Στην τελική ευθεία για τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου 2026, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται μπροστά σε μια από τις πιο σύνθετες πολιτικές δοκιμασίες της μακράς σταδιοδρομίας του.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός διεκδικεί νέα θητεία, έχοντας συμπληρώσει τα 77 του χρόνια στις 21 Οκτωβρίου, ενώ η χώρα αντιμετωπίζει βαθιές πολιτικές και κοινωνικές διαιρέσεις.
Ωστόσο, η εκλογική αναμέτρηση δεν αφορά μόνο το ποιος θα κυβερνήσει το Ισραήλ.
Για τον Νετανιάχου, η πολιτική του συνέχεια συνδέεται με δύο σοβαρές δικαστικές εκκρεμότητες: την εν εξελίξει ποινική δίκη του για υποθέσεις διαφθοράς και το ένταλμα σύλληψης που έχει εκδώσει εναντίον του το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Η πολιτική επιρροή που διατηρεί στο Λικούντ, η απουσία αναγνωρισμένου διαδόχου και η σημασία της κυβερνητικής εξουσίας στη διαχείριση των θεσμικών συγκρούσεων δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η πιθανή απώλεια της πρωθυπουργίας δεν θα συνεπαγόταν αυτομάτως και την αποχώρησή του από την πολιτική.
Αυτό είναι και το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης της δημοσιογράφου Mazal Mualem στο Al-Monitor, η οποία εξετάζει τις ισορροπίες στο εσωτερικό του Λικούντ και τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια αλλαγή κυβέρνησης.
Το Λικούντ χωρίς διάδοχο – Η πολιτική κυριαρχία του Νετανιάχου
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της σημερινής κατάστασης είναι ότι ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο του Λικούντ.
Σύμφωνα με το Al-Monitor, συνομιλίες με ανώτερα στελέχη του κόμματος δείχνουν ότι η ηγετική ομάδα αποφεύγει ακόμη και να συζητήσει δημόσια ή ιδιωτικά το ενδεχόμενο μιας εκλογικής ήττας.
Η στάση αυτή συνδέεται με την πολυετή κυριαρχία του Νετανιάχου στο κόμμα και με την απουσία οργανωμένης διαδικασίας διαδοχής.
Παρότι αρκετά στελέχη διατηρούν προσωπικές πολιτικές φιλοδοξίες, δεν έχει διαμορφωθεί ισχυρή εσωκομματική αμφισβήτηση της ηγεσίας του.
Ένας ανώτερος υπουργός του Λικούντ, μιλώντας ανώνυμα στο Al-Monitor, περιγράφει χαρακτηριστικά την κατάσταση:
«Δεν υπάρχει λόγος να το συζητάμε. Ο Νετανιάχου θα φύγει όταν το θελήσει. Όποιος προσπαθήσει να τον παραμερίσει θα τιμωρηθεί».
Η συγκεκριμένη δήλωση αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο τουλάχιστον ένα μέρος της ηγεσίας αντιλαμβάνεται τους εσωτερικούς συσχετισμούς.
Ο ίδιος υπουργός αναγνωρίζει ότι τα στελέχη αντιλαμβάνονται πως ο Νετανιάχου βρίσκεται στα τελευταία χρόνια της πολιτικής του διαδρομής, επισημαίνοντας όμως ότι παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλής στη βάση του Λικούντ.
Η προσωπική πολιτική επιρροή του πρωθυπουργού αποτελεί επομένως κρίσιμο παράγοντα για οποιαδήποτε μελλοντική αλλαγή ηγεσίας.
Εκλογές 27 Οκτωβρίου: Το πολιτικό διακύβευμα
Η εκλογική αναμέτρηση πραγματοποιείται σε περιβάλλον έντονης πόλωσης.
Σύμφωνα με το Al-Monitor, οι δημοσκοπήσεις που προηγήθηκαν της ψηφοφορίας καταγράφουν μια ανταγωνιστική πολιτική κατάσταση, με τον πρώην αρχηγό του ισραηλινού στρατού Γκάντι Άιζενκοτ να αποτελεί βασικό αντίπαλο του Νετανιάχου.
Η αναφορά στις δημοσκοπήσεις δεν επιτρέπει ασφαλές συμπέρασμα για το τελικό εκλογικό αποτέλεσμα.
Εξάλλου, στο ισραηλινό κοινοβουλευτικό σύστημα η εκλογική επίδοση ενός κόμματος δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.
