«Οι τουριστικές αφίξεις καταγράφουν σημαντική και σταθερή άνοδο, ωστόσο τα περιθώρια κέρδους και οι πραγματικές αντοχές των επιχειρήσεων συρρικνώνονται διαρκώς».
Αυτή η αντίφαση βρίσκεται στο επίκεντρο της παρέμβασης του Ηρακλή Τσιτλακίδη, Β΄ αντιπροέδρου Μικρών και Πολύ Μικρών Οικογενειακών Ξενοδοχείων της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, στο pagenews.gr.
Η νέα τριετία της ΠΟΞ, μετά τις αρχαιρεσίες της 3ης Οκτωβρίου 2026 και τη συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου, ξεκινά με διεκδικήσεις που αφορούν ολόκληρο τον ξενοδοχειακό κλάδο. Στις μικρότερες επιχειρήσεις, όμως, οι πιέσεις συχνά γίνονται πιο δύσκολα διαχειρίσιμες: λιγότερη ρευστότητα, περιορισμένος χρόνος λειτουργίας και μικρότερα περιθώρια για επενδύσεις.
Ο κ. Τσιτλακίδης αποφεύγει τον διαχωρισμό της ξενοδοχίας σε αντίπαλα στρατόπεδα μεγάλων και μικρών.
«Ολόκληρος ο κλάδος, από το μικρότερο εποχικό κατάλυμα ενός απομακρυσμένου νησιού έως το μεγαλύτερο συγκρότημα, μοιράζεται κοινές αγωνίες, κοινούς προβληματισμούς και κοινούς στόχους», τονίζει.
Το φορολογικό βάρος πίσω από την τιμή του δωματίου
Πρώτο μέτωπο για την Ομοσπονδία αποτελεί η φορολογία, με αιχμή τον ΦΠΑ στη διαμονή και το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση.
Ο κ. Τσιτλακίδης υποστηρίζει ότι οι επιβαρύνσεις επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Υπενθυμίζει ότι στην επιστολή της ΠΟΞ προς τον πρωθυπουργό, ενόψει της ΔΕΘ, επανήλθαν δύο βασικά αιτήματα: μείωση του ΦΠΑ στη διαμονή στο 6,5% και ουσιαστική επανεξέταση του Τέλους Ανθεκτικότητας.
Η πίεση, όπως εξηγεί, αποκτά διαφορετικό βάρος όταν αφορά μια μικρή εποχική επιχείρηση:
«Ένας έμμεσος φόρος ή μια πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση γίνεται συχνά δυσβάσταχτη, έως και απαγορευτική, για μια μικρή μονάδα 20 δωματίων με περιορισμένη εποχική λειτουργία, η οποία προσπαθεί να ισοσκελίσει τα έσοδά της μέσα σε λίγους μήνες».
Το ζήτημα είναι αν η αυξημένη τουριστική κίνηση αφήνει επαρκές εισόδημα για τη λειτουργία, τη συντήρηση και την επόμενη επένδυση της επιχείρησης.
Ενεργειακή αναβάθμιση χωρίς διαθέσιμη ρευστότητα
Το κόστος ενέργειας παραμένει βασικό πρόβλημα, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον διεθνών γεωπολιτικών αναταράξεων.
Για μια μικρή ξενοδοχειακή μονάδα, η μείωση της κατανάλωσης προϋποθέτει συχνά επένδυση που πρέπει να χρηματοδοτηθεί πριν αρχίσει να αποδίδει. Εκεί βρίσκεται, κατά τον Β΄ αντιπρόεδρο της ΠΟΞ, ένα από τα ουσιαστικότερα εμπόδια.
«Η ενεργειακή αναβάθμιση απαιτεί σημαντικές επενδύσεις που μια μικρή οικογενειακή μονάδα δυσκολεύεται να προχρηματοδοτήσει», επισημαίνει.
Η αδυναμία εκσυγχρονισμού δεν πρέπει, όπως υποστηρίζει, να ερμηνεύεται αυτόματα ως έλλειψη ενδιαφέροντος των επιχειρηματιών. Συνδέεται με την πρόσβαση σε κεφάλαια και με το αν υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία προσαρμοσμένα στο μέγεθος και στην εποχικότητα της επιχείρησης.
Η εποχική επιχείρηση απέναντι στην τράπεζα
Ο κ. Τσιτλακίδης επικαλείται τη μελέτη Deloitte–ΙΝΣΕΤΕ για το χάσμα μεταξύ μικρότερων και μεγαλύτερων τουριστικών επιχειρήσεων ως προς τους διαθέσιμους πόρους και την ενημέρωση.
Η διαφορά αποτυπώνεται και στη δυνατότητα αξιοποίησης τραπεζικών εργαλείων.
«Το τραπεζικό σύστημα συνεχίζει να ζητά εγγυήσεις και σταθερό ιστορικό που μια μονάδα με λίγους μήνες λειτουργίας τον χρόνο συχνά δεν διαθέτει», αναφέρει.
Έτσι δημιουργείται ένας δύσκολος κύκλος: η επιχείρηση χρειάζεται επένδυση για να γίνει αποδοτικότερη, αλλά η περιορισμένη χρηματοδοτική της δυνατότητα δυσκολεύει την πραγματοποίησή της.
Για την ΠΟΞ, η πρόσβαση των μικρών μονάδων σε χρηματοδότηση αποτελεί προϋπόθεση για να συμμετέχουν στον εκσυγχρονισμό του κλάδου.
«Οι οριζόντιοι περιορισμοί υποκαθιστούν τον σχεδιασμό»
Στο χωροταξικό, ο Β΄ αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας ζητά πλαίσιο που να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
«Οι οριζόντιοι περιορισμοί υποκαθιστούν τον σχεδιασμό», υπογραμμίζει.
