Μια αγορά που μεγαλώνει ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, προσελκύει νέες επενδύσεις και αξιοποιεί τη δυναμική του ελληνικού τουρισμού διαμορφώνεται στον κλάδο των σούπερ μάρκετ.
Ο συνολικός τζίρος της οργανωμένης αγοράς τροφίμων στην Ελλάδα έφτασε τα 16 δισ. ευρώ το 2025, από περίπου 12 δισ. ευρώ το 2020, καταγράφοντας αύξηση 4 δισ. ευρώ μέσα σε μία πενταετία.
Σύμφωνα με τη νέα μελέτη της EY-Parthenon, ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής αγοράς την περίοδο 2020–2025 διαμορφώθηκε περίπου στο 6%, ξεπερνώντας τον αντίστοιχο παγκόσμιο ρυθμό του 4%.
Πίσω από αυτή την επίδοση βρίσκονται η τουριστική δραστηριότητα, η επέκταση των δικτύων καταστημάτων, οι επενδύσεις των μεγάλων αλυσίδων και οι αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες.
Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη παράμετρος: η αύξηση του τζίρου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι καταναλωτές αγοράζουν περισσότερα προϊόντα.
Ένα μέρος της ανάπτυξης αντανακλά τις ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών, οι οποίες αύξησαν την αξία των πωλήσεων χωρίς αντίστοιχη αύξηση του όγκου κατανάλωσης.
Από τα 12 στα 16 δισ. ευρώ – Η πενταετία που άλλαξε την αγορά
Η περίοδος 2020–2025 χαρακτηρίστηκε από σημαντική διεύρυνση της οργανωμένης λιανικής τροφίμων στην Ελλάδα.
Η συνολική αξία της αγοράς αυξήθηκε κατά 33,3%, από τα 12 δισ. στα 16 δισ. ευρώ.
Η μέση ετήσια ανάπτυξη περίπου 6% υπερέβη κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες τον αντίστοιχο παγκόσμιο ρυθμό.
Σε διεθνές επίπεδο, η αγορά λιανικής τροφίμων εκτιμάται ότι διαμορφώθηκε στα 11,3 τρισ. ευρώ το 2025, με μέση ετήσια ανάπτυξη 4% κατά την ίδια πενταετία.
Η επίδοση της ελληνικής αγοράς δείχνει ότι ο κλάδος έχει καταφέρει να αυξήσει σημαντικά την οικονομική του δραστηριότητα.
Ωστόσο, η μελέτη της EY-Parthenon επισημαίνει ότι η διεύρυνση του τζίρου δεν μεταφράζεται αυτόματα σε ανάλογη ενίσχυση της κερδοφορίας.
Η αύξηση του κόστους λειτουργίας, οι επενδύσεις και οι πιέσεις στα περιθώρια αποτελούν παράγοντες που εξακολουθούν να επηρεάζουν την οικονομική απόδοση των επιχειρήσεων.
Η μεγάλη αντίφαση: Αυξάνονται οι πωλήσεις, αλλά όχι απαραίτητα η κατανάλωση
Η ανάπτυξη της αγοράς έχει δύο διαφορετικές διαστάσεις.
Η πρώτη αφορά την πραγματική αύξηση των αγορών, δηλαδή την πώληση περισσότερων προϊόντων.
Η δεύτερη αφορά την αύξηση της αξίας των πωλήσεων λόγω υψηλότερων τιμών.
Η EY-Parthenon υπογραμμίζει ότι μέρος της ανάπτυξης των ελληνικών σούπερ μάρκετ την τελευταία πενταετία συνδέεται με τις πληθωριστικές ανατιμήσεις.
Αυτό σημαίνει ότι τα 16 δισ. ευρώ του συνολικού τζίρου δεν αποτελούν από μόνα τους απόδειξη αντίστοιχης αύξησης της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.
Για τους καταναλωτές, η πραγματική εικόνα εξαρτάται από το κόστος του εβδομαδιαίου καλαθιού, τις διαθέσιμες προσφορές και τις ποσότητες προϊόντων που μπορούν να αγοράσουν με το ίδιο εισόδημα.