Η σύνθεση της Κνεσέτ, οι συμμαχίες μεταξύ των κομμάτων και οι μετεκλογικές διαπραγματεύσεις θα καθορίσουν τις δυνατότητες συγκρότησης κυβερνητικού συνασπισμού.
Ακόμη και στην περίπτωση που ο Νετανιάχου δεν παραμείνει πρωθυπουργός, η συνέχιση της παρουσίας του στην ηγεσία του Λικούντ θα αποτελούσε διακριτό πολιτικό ζήτημα.
Η ποινική δίκη διαφθοράς: Μια εκκρεμότητα που δεν εξαφανίζεται
Ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει στο Ισραήλ ποινικές κατηγορίες σε υποθέσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, φερόμενες σχέσεις ανταλλαγής ωφελημάτων με επιχειρηματικά και μιντιακά συμφέροντα.
Η δικαστική διαδικασία έχει αποτελέσει επί χρόνια σημαντικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Ο ίδιος έχει αρνηθεί τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί στόχο πολιτικά υποκινούμενης δίωξης.
Οι επικριτές του, αντίθετα, επιμένουν στην ανάγκη ανεξάρτητης λειτουργίας της Δικαιοσύνης και πλήρους διερεύνησης των υποθέσεων.
Το ουσιώδες είναι ότι η ύπαρξη κατηγορητηρίου δεν ισοδυναμεί με καταδίκη.
Παράλληλα, η απώλεια της πρωθυπουργίας δεν θα τερμάτιζε από μόνη της την ποινική διαδικασία.
Η δίκη ακολουθεί τη δική της δικαστική πορεία, ανεξάρτητα από τις εκλογικές εξελίξεις.
Αυτό δημιουργεί μια ιδιαίτερη πολιτική συνθήκη: ο Νετανιάχου καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα τις προκλήσεις της κομματικής ηγεσίας και τις συνέπειες μιας συνεχιζόμενης δικαστικής εκκρεμότητας.
Το ένταλμα της Χάγης και η διεθνής διάσταση
Η δεύτερη μεγάλη νομική εκκρεμότητα αφορά το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC).
Τον Νοέμβριο του 2024, το Δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, στο πλαίσιο της έρευνας για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που συνδέονται με τον πόλεμο στη Γάζα.
Η έκδοση εντάλματος δεν αποτελεί δικαστική καταδίκη.
Το Ισραήλ έχει απορρίψει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου επί της υπόθεσης και έχει αμφισβητήσει τη νομιμότητα των σχετικών ενεργειών.
Από την πλευρά του, το ICC στηρίζει τη διαδικασία στο εφαρμοστέο πλαίσιο του Καταστατικού της Ρώμης και στις δικαστικές αποφάσεις του.
Η υπόθεση δημιουργεί σημαντικές διπλωματικές και πρακτικές συνέπειες για τις διεθνείς μετακινήσεις του Νετανιάχου.
Τα κράτη που δεσμεύονται από τις υποχρεώσεις συνεργασίας με το ICC ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με την υποχρέωση εκτέλεσης του εντάλματος, εφόσον ο Ισραηλινός πολιτικός βρεθεί στην επικράτειά τους.
Ωστόσο, η εφαρμογή των υποχρεώσεων αυτών συνδέεται με νομικά ζητήματα και πολιτικές αντιπαραθέσεις που διαφέρουν ανά περίπτωση.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η απώλεια της πρωθυπουργίας δεν θα ακύρωνε αυτομάτως το ένταλμα σύλληψης.
Επομένως, η συγκεκριμένη εκκρεμότητα θα εξακολουθούσε να επηρεάζει τη διεθνή θέση και τις δυνατότητες μετακίνησής του.
Γιατί η πολιτική παρουσία έχει σημασία
Η παραμονή ενός πρώην πρωθυπουργού στην πολιτική μπορεί να εξυπηρετεί πολλούς διαφορετικούς στόχους.
Μπορεί να αφορά τη διατήρηση επιρροής στο κόμμα, τη συμμετοχή στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες, την υπεράσπιση του πολιτικού του έργου ή την επιδίωξη επιστροφής στην κυβερνητική εξουσία.
Στην περίπτωση Νετανιάχου, οι δικαστικές εκκρεμότητες προσθέτουν μια ακόμη διάσταση.
Η παρουσία του στην πολιτική ζωή διατηρεί τη δυνατότητά του να τοποθετείται δημόσια, να κινητοποιεί την κομματική του βάση και να συμμετέχει στη διαμόρφωση των πολιτικών εξελίξεων.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η κομματική ιδιότητα παρέχει προστασία από την εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων.
