαστικό διακύβευμα ξεπερνά την προβολή της ελληνικής παρουσίας: η Αθήνα επιδιώκει να συνδέσει ζητήματα στα οποία έχει άμεσο ενδιαφέρον —ασφάλεια ναυσιπλοΐας, προστασία υποδομών, διεθνές δίκαιο— με την ευρύτερη ατζέντα της διεθνούς ειρήνης.
Η προεδρία προσφέρει δυνατότητα πρωτοβουλίας και συντονισμού. Η επιρροή θα κριθεί από την ανταπόκριση των υπόλοιπων μελών και τη συνέχεια των συζητήσεων.
Γιατί η θαλάσσια ασφάλεια είναι στρατηγική επιλογή
Η επιλογή της συγκεκριμένης θεματικής έχει σαφή σύνδεση με την ελληνική οικονομία και εξωτερική πολιτική.
Οι ασφαλείς θαλάσσιες διαδρομές στηρίζουν το εμπόριο, την τροφοδοσία ενέργειας και τη δραστηριότητα της ναυτιλίας. Οι επιθέσεις σε πλοία, οι παρεμβολές στα συστήματα πλοήγησης και οι κίνδυνοι για λιμάνια και υποθαλάσσιες υποδομές επηρεάζουν κράτη πολύ πέρα από την περιοχή όπου εκδηλώνεται κάθε κρίση.
Αυτό επιτρέπει στην Ελλάδα να παρουσιάσει τις σχετικές ανησυχίες της ως μέρος ενός κοινού διεθνούς προβλήματος.
Η διπλωματική αξία βρίσκεται ακριβώς στη δυνατότητα να διαμορφωθούν συνεργασίες γύρω από συγκεκριμένα συμφέροντα: προστασία πληρωμάτων, αξιόπιστες μεταφορές και ανθεκτικές υποδομές.
Από τα drones στις κυβερνοεπιθέσεις
Το ελληνικό κείμενο προσανατολισμού για τη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου καταγράφει ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον απειλών.
Αναφέρεται στην τεχνητή νοημοσύνη, στα αυτόνομα και τηλεχειριζόμενα συστήματα, στα μη επανδρωμένα εναέρια και επιφανείας μέσα, καθώς και στις κυβερνοτεχνολογίες.
Η βασική παρατήρηση είναι ότι η τεχνολογική διάδοση επιτρέπει ακόμη και σε δρώντες με περιορισμένες συμβατικές δυνατότητες να προκαλούν σημαντικές επιπτώσεις στη θάλασσα. Παράλληλα, η ψηφιοποίηση των πλοίων και των λιμένων δημιουργεί ευκαιρίες αποτελεσματικότητας, αλλά και ευπάθειες.
Η συζήτηση, επομένως, αφορά τόσο την αντιμετώπιση νέων όπλων όσο και την ασφάλεια των συστημάτων από τα οποία εξαρτάται η καθημερινή λειτουργία της ναυτιλίας.
Το μήνυμα Γεραπετρίτη για μια διεθνή τάξη κανόνων
Κατά την ανάληψη της ελληνικής προεδρίας, ο υπουργός Εξωτερικών είχε θέσει ως κατεύθυνση:
«Μια διεθνή τάξη βασισμένη σε αρχές και κανόνες και την ενίσχυση του ρόλου των Ηνωμένων Εθνών στην προώθηση της ειρήνης».
Η θέση αυτή έχει συγκεκριμένη σημασία για την ελληνική διπλωματία. Η επίκληση κοινών κανόνων επιδιώκει να περιορίζει το περιθώριο μονομερών ενεργειών και να καθιστά τις διακρατικές διαφορές αντικείμενο θεσμικής διαχείρισης.
Για να αποκτήσει όμως ουσιαστικό βάρος, η αρχή πρέπει να συνδέεται με εφαρμόσιμες προτάσεις και με τη δυνατότητα συγκρότησης συναινέσεων.
Η Ανατολική Μεσόγειος στο ευρύτερο φόντο
Η ελληνική παρουσία στη Νέα Υόρκη πραγματοποιείται ενώ παραμένει ανοιχτή η αντιπαράθεση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις θαλάσσιες ζώνες.
Η θεματική της θαλάσσιας ασφάλειας προσφέρει χώρο για ανάδειξη της σημασίας του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Δεν προκύπτει, ωστόσο, από το ανακοινωμένο πρόγραμμα ότι η συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου έχει ως αντικείμενο την επίλυση της συγκεκριμένης διαφοράς.
