«Ο Κώστας Καραμανλής όχι, δεν έχει ξεπεράσει το όριο».
Με αυτή την ξεκάθαρη τοποθέτηση, ο Μάκης Βορίδης παρενέβη στην πολιτική συζήτηση για τις σχέσεις της Νέας Δημοκρατίας με τους δύο πρώην πρωθυπουργούς, Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά, στέλνοντας ένα διπλό μήνυμα: σεβασμός στη θεσμική βαρύτητα των πρώην ηγετών της παράταξης, αλλά και σαφής διάκριση ανάμεσα στην κριτική προς την κυβέρνηση και στην αμφισβήτηση της ίδιας της πολιτικής της νομιμοποίησης.
Ο πρώην υπουργός υπερασπίστηκε τον Κυριάκο Μητσοτάκη απέναντι στις αιτιάσεις για την εξωτερική πολιτική, επιμένοντας ότι η κυβέρνηση δεν ακολουθεί τις πρωτοβουλίες της Άγκυρας, αλλά αντιθέτως η Τουρκία αντιδρά σε ελληνικές κινήσεις.
Παράλληλα, διαχώρισε την πολιτική στάση του Κώστα Καραμανλή από εκείνη του Αντώνη Σαμαρά, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τη ρητορική του δεύτερου και για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η συζήτηση για ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά συνδέεται με την πορεία προς τις εθνικές εκλογές του 2027, την κυβερνητική αυτοδυναμία και τη συνοχή της κεντροδεξιάς παράταξης.
«Καραμανλής και Σαμαράς έχουν αυξημένη θεσμική βαρύτητα»
Ο Μάκης Βορίδης ξεκίνησε την τοποθέτησή του αναγνωρίζοντας ότι οι δύο πρώην πρωθυπουργοί έχουν μια ιδιαίτερη θέση στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας.
«Ο κύριος Καραμανλής και ο κύριος Σαμαράς έχουν μια κοινή ιδιότητα. Είναι πρώην πρωθυπουργοί και πρώην αρχηγοί της Νέας Δημοκρατίας», ανέφερε.
Και εξήγησε:
«Προφανώς έχουν […] μεγαλύτερη δυνατότητα και άνεση και να μιλήσουν και να ασκήσουν κριτική και να πούνε την άποψή τους, γιατί ακριβώς έχουν αυτή την αυξημένη θεσμική βαρύτητα».
Με τη δήλωση αυτή ο Βορίδης αναγνωρίζει ότι η κριτική των πρώην πρωθυπουργών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τα ίδια πολιτικά κριτήρια που εφαρμόζονται σε μια συνηθισμένη εσωκομματική διαφωνία.
Οι δύο πολιτικοί έχουν κυβερνήσει τη χώρα, έχουν ηγηθεί της παράταξης και διαθέτουν ιδιαίτερη ιστορική και πολιτική βαρύτητα.
Ωστόσο, ο Βορίδης ξεκαθάρισε ότι αυτή η ιδιότητα δεν σημαίνει πως όλες οι παρεμβάσεις έχουν το ίδιο περιεχόμενο ή τις ίδιες συνέπειες.
«Όλα έχουν ένα όριο» – Η αιχμή προς τον Αντώνη Σαμαρά
Το πιο πολιτικά φορτισμένο σημείο της συνέντευξης ήταν η διάκριση ανάμεσα στον τρόπο με τον οποίο τοποθετούνται ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς.
«Προφανώς όλα έχουν ένα όριο», ανέφερε ο Μάκης Βορίδης.
Στη συνέχεια περιέγραψε το είδος της κριτικής που, κατά την άποψή του, υπερβαίνει τα όρια μιας θεμιτής πολιτικής διαφωνίας.
«Αν πια αρχίζεις και λες […] ότι εδώ έχω μια ενδοτική κυβέρνηση», σημείωσε, αναφερόμενος στη βαρύτητα τέτοιων χαρακτηρισμών.
Η συζήτηση στράφηκε και στην κριτική του Αντώνη Σαμαρά προς τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, για τον οποίο ο πρώην πρωθυπουργός έχει ζητήσει την απομάκρυνσή του.