Κατά την τοποθέτησή του, ένα εθνικό εργαλείο πρέπει να προσφέρει στρατηγικές κατευθύνσεις, αποφεύγοντας άκαμπτες ρυθμίσεις που εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο σε διαφορετικούς προορισμούς.
Η ΠΟΞ συνδέει τη συζήτηση αυτή με τη βιωσιμότητα, τις υποδομές και τη δυνατότητα ανάπτυξης των επιχειρήσεων. Ο κ. Τσιτλακίδης προειδοποιεί ότι οριζόντια όρια δυναμικότητας μπορούν να προκαλέσουν απαξίωση ιδιοκτησιών και κατάτμηση της γης.
Βραχυχρόνια μίσθωση και διαφορετικοί κανόνες ανταγωνισμού
Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι για τη σχέση της οργανωμένης ξενοδοχίας με τη βραχυχρόνια μίσθωση.
Ο ίδιος περιγράφει μια αγορά με σημαντικές ασυμμετρίες, υποστηρίζοντας ότι τα ξενοδοχεία λειτουργούν με αυστηρές υποχρεώσεις, ελέγχους και υψηλές επιβαρύνσεις, ενώ το πλαίσιο της βραχυχρόνιας μίσθωσης παραμένει, κατά την εκτίμησή του, ελλιπές.
Η κριτική του συνοδεύεται από αίτημα εκσυγχρονισμού του αδειοδοτικού περιβάλλοντος των ξενοδοχείων.
«Η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, όπως τα συστήματα contactless hotel και οι εφαρμογές ψηφιακής εξυπηρέτησης, καθώς και η υιοθέτηση σύγχρονων διεθνών πρακτικών, είναι απολύτως απαραίτητες για να κλείσει το χάσμα ανταγωνιστικότητας», σημειώνει.
Η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί, επομένως, ένα ακόμη πεδίο στο οποίο οι μικρές μονάδες χρειάζονται πρακτική υποστήριξη.
Σχεδόν 54.000 κενές θέσεις — μεγαλύτερη πίεση στα μικρότερα ξενοδοχεία
Η στελέχωση παραμένει ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα της ελληνικής ξενοδοχίας.
Ο κ. Τσιτλακίδης παραπέμπει στην έρευνα απασχόλησης του ΙΤΕΠ για το 2024, σύμφωνα με την οποία οι ελλείψεις προσωπικού έφτασαν τις 53.817 θέσεις, περίπου το 19% του προβλεπόμενου προσωπικού.
Στα ξενοδοχεία δύο αστέρων, το ποσοστό ελλείψεων ανήλθε στο 38%. Πρόκειται για στοιχεία του 2024, τα οποία αναδεικνύουν το μέγεθος μιας δομικής δυσκολίας και δεν αποτελούν απολογισμό της φετινής περιόδου.
Η εποχικότητα επιβαρύνει την κατάσταση, καθώς οι επιχειρήσεις πρέπει να εξασφαλίσουν προσωπικό για συγκεκριμένο διάστημα και να καλύψουν μεγάλο μέρος των ετήσιων αναγκών τους μέσα σε λίγους μήνες.
«Για τις μικρές μονάδες της περιφέρειας η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου δεν αποτελεί απλώς έναν στόχο ανάπτυξης, αλλά ζήτημα άμεσης επιβίωσης», τονίζει.
Η οικογενειακή ξενοδοχία κρατά ανοιχτούς τους προορισμούς
Πίσω από τη συζήτηση για τα λειτουργικά έξοδα βρίσκεται και ο ρόλος των οικογενειακών μονάδων στην τουριστική ταυτότητα της χώρας.
Ο Β΄ αντιπρόεδρος της ΠΟΞ επισημαίνει ότι οι επιχειρήσεις αυτές στηρίζουν την τοπική απασχόληση, συνεργάζονται με παραγωγούς και μικρές επιχειρήσεις και διαχέουν εισόδημα στην περιφέρεια.
Σε μικρούς νησιωτικούς, ορεινούς και ηπειρωτικούς προορισμούς, η παρουσία τους διευρύνει τις επιλογές φιλοξενίας και συνδέει τον επισκέπτη με την τοπική οικονομία.
«Η ισχύς της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων μετριέται πρωτίστως από την ισχύ του μικρότερου μέλους της», υπογραμμίζει.
«Το μέγεθος δεν πρέπει να λειτουργεί ως μειονέκτημα»
Η νέα διοίκηση, με την επανεκλογή του προέδρου Γιάννη Χατζή και την ανανέωση του Διοικητικού Συμβουλίου, καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα ζητήματα κόστους, επενδύσεων, προσωπικού και θεσμικών αλλαγών.
Για τον Ηρακλή Τσιτλακίδη, η δέσμευση στον δικό του τομέα ευθύνης είναι συγκεκριμένη:
«Το μέγεθος μιας επιχείρησης δεν πρέπει να λειτουργεί ως μειονέκτημα».
Αυτό, όπως εξηγεί, σημαίνει πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία, ψηφιακή υποστήριξη, στοχευμένη ανακούφιση από δυσανάλογες επιβαρύνσεις και ισχυρότερη εκπροσώπηση των περιφερειακών μονάδων.
«Στόχος μας είναι να σταθούμε αταλάντευτα δίπλα σε κάθε ξενοδόχο, προχωρώντας ενωμένοι για να θωρακίσουμε το σύνολο της ελληνικής ξενοδοχίας και να διασφαλίσουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τον τουρισμό μας».
Πηγή: pagenews.gr