Για τις επιχειρήσεις, από την άλλη πλευρά, η πρόκληση είναι να μετατρέψουν την αύξηση των πωλήσεων σε διατηρήσιμη λειτουργική κερδοφορία.
Έξι αλυσίδες ελέγχουν το 71% της αγοράς
Η ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι έξι μεγαλύτερες αλυσίδες ελέγχουν το 71% της οργανωμένης αγοράς, ποσοστό που αντιστοιχεί σε πωλήσεις περίπου 11,4 δισ. ευρώ.
Η συγκέντρωση αυτή αποτυπώνει τη σημασία του μεγέθους, των δικτύων διανομής, της διαπραγματευτικής ισχύος και των επενδύσεων σε υποδομές.
Οι μεγάλοι όμιλοι διαθέτουν περισσότερες δυνατότητες για ανάπτυξη νέων καταστημάτων, αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων και βελτίωση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Παράλληλα, όμως, η EY-Parthenon επισημαίνει ότι το μέγεθος δεν αποτελεί από μόνο του εγγύηση υψηλότερης κερδοφορίας.
Η λειτουργική αποτελεσματικότητα, η διαχείριση του κόστους και η διαφοροποίηση των προϊόντων αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Η συγκέντρωση δημιουργεί επίσης ερωτήματα για την ένταση του ανταγωνισμού και την επίδρασή του στις τελικές τιμές, χωρίς το μερίδιο αγοράς από μόνο του να αρκεί για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την τιμολογιακή συμπεριφορά των αλυσίδων.
Ο τουρισμός αλλάζει τον χάρτη των σούπερ μάρκετ
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες ανάπτυξης είναι ο τουρισμός.
Η αύξηση των διεθνών επισκεπτών ενισχύει την κατανάλωση τροφίμων και βασικών αγαθών, ιδιαίτερα σε νησιωτικούς προορισμούς και περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα.
Οι ταξιδιώτες που διαμένουν σε ενοικιαζόμενα καταλύματα και κατοικίες βραχυχρόνιας μίσθωσης πραγματοποιούν σημαντικό μέρος των καθημερινών αγορών τους από τα τοπικά καταστήματα.
Αυτό δημιουργεί πρόσθετη ζήτηση πέρα από την κατανάλωση των μόνιμων κατοίκων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος που παρατίθενται στην ανάλυση, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις το 2025 έφτασαν τα 23,63 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 9,4% σε σύγκριση με το 2024.
Οι αφίξεις αυξήθηκαν κατά 6,4%.
Η εξέλιξη αυτή προσφέρει στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ πρόσβαση σε πρόσθετη καταναλωτική ζήτηση, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο.
Νησιά και Κρήτη: Πωλήσεις με υψηλότερους ρυθμούς από την υπόλοιπη Ελλάδα
Η γεωγραφική ανάλυση των πωλήσεων αποκαλύπτει τη σημασία της τουριστικής κατανάλωσης.
Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ, στο πρώτο οκτάμηνο του 2026 οι πωλήσεις σούπερ μάρκετ στα νησιά αυξήθηκαν κατά 9%.
Στην Κρήτη, η άνοδος έφτασε το 7,5%.
Την ίδια περίοδο, η συνολική αγορά αναπτύχθηκε κατά 6,4%, ενώ στην Αττική η αύξηση διαμορφώθηκε στο 6%.
Η απόκλιση δείχνει ότι οι τουριστικές περιοχές αποτελούν έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους πυρήνες της αγοράς.
Ανάλογη ήταν η εικόνα και το 2025.
Οι πωλήσεις στα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου αυξήθηκαν κατά 10%, ενώ στην Κρήτη η άνοδος διαμορφώθηκε στο 9,6%.
Στο σύνολο της αγοράς, ο αντίστοιχος ρυθμός ήταν 7,1%.
Οι επιδόσεις αυτές εξηγούν γιατί οι μεγάλες αλυσίδες ενισχύουν την παρουσία τους σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς.
Αγορά σχεδόν 2 δισ. ευρώ στα νησιά και στην Κρήτη
Η αγορά σούπερ μάρκετ στα ελληνικά νησιά και στην Κρήτη εκτιμάται ότι προσεγγίζει σε ετήσια βάση τα 2 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέγεθος, το οποίο προσελκύει το επενδυτικό ενδιαφέρον των μεγάλων αλυσίδων.
