«Προκλητική»: Αμερικανικό μήνυμα για το τουρκολιβυκό — Τι σημαίνει η παρέμβαση της Ουάσιγκτον

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αποδοκιμάζει την ανακοίνωση επικύρωσης του μνημονίου και διαπιστώνει αύξηση της έντασης — Παράλληλα επιμένει στον ελληνοτουρκικό διάλογο και συνδέει την αποκλιμάκωση με επενδύσεις και έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με σαφέστερη γλώσσα παρεμβαίνει η Ουάσιγκτον στο ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου, χαρακτηρίζοντας «προκλητική» την ανακοίνωση της επικύρωσής του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης.

Η νέα δήλωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η οποία δόθηκε ως απάντηση στην «Καθημερινή», προσθέτει ρητή αποδοκιμασία στην προηγούμενη αμερικανική έκκληση για διαπραγματεύσεις. Ταυτόχρονα, διατηρεί την πάγια προτροπή προς Ελλάδα και Τουρκία για διμερή διάλογο.

Η παρέμβαση ενισχύει το διπλωματικό επιχείρημα της Αθήνας ότι η συγκεκριμένη κίνηση επιβαρύνει το περιφερειακό κλίμα, χωρίς να συνιστά ανακοίνωση νέων αμερικανικών μέτρων ή αναλυτική νομική τοποθέτηση επί του μνημονίου.

Η φράση που δίνει το πολιτικό στίγμα

Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών συνδέει ευθέως την ανακοίνωση της επικύρωσης με την αύξηση της έντασης:

«Η ανακοίνωση της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου συνεννόησης για τη θαλάσσια οριοθέτηση έχει αυξήσει την ένταση στην περιοχή, δεν συμβάλλει εποικοδομητικά και είναι προκλητική. Η θέση μας επί του ζητήματος αυτού δεν έχει αλλάξει».

Η διατύπωση έχει διπλωματική βαρύτητα, καθώς η Ουάσιγκτον αξιολογεί αρνητικά τη συγκεκριμένη εξέλιξη και τις επιπτώσεις της στην περιοχή.

Εξίσου σημαντική είναι η επισήμανση ότι η αμερικανική θέση δεν έχει αλλάξει. Στο πλαίσιο της δήλωσης, η ανακοίνωση της επικύρωσης δεν παρουσιάζεται ως εξέλιξη που μεταβάλλει την αμερικανική αντιμετώπιση του ζητήματος.

Από την έκκληση για διαπραγματεύσεις στη ρητή αποδοκιμασία

Η νέα παρέμβαση ακολουθεί την τοποθέτηση της Τετάρτης 21 Οκτωβρίου, όταν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε ενθαρρύνει τις διαπραγματεύσεις για την επίλυση των θαλάσσιων διαφορών, αναδεικνύοντας τα οικονομικά οφέλη μιας διευθέτησης.

Στη δεύτερη δήλωση, το πλαίσιο του διαλόγου παραμένει, αλλά συνοδεύεται πλέον από σαφή χαρακτηρισμό της ανακοίνωσης της επικύρωσης ως προκλητικής.

Η διαφοροποίηση στον τόνο είναι ουσιαστική: η αμερικανική διπλωματία κατονομάζει την εξέλιξη που θεωρεί επιβαρυντική για τη σταθερότητα, διατηρώντας παράλληλα ανοικτή την οδό των διαπραγματεύσεων.

Η παρέμβαση του HALC προς τον Ρούμπιο

Στο διάστημα μεταξύ των δύο αμερικανικών τοποθετήσεων, το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας — HALCείχε απευθύνει επιστολή στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ζητώντας σαφή δημόσια θέση κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Η χρονική ακολουθία καταγράφει την κινητοποίηση της ελληνοαμερικανικής οργάνωσης και την επακόλουθη, σαφέστερη αμερικανική δήλωση. Δεν αρκεί, ωστόσο, για να αποδοθεί αποκλειστικά στην επιστολή η διαμόρφωση της νέας διατύπωσης.

Πολιτικά, η παρέμβαση αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδεται στην Ουάσιγκτον στον δημόσιο χαρακτηρισμό τέτοιων κινήσεων και στις συνέπειές τους για την Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ουάσιγκτον κρατά ανοικτό τον ελληνοτουρκικό δίαυλο

Η αποδοκιμασία συνοδεύεται από έκκληση προς όλες τις εμπλεκόμενες χώρες:

«Ενθαρρύνουμε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων στην Ανατολική Μεσόγειο, να επιλύουν τις θαλάσσιες διαφορές μέσω διαπραγματεύσεων καλής πίστης και να αποφεύγουν κάθε προκλητική συμπεριφορά».

Στη συνέχεια, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επαναφέρει τη συμμαχική σχέση Ελλάδας και Τουρκίας:

«Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι αμφότερες σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Τις ενθαρρύνουμε να προχωρήσουν σε διμερή διάλογο για την αντιμετώπιση οποιωνδήποτε διαφωνιών».

Η διπλή αυτή προσέγγιση αποτυπώνει την αμερικανική επιδίωξη: αποτροπή περαιτέρω έντασης και διατήρηση επικοινωνίας μεταξύ δύο συμμάχων.

Η αναφορά στον διάλογο δεν προσδιορίζει συγκεκριμένη ατζέντα, διαδικασία ή χρονοδιάγραμμα, ούτε ανακοινώνει αμερικανική μεσολαβητική πρωτοβουλία.

Ενέργεια και επενδύσεις στο γεωπολιτικό υπόβαθρο

Η καταληκτική φράση της δήλωσης αναδεικνύει και το οικονομικό ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για την περιφερειακή σταθερότητα:

«Η ειρηνική επίλυση τέτοιων διαφορών ανοίγει τον δρόμο για εμπορικές επενδύσεις και έρευνες που θα ωφελήσουν ολόκληρη την περιοχή».

Η σύνδεση της διπλωματικής αποκλιμάκωσης με τις επενδύσεις και τις έρευνες δείχνει ότι η Ανατολική Μεσόγειος αντιμετωπίζεται και ως πεδίο οικονομικών ευκαιριών, η αξιοποίηση των οποίων προϋποθέτει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα.

Σε επίπεδο γεωπολιτικής ανάλυσης, η αμερικανική παρέμβαση επιχειρεί να περιορίσει τις κινήσεις που αυξάνουν την ένταση, διατηρώντας ως επιθυμητή κατεύθυνση μια περιφερειακή συνεννόηση με οικονομικό όφελος.

Για την Αθήνα, το άμεσο διπλωματικό στοιχείο είναι σαφές: η Ουάσιγκτον αποδοκιμάζει δημοσίως την ανακοίνωση της επικύρωσης. Η πρακτική συνέχεια αυτής της θέσης θα κριθεί από τις επόμενες διπλωματικές κινήσεις και από τη στάση των εμπλεκόμενων πλευρών.

Πηγή: pagenews.gr