Η διάκριση είναι κρίσιμη: μια διεθνής συζήτηση μπορεί να ενισχύσει το πλαίσιο επιχειρηματολογίας και συνεργασίας της Αθήνας, χωρίς να αποτελεί απόφαση οριοθέτησης ή αυτόματη αποδοχή όλων των ελληνικών θέσεων.
Η πολιτική ευκαιρία είναι η διεύρυνση της υποστήριξης σε κοινές αρχές. Η πρακτική εφαρμογή τους εξακολουθεί να απαιτεί διπλωματική συνέχεια.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Για την Ευρώπη, η προστασία των θαλάσσιων μεταφορών και υποδομών συνδέεται με την ενεργειακή ασφάλεια, την οικονομική ανθεκτικότητα και την πρόσβαση σε διεθνείς αγορές.
Η ελληνική πρωτοβουλία δημιουργεί δυνατότητα συνεργασίας με ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και με κράτη άλλων περιοχών που αντιμετωπίζουν παρόμοιους κινδύνους.
Εδώ βρίσκεται ένα σημαντικό περιθώριο ελληνικής επιρροής: να λειτουργήσει ως συνομιλητής που συνδέει διαφορετικές περιφερειακές εμπειρίες με κοινές ανάγκες ασφάλειας.
Η εθνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας δεν ισοδυναμεί, πάντως, με εκπροσώπηση του συνόλου της ΕΕ. Η ευρωπαϊκή συνεννόηση χρειάζεται ξεχωριστή πολιτική εργασία.
Παιδιά και γυναίκες: Η αξιοπιστία της ευρύτερης ατζέντας
Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, ο Γιώργος Γεραπετρίτης θα προεδρεύσει στη συνεδρίαση για τα «Παιδιά στις Ένοπλες Συγκρούσεις».
Την Τρίτη 27 Οκτωβρίου θα προεδρεύσει στην ανοικτή συζήτηση για τις «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια» και σε παράλληλη εκδήλωση που συνδιοργανώνεται με την UNESCO και την UN Women.
Οι θεματικές αυτές έχουν αυτοτελή σημασία: αφορούν την προστασία ευάλωτων πληθυσμών, την πρόληψη της βίας και τη συμμετοχή των γυναικών στις διαδικασίες ειρήνης.
Παράλληλα, δίνουν στην ελληνική παρουσία ευρύτερο περιεχόμενο. Μια χώρα που ζητά στήριξη στην εφαρμογή του διεθνούς δικαίου ενισχύει την αξιοπιστία της όταν συμμετέχει σταθερά και σε ζητήματα προστασίας ανθρώπων πέρα από τα άμεσα εθνικά της ενδιαφέροντα.
Η συνάντηση με τον Γκουτέρες
Την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών θα συναντηθεί με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ.
Η επαφή αποτελεί ευκαιρία πολιτικής ενημέρωσης και συντονισμού. Στο ανακοινωμένο πρόγραμμα, ωστόσο, δεν εξειδικεύεται η ατζέντα ούτε προαναγγέλλεται συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Το βάρος της συνάντησης θα εξαρτηθεί από τα θέματα που θα τεθούν, τις πρωτοβουλίες που ενδεχομένως θα ακολουθήσουν και τη συνέχεια της επικοινωνίας με τον Οργανισμό.
Νωρίτερα, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου, ο κ. Γεραπετρίτης θα παραστεί στην εκδήλωση της Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Μείζονος Νέας Υόρκης για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου.
Η προεδρία ως ευκαιρία επιρροής
Η κορύφωση της ελληνικής παρουσίας έρχεται στις 29 Οκτωβρίου, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να προεδρεύει στη συζήτηση για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Η επιτυχία της πρωτοβουλίας θα κριθεί από το αν θα αναδειχθούν κοινές προτεραιότητες, θα διευρυνθούν συνεργασίες και θα υπάρξει συνέχεια σε προτάσεις για ασφαλέστερες μεταφορές και υποδομές.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένει πεδίο ανταγωνισμών μεγάλων δυνάμεων. Η προεδρία δεν αλλάζει τους κανόνες λήψης αποφάσεων ούτε παρέχει στην Ελλάδα πρόσθετο δικαίωμα αρνησικυρίας.
Προσφέρει, όμως, μια συγκεκριμένη δυνατότητα: η Αθήνα να συνδέσει τη δική της εμπειρία και τις προτεραιότητές της με προβλήματα που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα. Εκεί βρίσκεται το ουσιαστικό διπλωματικό στοίχημα της εβδομάδας.
Πηγή: pagenews.gr