Ισπανία: Η δεξιά απειλεί να αλλάξει το πολιτικό τοπίο – Καταλονία και κλίμα στο επίκεντρο

Διπλό μέτωπο ανοίγουν οι εκλογές της 29ης Νοεμβρίου: Το Λαϊκό Κόμμα υπόσχεται χαλάρωση των κλιματικών δεσμεύσεων, ενώ η πιθανότητα συνεργασίας με το Vox αναζωπυρώνει τις ανησυχίες για νέα σύγκρουση με τους Καταλανούς αυτονομιστές.

Η Ισπανία οδεύει προς τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 29ης Νοεμβρίου 2026, με δύο ζητήματα να αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα στην προεκλογική αντιπαράθεση: την ενεργειακή και κλιματική πολιτική της χώρας και το μέλλον της αυτονομίας της Καταλονίας.

Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) του Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο παρουσιάζει μια διαφορετική προσέγγιση για την πράσινη μετάβαση, ενώ η προοπτική κυβερνητικής συνεργασίας με το δεξιό Vox του Σαντιάγο Αμπασκάλ προκαλεί αντιδράσεις στα καταλανικά αυτονομιστικά κόμματα.

Δύο ρεπορτάζ του POLITICO αναδεικνύουν τις διαφορετικές πλευρές της ίδιας εκλογικής αναμέτρησης: τις πιθανές αλλαγές στην περιβαλλοντική πολιτική της Μαδρίτης και τον κίνδυνο να επανέλθει στο προσκήνιο η πολιτική σύγκρουση που συγκλόνισε την Ισπανία το 2017.

Το Λαϊκό Κόμμα θέλει επανεξέταση των κλιματικών χρονοδιαγραμμάτων

Στο ενεργειακό κεφάλαιο του προεκλογικού του προγράμματος, το Λαϊκό Κόμμα δεσμεύεται να επανεξετάσει τον ρυθμό εφαρμογής ορισμένων κλιματικών στόχων.

Η ηγεσία του κόμματος υποστηρίζει ότι η απανθρακοποίηση παραμένει αναγκαίος ευρωπαϊκός στόχος, αλλά επιμένει πως η μετάβαση πρέπει να πραγματοποιηθεί με τρόπο που να λαμβάνει υπόψη την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, το κόστος για τα νοικοκυριά και τις δυνατότητες της οικονομίας.

Σύμφωνα με το POLITICO, το πρόγραμμα του PP προβλέπει την απομάκρυνση από χρονοδιαγράμματα τα οποία το κόμμα χαρακτηρίζει μη ρεαλιστικά.

Η διατύπωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ισπανία, υπό την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ, έχει υποστηρίξει ενεργά τις ευρωπαϊκές πολιτικές για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Το PP δεν απορρίπτει επισήμως την ανάγκη ενεργειακής μετάβασης. Αντίθετα, προτείνει μια πιο σταδιακή εφαρμογή, με έμφαση στην οικονομική βιωσιμότητα.

Από την πράσινη πρωτοπορία στην επανεξέταση των στόχων

Η Ισπανία έχει αναδειχθεί σε σημαντικό παράγοντα της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης, με επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πολιτικές περιορισμού των εκπομπών.

Μια αλλαγή κυβερνητικής κατεύθυνσης θα μπορούσε να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο η Μαδρίτη τοποθετείται στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις για το κλίμα.

Η θέση του PP για επανεξέταση των χρονοδιαγραμμάτων συνδέεται με την ευρύτερη συζήτηση στην ΕΕ σχετικά με το κόστος της πράσινης μετάβασης και την ανάγκη διατήρησης της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.

Για τις επιχειρήσεις, οι αλλαγές στους ρυθμιστικούς στόχους μπορούν να επηρεάσουν τον επενδυτικό σχεδιασμό. Για τους υποστηρικτές των σημερινών πολιτικών, αντίθετα, η επιβράδυνση ενδέχεται να δυσκολέψει την επίτευξη των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων για τις εκπομπές.