Ο Βορίδης απέφυγε να χρησιμοποιήσει προσωπικούς χαρακτηρισμούς, αλλά διατύπωσε σαφή πολιτική διαφοροποίηση.
«Ο τρόπος με τον οποίο τοποθετείται ο Κώστας Καραμανλής […] και ο τρόπος με τον οποίο έχει τοποθετηθεί ο κύριος Σαμαράς είναι δύο διαφορετικοί τρόποι», υπογράμμισε.
Η επισήμανση δεν είναι τυχαία.
Ο Βορίδης επιχειρεί να διαχωρίσει την κριτική που παραμένει στο πλαίσιο της παράταξης από μια πολιτική αντιπαράθεση που μπορεί να οδηγήσει σε ευρύτερη ρήξη.
«Ο Καραμανλής δεν λέει να πέσει η κυβέρνηση»
Όταν ρωτήθηκε ευθέως εάν ο Κώστας Καραμανλής έχει ξεπεράσει τα όρια, ο Μάκης Βορίδης απάντησε χωρίς περιστροφές.
«Όχι. Ο Κώστας Καραμανλής όχι, δεν έχει ξεπεράσει το όριο».
Στη συνέχεια εξήγησε το σκεπτικό του.
«Λέει τη γνώμη του. Δεν λέει ότι πρέπει να πέσει η κυβέρνηση», ανέφερε.
Η συγκεκριμένη φράση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς αποτυπώνει την προσπάθεια να διατηρηθούν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα στο Μέγαρο Μαξίμου και τον πρώην πρωθυπουργό.
Ο Βορίδης υποστήριξε ότι οι παρεμβάσεις του Καραμανλή πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μέρος του εσωτερικού πολιτικού διαλόγου.
«Η γνώμη ενός πρωθυπουργού δεν είναι ένα σημαντικό πράγμα; […] Είναι σημαντικό πράγμα», σημείωσε.
Και συνέχισε:
«Λέει την άποψή του. Λαμβάνεται υπόψη. Γίνεται μια συζήτηση».
Με αυτόν τον τρόπο ο Βορίδης αναγνωρίζει τη δυνατότητα του Καραμανλή να διατυπώνει επισημάνσεις, χωρίς να θεωρεί ότι αυτές συνιστούν ευθεία αμφισβήτηση της κυβερνητικής σταθερότητας.
Το σενάριο κόμματος Σαμαρά και ο φόβος για την αυτοδυναμία
Η συζήτηση μεταφέρθηκε στη συνέχεια στο ενδεχόμενο ο Αντώνης Σαμαράς να προχωρήσει στη δημιουργία νέου πολιτικού κόμματος.
Ο Μάκης Βορίδης απέφυγε να προεξοφλήσει μια τέτοια απόφαση.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η ίδρυση κόμματος αποτελεί εντελώς διαφορετική πολιτική επιλογή από την άσκηση κριτικής.
«Είναι ένα άλλο ζήτημα […] “θα κάνω κόμμα”. Αυτά είναι δύο διαφορετικά πράγματα τώρα, όπως καταλαβαίνετε», ανέφερε.
Και εξήγησε ότι έχουν «διαφορετική σημασία, διαφορετική σημειολογία και διαφορετική πολιτική συνέπεια».
Η επισήμανση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής του τοποθέτησης.
Μια παρέμβαση πρώην πρωθυπουργού μπορεί να επηρεάσει τον δημόσιο διάλογο και να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση.
Η ίδρυση νέου κόμματος, όμως, θα δημιουργούσε έναν ξεχωριστό εκλογικό ανταγωνιστή, με πιθανές επιπτώσεις στην κατανομή των ψήφων και στις μετεκλογικές ισορροπίες.
Στη συνέντευξη τέθηκε ευθέως το ερώτημα εάν ένα κόμμα Σαμαρά θα μπορούσε να στερήσει από τη Νέα Δημοκρατία την αυτοδυναμία.
