Το μέλλον της Ουκρανίας και η νέα ισορροπία ασφαλείας στην ευρωπαϊκή ήπειρο βρίσκονται στο επίκεντρο ενός κρίσιμου διπλωματικού γύρου στο Αμπού Ντάμπι, όπου ξεκίνησαν διήμερες συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ρωσίας και Ουκρανίας.
Πίσω από τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου αναπτύσσεται παράλληλα μια δεύτερη, εξίσου σημαντική διπλωματική αντιπαράθεση: ποιος θα αποφασίσει για τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή ασφάλεια και με ποιους όρους θα συμμετάσχει η Ευρωπαϊκή Ένωση στη διαδικασία.
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο συμφωνίας με τη Μόσχα, το Κίεβο επιδιώκει δεσμευτικές εγγυήσεις που θα αποτρέψουν μια νέα ρωσική επίθεση, ενώ οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επιμένουν ότι δεν μπορεί να διαμορφωθεί μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας χωρίς την παρουσία τους.
Το πρώτο αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας είναι ο συντονισμός των θέσεων Ευρωπαίων, Αμερικανών και Ουκρανών πριν από την έναρξη των τριμερών επαφών.
Κοινό μέτωπο ΗΠΑ – Ευρώπης για τις εγγυήσεις ασφαλείας
Σε κοινή ανακοίνωση που εκδόθηκε πριν από τις συνομιλίες, εκπρόσωποι των ΗΠΑ, της Ουκρανίας και των ευρωπαϊκών εταίρων συμφώνησαν σε βασικές αρχές για την επίτευξη μιας βιώσιμης ειρήνης.
Κεντρική θέση καταλαμβάνει η ανάγκη παροχής ισχυρών και αξιόπιστων εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία, ώστε μια ενδεχόμενη συμφωνία να μην περιοριστεί στον τερματισμό των σημερινών εχθροπραξιών, αλλά να μειώσει και τον κίνδυνο μελλοντικής σύγκρουσης.
Οι συμμετέχοντες επαναβεβαίωσαν την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του δικαιώματος κάθε κράτους να λαμβάνει ανεξάρτητα τις αποφάσεις του.
Παράλληλα, συμφώνησαν ότι πρέπει να αναπτυχθεί ένα πρακτικό πλαίσιο μακροπρόθεσμης ασφάλειας, το οποίο θα ενισχύει την Ουκρανία και θα στηρίζει μια ενδεχόμενη ειρηνευτική διευθέτηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ρητή αναφορά ότι το ΝΑΤΟ παραμένει ο κεντρικός πυλώνας της συλλογικής ευρωατλαντικής άμυνας.
Η συγκεκριμένη διατύπωση αποκτά πολιτικό βάρος καθώς οι συζητήσεις δεν περιορίζονται πλέον στις συνθήκες κατάπαυσης του πυρός, αλλά επεκτείνονται στο συνολικό σύστημα ασφάλειας που θα διαμορφωθεί μετά τον πόλεμο.
Κούσνερ και Γουίτκοφ επιχειρούν να κάμψουν τις ρωσικές αντιρρήσεις
Στο επίκεντρο των αμερικανικών διπλωματικών προσπαθειών βρίσκονται οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι δύο διαπραγματευτές επιχειρούν να πείσουν τη Μόσχα να αποδεχθεί την απευθείας συμμετοχή Ευρωπαίων εκπροσώπων στον επόμενο γύρο συνομιλιών.
Η Ρωσία, ωστόσο, εξακολουθεί να αντιτίθεται στην παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο βασικό τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να πραγματοποιούνται χωριστές επαφές των ευρωπαϊκών αντιπροσωπειών με τους Ουκρανούς και τους Αμερικανούς.
Η διαφωνία δεν είναι απλώς διαδικαστική. Αφορά την πολιτική νομιμοποίηση της μελλοντικής συμφωνίας και τη δυνατότητα της Ευρώπης να επηρεάσει αποφάσεις που θα καθορίσουν τη δική της ασφάλεια για τα επόμενα χρόνια.
Για τις Βρυξέλλες, η απουσία από την κύρια διαπραγμάτευση δημιουργεί τον κίνδυνο να κληθούν τα ευρωπαϊκά κράτη να εφαρμόσουν ή να χρηματοδοτήσουν ρυθμίσεις στις οποίες δεν θα έχουν συμμετάσχει ουσιαστικά.
Ουμέροφ: Πρώτα συντονισμός με ΕΕ και ΝΑΤΟ, μετά η τριμερής
Ο επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας, Ρουστέμ Ουμέροφ, γνωστοποίησε ότι η πρώτη ημέρα των επαφών ξεκίνησε με συνάντηση της ουκρανικής πλευράς με εκπροσώπους ευρωπαϊκών χωρών, του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Στόχος ήταν να συγκριθούν οι θέσεις των συμμετεχόντων πριν από την έναρξη της τριμερούς διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία.