Ούτε μπορεί να τεκμηριωθεί, μόνο από την ύπαρξη των δικαστικών υποθέσεων, ότι αυτές αποτελούν το αποκλειστικό ή βασικό προσωπικό κίνητρο για τη συνέχιση της πολιτικής του δραστηριότητας.
Πρόκειται για μια πολιτική ερμηνεία που εξετάζει το Al-Monitor, όχι για αποδεδειγμένη δήλωση προθέσεων του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Ο Άιζενκοτ και η πρόκληση της επόμενης ημέρας
Η παρουσία του Γκάντι Άιζενκοτ στην εκλογική αναμέτρηση αναδεικνύει τη σημασία της συζήτησης για τη μελλοντική πολιτική κατεύθυνση του Ισραήλ.
Ο πρώην αρχηγός του στρατού διαθέτει διαφορετική πολιτική διαδρομή από τον Νετανιάχου και εκπροσωπεί μια εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Ωστόσο, οι μετεκλογικές ισορροπίες δεν θα εξαρτηθούν αποκλειστικά από την προσωπική αντιπαράθεση των δύο πολιτικών.
Σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι θέσεις και οι επιδόσεις των υπόλοιπων κομμάτων, καθώς και οι δυνατότητες συνεργασίας τους.
Η ισραηλινή πολιτική σκηνή χαρακτηρίζεται από πολυκομματισμό και συχνά σύνθετες κυβερνητικές διαπραγματεύσεις.
Αυτό σημαίνει ότι η επόμενη ημέρα θα διαμορφωθεί από τον συνολικό κοινοβουλευτικό συσχετισμό και όχι μόνο από την εκλογική επίδοση του Λικούντ.
Η θεσμική πρόκληση για το Ισραήλ
Πέρα από το προσωπικό πολιτικό μέλλον του Νετανιάχου, η εκλογική αναμέτρηση αναδεικνύει μια ευρύτερη θεσμική πρόκληση.
Το Ισραήλ καλείται να διαχειριστεί τη συνύπαρξη έντονης πολιτικής πόλωσης, σοβαρών ζητημάτων ασφάλειας και εκκρεμών δικαστικών διαδικασιών που αφορούν τον εν ενεργεία πρωθυπουργό του.
Η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, η λειτουργία της Κνεσέτ και η δυνατότητα ειρηνικής κυβερνητικής εναλλαγής αποτελούν βασικούς παράγοντες της θεσμικής σταθερότητας.
Η ποινική δίκη του Νετανιάχου πρέπει να αξιολογείται με βάση τα αποδεικτικά στοιχεία και τις αποφάσεις των αρμόδιων δικαστηρίων.
Αντίστοιχα, η διεθνής δικαστική διαδικασία πρέπει να διακρίνεται από τις πολιτικές τοποθετήσεις υπέρ ή κατά της ισραηλινής κυβέρνησης.
Οι εκλογές μπορούν να μεταβάλουν τον πολιτικό συσχετισμό, αλλά δεν υποκαθιστούν τις δικαστικές διαδικασίες.
Η 27η Οκτωβρίου δεν κλείνει αυτομάτως τον κύκλο Νετανιάχου
Η επικείμενη ψηφοφορία θα καθορίσει τη νέα σύνθεση της ισραηλινής Βουλής και θα διαμορφώσει το πλαίσιο για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Δεν θα απαντήσει, όμως, αυτομάτως σε όλα τα ερωτήματα που αφορούν το πολιτικό μέλλον του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η απουσία σαφούς διαδόχου στο Λικούντ, η πολυετής προσωπική του επιρροή και οι δικαστικές εκκρεμότητες δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον.
Η παραμονή ή μη στην ηγεσία του κόμματος θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές αποφάσεις του ίδιου, τις εσωκομματικές ισορροπίες και τις εξελίξεις μετά την κάλπη.
Η ποινική δίκη και το ένταλμα του ICC, από την άλλη, αποτελούν ξεχωριστές διαδικασίες που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από το εκλογικό αποτέλεσμα.
Για τον Νετανιάχου, συνεπώς, η 27η Οκτωβρίου δεν αποτελεί μόνο μια αναμέτρηση για την πρωθυπουργία. Είναι ένας κρίσιμος σταθμός σε μια πολιτική διαδρομή που εξακολουθεί να συνδέεται με σημαντικές εσωτερικές και διεθνείς δικαστικές εκκρεμότητες.
Πηγή: pagenews.gr