Ο Βορίδης δεν παρουσίασε εκτίμηση για ποσοστά ή έδρες.
Η τοποθέτησή του, ωστόσο, αναγνώρισε ότι η πολιτική κριτική και η δημιουργία νέου κόμματος δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ισοδύναμες κινήσεις.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο στο επίκεντρο της εσωκομματικής αντιπαράθεσης
Ο Μάκης Βορίδης συνέδεσε τη συζήτηση για τους δύο πρώην πρωθυπουργούς με την κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Υποστήριξε ότι είναι απολύτως θεμιτό να κατατίθενται διαφορετικές προτάσεις για τη διπλωματική αντιμετώπιση της υπόθεσης.
Αναφέρθηκε, ενδεικτικά, στην ανάγκη περαιτέρω διεθνοποίησης του ζητήματος, στην κινητοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη στάση της Ιταλίας, στην αμυντική ενίσχυση και στις σχέσεις με την Αίγυπτο.
Κατά την άποψή του, αυτές αποτελούν προτάσεις που μπορούν να συζητηθούν στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής.
Το πρόβλημα, όπως εξήγησε, αρχίζει όταν η συγκεκριμένη διαφωνία μετατρέπεται σε επιχείρημα για συνολική πολιτική ρήξη.
Ο Βορίδης χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο νομικά έωλη ενέργεια, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά πρέπει να συνεχίσει να αποκρούει τις συνέπειες που επιχειρεί να του προσδώσει η Τουρκία.
Η θέση αυτή συμβαδίζει με τη βασική κυβερνητική επιχειρηματολογία ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών χωρίς τη συναίνεσή τους.
Παράλληλα, ο Βορίδης αναγνώρισε την ανάγκη να εξετάζονται οι διπλωματικές κινήσεις που μπορούν να αποτρέψουν δυσμενείς εξελίξεις στο πεδίο.
«Ένα από τα ισχυρά σημεία της κυβέρνησης είναι η εξωτερική πολιτική»
Απαντώντας στην κριτική για τους κυβερνητικούς χειρισμούς, ο Μάκης Βορίδης εμφανίστηκε κατηγορηματικός.
«Εγώ επαναλαμβάνω, θεωρώ ότι ένα από τα ισχυρά σημεία της ελληνικής κυβερνήσεως και της συγκεκριμένης κυβερνήσεως στο συγκεκριμένο θέμα είναι η στάση της στην εξωτερική πολιτική και στα ζητήματα της άμυνας», ανέφερε.
Και πρόσθεσε ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολο να υποστηριχθεί πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έχει αναπτύξει ουσιαστική δραστηριότητα στους συγκεκριμένους τομείς.
Η παρέμβαση αποτελεί σαφή πολιτική υπεράσπιση του πρωθυπουργού.
Ο Βορίδης επιχειρεί να αντιστρέψει την κριτική ότι η κυβέρνηση εμφανίζεται αδρανής απέναντι στην Τουρκία.
Κατά τη δική του ανάγνωση, η ελληνική εξωτερική πολιτική χαρακτηρίζεται από πρωτοβουλίες που έχουν προκαλέσει την αντίδραση της Άγκυρας.
«Τα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο, ποιος τα έκανε;»
Ο Μάκης Βορίδης παρέθεσε συγκεκριμένες κυβερνητικές επιλογές για να υποστηρίξει την επιχειρηματολογία του.
Αναφέρθηκε στην επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο, στις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης, στις ενεργειακές έρευνες και στα θαλάσσια πάρκα.
Η επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο αποτελεί μια από τις σημαντικότερες αποφάσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη στον τομέα της άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Αντίστοιχα, η συμφωνία με την Αίγυπτο για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ αποτελεί κεντρικό στοιχείο της ελληνικής διπλωματικής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Βορίδης επικαλέστηκε αυτές τις κινήσεις ως απάντηση στις κατηγορίες περί υποχωρητικότητας.
Η πολιτική του επιχειρηματολογία βασίζεται στην άποψη ότι η κυβέρνηση δεν περιορίζεται στη διαχείριση κρίσεων, αλλά προχωρά σε ενέργειες που ενισχύουν τη διεθνή θέση της χώρας.