Η συζήτηση αφορά συνεπώς όχι μόνο την ισπανική ενεργειακή πολιτική, αλλά και τον ρόλο της χώρας στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής στρατηγικής.

Καταλονία: Επιστρέφει η σύγκρουση του 2017;

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά την Καταλονία, όπου η προοπτική ανάληψης της εξουσίας από το PP, ενδεχομένως με τη συμμετοχή του Vox, προκαλεί έντονο προβληματισμό στα κόμματα που υποστηρίζουν την ανεξαρτησία.

Η κρίση του 2017, όταν η καταλανική ηγεσία προχώρησε σε δημοψήφισμα ανεξαρτησίας που η ισπανική Δικαιοσύνη είχε κρίνει αντισυνταγματικό, οδήγησε σε βαθιά πολιτική και θεσμική αντιπαράθεση.

Ακολούθησαν διώξεις, καταδίκες και η φυγή του τότε προέδρου της Καταλονίας, Κάρλες Πουτζδεμόν, στο εξωτερικό.

Τα επόμενα χρόνια, η κυβέρνηση Σάντσεθ επιχείρησε να περιορίσει την ένταση μέσω διαλόγου και πολιτικών συμφωνιών με καταλανικά κόμματα.

Η αμφιλεγόμενη νομοθεσία περί αμνηστίας για πρόσωπα που εμπλέκονταν στην απόπειρα απόσχισης αποτέλεσε βασικό σημείο αυτής της στρατηγικής, προκαλώντας ταυτόχρονα σφοδρές αντιδράσεις από το PP και το Vox.

Πουτζδεμόν: Ένα κίνημα κατακερματισμένο, αλλά όχι εξαφανισμένο

Παρά την υποχώρηση της έντασης, η υποστήριξη προς την ανεξαρτησία δεν έχει εξαφανιστεί.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το POLITICO από το αρμόδιο καταλανικό ινστιτούτο, περίπου 43% των Καταλανών εξακολουθούν να υποστηρίζουν την ανεξαρτησία.

Ωστόσο, η καθημερινή πολιτική ατζέντα έχει αλλάξει.

Η στεγαστική κρίση, η μετανάστευση και η εγκληματικότητα απασχολούν πλέον περισσότερο τους πολίτες από το ζήτημα της απόσχισης.

Ο ίδιος ο Πουτζδεμόν αναγνώρισε πρόσφατα ότι το αυτονομιστικό κίνημα εμφανίζεται κατακερματισμένο και αποδυναμωμένο εννέα χρόνια μετά την κορύφωση της κρίσης.

Η διαπίστωση αυτή δεν σημαίνει ότι το αίτημα ανεξαρτησίας έχει εγκαταλειφθεί, αλλά ότι τα κόμματα που το εκπροσωπούν αντιμετωπίζουν νέες πολιτικές και κοινωνικές διαιρέσεις.

Οι αυτονομιστές προειδοποιούν για νέα ένταση

Ο Φρανσέσκ-Μαρκ Άλβαρο, υποψήφιος για τη Γερουσία με την Καταλανική Ρεπουμπλικανική Αριστερά (ERC), εξέφρασε την ανησυχία ότι μια κυβέρνηση PP και Vox θα μπορούσε να περιορίσει τις εξουσίες αυτοδιοίκησης της Καταλονίας.

Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως παράγοντας νέας πολιτικής πόλωσης στην περιοχή.

Αντίστοιχα, η Μίριαμ Νογκέρας, βουλευτής του αυτονομιστικού κόμματος Junts, υποστήριξε ότι η Καταλονία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στη σχέση της με το ισπανικό κράτος.

Οι δηλώσεις αυτές αντανακλούν την ανησυχία των αυτονομιστικών κομμάτων για ενδεχόμενη αλλαγή της πολιτικής της Μαδρίτης απέναντι στις περιφερειακές αρμοδιότητες.