Η ανάπτυξη δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα μεγάλα καταστήματα.
Αυξημένο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα μικρότερα σημεία πώλησης, τα οποία μπορούν να εξυπηρετούν γρήγορες καθημερινές αγορές.
Τα καταστήματα γειτονιάς και τα σημεία πώλησης σε τουριστικές περιοχές έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζουν το προϊόντικό τους μείγμα στις ανάγκες τόσο των μόνιμων κατοίκων όσο και των επισκεπτών.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα έτοιμα γεύματα, τα προϊόντα άμεσης κατανάλωσης, τα τοπικά τρόφιμα και οι μικρότερες συσκευασίες.
Η επέκταση της τουριστικής περιόδου δημιουργεί επιπλέον προοπτικές, καθώς μπορεί να επιμηκύνει το διάστημα υψηλής ζήτησης και να βελτιώσει την αξιοποίηση των καταστημάτων.
Το νέο επιχειρηματικό μοντέλο: Δεν αρκούν περισσότερα καταστήματα
Η μελέτη της EY-Parthenon αναδεικνύει μια σημαντική αλλαγή στη στρατηγική των αλυσίδων.
Το παραδοσιακό μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο βασιζόταν κυρίως στο άνοιγμα νέων καταστημάτων και στην αύξηση των πωλήσεων, δεν θεωρείται πλέον επαρκές.
Οι επιχειρήσεις αναζητούν νέες πηγές εσόδων, αξιοποιώντας την τεχνολογία, τα δεδομένα καταναλωτών και τις δυνατότητες ανάπτυξης υπηρεσιών πέρα από την κλασική λιανική τροφίμων.
Η στρατηγική αυτή συνδέεται με τη διεθνή μεταμόρφωση του κλάδου, όπου οι μεγάλες αλυσίδες επιχειρούν να δημιουργήσουν πρόσθετη αξία από τις ψηφιακές τους πλατφόρμες και τις σχέσεις με τους πελάτες.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση του αριθμού των συναλλαγών, αλλά και η καλύτερη αξιοποίηση κάθε σημείου επαφής με τον καταναλωτή.
Retail media: Τα σούπερ μάρκετ μπαίνουν δυναμικά στη διαφημιστική αγορά
Μία από τις σημαντικότερες νέες κατευθύνσεις είναι τα retail media.
Πρόκειται για τη δυνατότητα των αλυσίδων να δημιουργούν διαφημιστικά έσοδα αξιοποιώντας τις ιστοσελίδες, τις εφαρμογές και τους φυσικούς χώρους των καταστημάτων τους.
Οι επιχειρήσεις διαθέτουν πληροφορίες για τις αγοραστικές συνήθειες των πελατών τους, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν, με την τήρηση των κανόνων προστασίας δεδομένων, για πιο στοχευμένες προωθητικές ενέργειες.
Για τους προμηθευτές και τις εταιρείες καταναλωτικών προϊόντων, τα retail media δημιουργούν ένα πρόσθετο κανάλι επικοινωνίας κοντά στη στιγμή της αγοράς.
Για τις αλυσίδες, αποτελούν δυνητική πηγή εσόδων που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το περιθώριο πώλησης των προϊόντων.
Η συγκεκριμένη δραστηριότητα βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς στρατηγικής ανάπτυξης των μεγάλων λιανεμπορικών ομίλων.
Τεχνητή Νοημοσύνη: Από τις προσφορές μέχρι τα αποθέματα
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκτά ολοένα σημαντικότερο ρόλο στη λειτουργία των σούπερ μάρκετ.
Οι δυνατότητες αξιοποίησής της εκτείνονται από την πρόβλεψη της ζήτησης και τη διαχείριση αποθεμάτων μέχρι την ανάλυση αγοραστικών συνηθειών και τον σχεδιασμό προωθητικών ενεργειών.
Η καλύτερη πρόβλεψη των πωλήσεων μπορεί να περιορίσει τις ελλείψεις προϊόντων, αλλά και τη συσσώρευση αποθεμάτων που δεν απορροφώνται εγκαίρως.