«Συμβαίνει το ακριβώς αντίστροφο» – Η απάντηση για την Τουρκία
Η πιο έντονη στιγμή της παρέμβασης ήρθε όταν τέθηκε το επιχείρημα ότι η Ελλάδα ακολουθεί τις κινήσεις της Τουρκίας αντί να αναλαμβάνει η ίδια πρωτοβουλίες.
Ο Μάκης Βορίδης απέρριψε πλήρως αυτή την ερμηνεία.
«Ως προς αυτό, θα μου επιτρέψετε να σας πω το ακριβώς αντίστροφο», απάντησε.
Και συνέχισε:
«Συμβαίνει το ακριβώς αντίστροφο».
Στη συνέχεια παρουσίασε τη δική του αλληλουχία των γεγονότων.
«Επειδή έχουμε κάνει τα δώδεκα ναυτικά μίλια στο Ιόνιο. Επειδή κάναμε τις εξορύξεις. Επειδή κάναμε τη συμφωνία με την Αίγυπτο. Επειδή κάναμε τα θαλάσσια πάρκα. Γι’ αυτό αντιδράει η Τουρκία», υποστήριξε.
Η δήλωση αποτυπώνει την κυβερνητική αντίληψη ότι οι αντιδράσεις της Άγκυρας δεν αποτελούν απαραίτητα ένδειξη ελληνικής αδυναμίας.
Αντιθέτως, ο Βορίδης τις ερμηνεύει ως αντίδραση σε ελληνικές πρωτοβουλίες που η Τουρκία επιδιώκει να αμφισβητήσει.
Πρόκειται για πολιτική και διπλωματική αξιολόγηση, η οποία δεν σημαίνει ότι κάθε τουρκική κίνηση μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε συγκεκριμένη ελληνική πρωτοβουλία.
Κύπρος, Ισραήλ και Ανατολική Μεσόγειος
Ο Μάκης Βορίδης επέκτεινε την επιχειρηματολογία του στην ευρύτερη στρατηγική παρουσία της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αναφέρθηκε στην αποστολή ελληνικής φρεγάτας στην Κύπρο και στη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ.
«Επειδή στείλαμε τη φρεγάτα στην Κύπρο. Επειδή έχουμε τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιλογές αυτές αποτυπώνουν μια ενεργή εξωτερική πολιτική.
Η αναφορά στην Κύπρο έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία τα ζητήματα θαλάσσιων ζωνών, ενεργειακών διασυνδέσεων και περιφερειακής ασφάλειας βρίσκονται στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Αντίστοιχα, η συνεργασία με το Ισραήλ αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ελληνικής στρατηγικής στην περιοχή.
Ο Βορίδης χρησιμοποίησε τις συγκεκριμένες επιλογές για να αντικρούσει την κριτική ότι η κυβέρνηση δεν έχει σαφή γεωπολιτικό προσανατολισμό.
Το μήνυμα προς Σαμαρά: Άλλο η κριτική, άλλο η πολιτική ρήξη
Πίσω από την αντιπαράθεση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο αναδεικνύεται μια βαθύτερη συζήτηση για τη φυσιογνωμία και τη συνοχή της Νέας Δημοκρατίας.
Ο Μάκης Βορίδης δεν αμφισβήτησε το δικαίωμα του Αντώνη Σαμαρά να ασκεί κριτική.
Αντίθετα, αναγνώρισε ότι οι πρώην πρωθυπουργοί διαθέτουν ιδιαίτερη θεσμική βαρύτητα.
Έθεσε, όμως, σαφή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην κατάθεση πολιτικών προτάσεων και στην αμφισβήτηση της κυβέρνησης με τρόπο που μπορεί να οδηγήσει σε κομματική διάσπαση.
Η διάκριση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος ενόψει των εκλογών του 2027.