Φεϊχόο: Η Καταλονία δεν έχει τίποτα να φοβηθεί

Ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, απορρίπτει την εικόνα ότι μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του θα επιδίωκε σύγκρουση με την Καταλονία.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα La Vanguardia, υποστήριξε ότι η περιοχή δεν έχει λόγο να φοβάται μια δική του κυβέρνηση.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε καθυστερήσεις δημόσιων έργων και υποδομών στην Καταλονία, αναγνωρίζοντας ζητήματα που αποτελούν εδώ και χρόνια αντικείμενο παραπόνων των περιφερειακών αρχών.

Το PP, ωστόσο, διατηρεί τη δέσμευσή του για κατάργηση του νόμου περί αμνηστίας, τον οποίο έχει επικρίνει ως πολιτική παραχώρηση της κυβέρνησης Σάντσεθ προς τα αυτονομιστικά κόμματα.

Από την πλευρά του, το Vox υποστηρίζει μια πολύ πιο συγκεντρωτική δομή του ισπανικού κράτους και έχει ζητήσει αυστηρότερα μέτρα απέναντι σε πολιτικές οργανώσεις που επιδιώκουν την απόσχιση.

Αυτή η διαφορά μεταξύ των δύο κομμάτων αποτελεί σημαντικό παράγοντα για το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί μια πιθανή κυβερνητική συνεργασία.

Το οικονομικό βάρος της Καταλονίας

Η Καταλονία δεν αποτελεί μόνο πολιτικό ζήτημα για τη Μαδρίτη.

Με πληθυσμό περίπου οκτώ εκατομμυρίων κατοίκων, αντιπροσωπεύει σχεδόν το 19% της ισπανικής οικονομίας και περίπου το 16,5% του συνολικού πληθυσμού της χώρας.

Η περιοχή διαθέτει ισχυρή βιομηχανική βάση, σημαντικές εξαγωγικές δραστηριότητες και ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά κέντρα της Νότιας Ευρώπης, τη Βαρκελώνη.

Μια νέα περίοδος πολιτικής αστάθειας θα μπορούσε να επηρεάσει την επενδυτική εμπιστοσύνη και τις σχέσεις της περιφερειακής κυβέρνησης με τη Μαδρίτη.

Ταυτόχρονα, η άνοδος νέων πολιτικών δυνάμεων στο εσωτερικό της Καταλονίας περιπλέκει την εικόνα.

Η αυτονομιστική δεξιά Aliança Catalana έχει ενισχύσει την παρουσία της, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη μετανάστευση και στη δημόσια ασφάλεια, ενώ τα παραδοσιακά αυτονομιστικά κόμματα παραμένουν διαιρεμένα ως προς τη στρατηγική τους.

Οι εκλογές της 29ης Νοεμβρίου και τα δύο ανοιχτά μέτωπα

Οι πρόωρες εκλογές πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Πέδρο Σάντσεθ αντιμετωπίζει πιέσεις για τη διακυβέρνηση, τη στεγαστική κρίση και τη δυνατότητα σχηματισμού σταθερών κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών.

Οι δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν πριν από την αναμέτρηση καταγράφουν ισχυρή παρουσία του Λαϊκού Κόμματος και του Vox, χωρίς όμως να καθορίζουν το τελικό εκλογικό αποτέλεσμα.

Οι επιλογές της επόμενης κυβέρνησης θα έχουν συνέπειες σε δύο διαφορετικά αλλά πολιτικά συνδεδεμένα πεδία.

Στην κλιματική πολιτική, το PP προτείνει επανεξέταση των χρονοδιαγραμμάτων της ενεργειακής μετάβασης.

Στο καταλανικό, η πιθανότητα αλλαγής της κυβερνητικής προσέγγισης επαναφέρει τη συζήτηση για την αυτονομία, την αμνηστία και τη σχέση της Βαρκελώνης με το ισπανικό κράτος.

Το κατά πόσο αυτές οι προεκλογικές θέσεις θα μετατραπούν σε κυβερνητική πολιτική θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα της κάλπης και από τις κοινοβουλευτικές συνεργασίες που θα ακολουθήσουν.

Πηγή: pagenews.gr