Παράλληλα, η ανάλυση δεδομένων μπορεί να υποστηρίξει πιο αποτελεσματικές εμπορικές αποφάσεις.
Η τεχνολογία αποκτά ιδιαίτερη αξία σε μια αγορά με έντονες εποχικές μεταβολές, όπως η ελληνική, όπου η τουριστική ζήτηση μπορεί να διαφοροποιείται σημαντικά ανά περιοχή και περίοδο.
Η εφαρμογή τέτοιων λύσεων απαιτεί επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές, κατάλληλα δεδομένα και ανθρώπινο δυναμικό.
Προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας: Η επόμενη μάχη για τα περιθώρια κέρδους
Η ανάπτυξη των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό άξονα στρατηγικής.
Οι αλυσίδες επιδιώκουν να διευρύνουν τις σχετικές σειρές, όχι μόνο με οικονομικότερες επιλογές αλλά και με προϊόντα υψηλότερης ποιότητας, premium κατηγορίες και τοπικές προτάσεις.
Η διαφοροποίηση αυτή μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστική τους θέση και να δημιουργήσει πρόσθετες δυνατότητες βελτίωσης των περιθωρίων κέρδους.
Ταυτόχρονα, η αυξημένη ζήτηση για τοπικά προϊόντα σε τουριστικές περιοχές προσφέρει ευκαιρίες συνεργασίας με Έλληνες παραγωγούς.
Η σύνδεση του οργανωμένου λιανεμπορίου με την εγχώρια παραγωγή μπορεί να αποτελέσει πρόσθετο παράγοντα ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση ότι διαμορφώνονται βιώσιμες εμπορικές συνεργασίες.
Marketplaces και έτοιμα γεύματα: Η νέα καθημερινότητα του καταναλωτή
Οι αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες οδηγούν τις αλυσίδες και σε νέες υπηρεσίες.
Οι συνεργασίες με ηλεκτρονικές πλατφόρμες και marketplaces διευρύνουν τα κανάλια πώλησης και διανομής.
Παράλληλα, οι ολοκληρωμένες λύσεις γεύματος και τα προϊόντα άμεσης κατανάλωσης ανταποκρίνονται στην αυξανόμενη ανάγκη για ευκολία και εξοικονόμηση χρόνου.
Η EY-Parthenon αναδεικνύει επίσης τη δυνατότητα μετατροπής επιλεγμένων μεγάλων καταστημάτων σε χώρους που συνδυάζουν αγορές τροφίμων, εστίαση και πρόσθετες υπηρεσίες.
Πρόκειται για μια προσέγγιση που επιδιώκει να αυξήσει τη συχνότητα επισκέψεων και να ενισχύσει τη συνολική εμπειρία του καταναλωτή.
Το πραγματικό στοίχημα για τις αλυσίδες
Η ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ έχει φτάσει σε ένα σημαντικό μέγεθος, αλλά η επόμενη φάση ανάπτυξης αναμένεται να είναι πιο απαιτητική.
Η ενίσχυση του τζίρου δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει υψηλότερη κερδοφορία.
Οι αλυσίδες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στις επενδύσεις, στο λειτουργικό κόστος, στην ανταγωνιστική τιμολόγηση και στις νέες απαιτήσεις των καταναλωτών.
Ο τουρισμός προσφέρει πρόσθετη ζήτηση, ιδιαίτερα στα νησιά και στην Κρήτη, ενώ η τεχνολογία δημιουργεί νέες δυνατότητες αποτελεσματικότερης λειτουργίας.
Την ίδια στιγμή, η πίεση που ασκούν οι τιμές στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς παραμένει βασική παράμετρος για την πορεία της κατανάλωσης.
Τα 16 δισ. ευρώ δείχνουν το μέγεθος της αγοράς. Η επόμενη πρόκληση είναι να μετατραπεί αυτή η ανάπτυξη σε βιώσιμη κερδοφορία για τις επιχειρήσεις και σε ουσιαστική αξία για τους καταναλωτές
Πηγή: pagenews.gr