Ένα ενδεχόμενο νέο κόμμα στον ευρύτερο χώρο της Δεξιάς θα μπορούσε να επηρεάσει την εκλογική δυναμική της Νέας Δημοκρατίας, χωρίς όμως να είναι δυνατόν να προσδιοριστεί εκ των προτέρων το μέγεθος μιας τέτοιας επίδρασης.
Ο Βορίδης απέφυγε να παρουσιάσει δημοσκοπικές προβλέψεις ή να χαρακτηρίσει δεδομένη την ίδρυση νέου κόμματος.
Αντιθέτως, επέμεινε στην ουσιαστική πολιτική διαφορά ανάμεσα στα δύο ενδεχόμενα.
Γιατί ο Βορίδης ξεχωρίζει τον Καραμανλή από τον Σαμαρά
Η επιλογή του Μάκη Βορίδη να διαχωρίσει δημόσια τους δύο πρώην πρωθυπουργούς έχει συγκεκριμένη πολιτική σημασία.
Στην περίπτωση του Κώστα Καραμανλή, αναγνωρίζει ότι η κριτική μπορεί να λειτουργεί ως θεσμική παρέμβαση στο εσωτερικό της παράταξης.
Στην περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά, η συζήτηση περιλαμβάνει πλέον και το ενδεχόμενο μιας αυτοτελούς πολιτικής πρωτοβουλίας.
Η διαφορά δεν αφορά μόνο την ένταση της κριτικής.
Αφορά τη δυνατότητα αυτή να μετατραπεί σε διαφορετική εκλογική πρόταση.
Ο Βορίδης επιχείρησε να προστατεύσει τη θεσμική σχέση της Νέας Δημοκρατίας με τον Κώστα Καραμανλή, ενώ ταυτόχρονα έστειλε μήνυμα ότι μια πιθανή κομματική πρωτοβουλία Σαμαρά θα είχε διαφορετικό πολιτικό βάρος.
Δεν ανακοίνωσε, ωστόσο, καμία νέα κομματική απόφαση ούτε ισχυρίστηκε ότι υπάρχει ήδη συγκεκριμένος εκλογικός σχεδιασμός από τον πρώην πρωθυπουργό.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και το στοίχημα της πολιτικής συνοχής
Η παρέμβαση του Μάκη Βορίδη κινείται σε δύο παράλληλα επίπεδα.
Το πρώτο αφορά την υπεράσπιση της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στην κριτική για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις τουρκικές διεκδικήσεις.
Το δεύτερο αφορά τη διατήρηση της πολιτικής συνοχής της Νέας Δημοκρατίας ενόψει των επόμενων εκλογών.
Ο Βορίδης επιχείρησε να αναδείξει την εξωτερική πολιτική ως συγκριτικό πλεονέκτημα της κυβέρνησης, επικαλούμενος τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης, την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο και τις στρατηγικές συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ταυτόχρονα, αναγνώρισε το δικαίωμα των πρώην πρωθυπουργών να διατυπώνουν τις απόψεις τους, αλλά υπογράμμισε ότι η ίδρυση νέου κόμματος θα συνιστούσε διαφορετική πολιτική επιλογή.
Το μήνυμά του ήταν διπλό: ο Κώστας Καραμανλής παραμένει, κατά την εκτίμησή του, εντός των ορίων της θεμιτής κριτικής, ενώ η περίπτωση Σαμαρά θέτει διαφορετικά ερωτήματα για τη συνοχή της παράταξης και τις εκλογικές ισορροπίες.
Και στο πεδίο των ελληνοτουρκικών, ο Βορίδης επιχείρησε να ανατρέψει την κριτική περί κυβερνητικής αδράνειας.
«Επειδή έχουμε κινητοποιηθεί σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής με αυτόν τον τρόπο, αυτή είναι η απάντηση της Τουρκίας», υποστήριξε.
Μια φράση που συνοψίζει τη βασική πολιτική του θέση: η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν ακολουθεί την Άγκυρα, αλλά, σύμφωνα με τον Βορίδη, η Άγκυρα αντιδρά στις πρωτοβουλίες της Αθήνας.
Πηγή: pagenews.gr