Η επιλογή αυτή δείχνει την προσπάθεια του Κιέβου να διατηρήσει ενιαίο μέτωπο με τους δυτικούς εταίρους του και να αποφύγει διαφορετικές προσεγγίσεις στα ζητήματα των εγγυήσεων ασφαλείας.
Την Ευρωπαϊκή Ένωση εκπροσωπούν στο Αμπού Ντάμπι ο Μπγιορν Ζάιμπερτ, προσωπάρχης της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και η Άννα-Μαρία Μπούρα, διπλωματική σύμβουλος του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Στις διαβουλεύσεις συμμετέχουν επίσης εκπρόσωποι της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Βρετανίας και του ΝΑΤΟ.
Η παρουσία τους αποτυπώνει την πρόθεση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να παραμείνουν ενεργές στη διαδικασία, ακόμη και εάν η Μόσχα δεν αποδέχεται την απευθείας συμμετοχή τους.
Η μεγάλη διαφωνία: Πρώτα ειρήνη στην Ουκρανία ή νέα συμφωνία ασφαλείας στην Ευρώπη;
Πέρα από τη σύνθεση των αντιπροσωπειών, υπάρχει και μια ουσιαστική διαφωνία για τη χρονική σειρά των διαπραγματεύσεων.
Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να εξεταστούν παράλληλα η διευθέτηση του ουκρανικού πολέμου και οι ευρύτερες ρυθμίσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να επιτρέψει μια συνολικότερη διαπραγμάτευση με τη Ρωσία, στην οποία η συμφωνία για την Ουκρανία θα συνδεόταν με ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικών δεσμεύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αντίθετα, υποστηρίζει ότι η συζήτηση για τη μελλοντική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας πρέπει να ακολουθήσει τον τερματισμό του πολέμου.
Η διαφορά είναι σημαντική.
Εάν τα δύο ζητήματα συζητηθούν ταυτόχρονα, η Μόσχα θα μπορούσε να επιδιώξει ευρύτερες παραχωρήσεις που υπερβαίνουν το ουκρανικό μέτωπο.
Εάν εξεταστούν διαδοχικά, οι Ευρωπαίοι θα έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να διαχωρίσουν την ειρηνευτική διευθέτηση από τις μελλοντικές σχέσεις ασφαλείας με τη Ρωσία.
Πρόκειται για διαφορετικές διαπραγματευτικές προσεγγίσεις, οι οποίες δεν έχουν ακόμη γεφυρωθεί.
Ζελένσκι στη Δανία: Σκανδιναβική στήριξη και αγώνας για την αντιαεροπορική άμυνα
Την ώρα που οι αντιπροσωπείες συναντώνται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι πραγματοποιεί επίσκεψη στη Δανία.
Η πρωθυπουργός Μέτε Φρέντρικσεν φιλοξενεί συνάντηση με ηγέτες των σκανδιναβικών χωρών, με βασικά θέματα τη συνέχιση της στρατιωτικής υποστήριξης προς το Κίεβο και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται οι επείγουσες ανάγκες της Ουκρανίας για ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας και προστασία των ενεργειακών υποδομών.
Η Φρέντρικσεν υπογράμμισε ότι ο αγώνας των Ουκρανών για μια ελεύθερη Ουκρανία και μια ελεύθερη Ευρώπη συνεχίζεται, εξαίροντας το θάρρος και την αντοχή τους.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει διμερή συνάντηση Ζελένσκι – Φρέντρικσεν και δείπνο εργασίας με τους πρωθυπουργούς των σκανδιναβικών χωρών.
Η παράλληλη κινητοποίηση του Ουκρανού προέδρου υπογραμμίζει ότι, ανεξάρτητα από την πορεία των ειρηνευτικών συνομιλιών, το Κίεβο εξακολουθεί να χρειάζεται άμεση στρατιωτική υποστήριξη.
Η Μελόνι φέρνει το ζήτημα της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης στο Δουβλίνο
Η επόμενη κρίσιμη πολιτική συζήτηση αναμένεται την Παρασκευή, στην άτυπη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο.
Έπειτα και από αίτημα της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, οι «27» αναμένεται να εξετάσουν εκ νέου το ζήτημα της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Στο επίκεντρο θα βρεθούν τόσο η παρουσία της ΕΕ στη διαδικασία όσο και η ανάγκη διαμόρφωσης κοινής στάσης απέναντι στις προτάσεις για τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Η σύνοδος αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να συντονίσουν τις θέσεις τους απέναντι στην αμερικανική διαπραγματευτική πρωτοβουλία, χωρίς να διαταράξουν τη συνεργασία με την Ουάσιγκτον.
Το διακύβευμα του Αμπού Ντάμπι: Ειρήνη χωρίς νέες ζώνες ανασφάλειας
Οι συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι διεξάγονται σε μια περίοδο κατά την οποία η επιδίωξη τερματισμού του πολέμου συνδέεται όλο και περισσότερο με τη μελλοντική ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη.
Για την Ουκρανία, προτεραιότητα είναι οι εγγυήσεις που θα αποτρέψουν μια νέα στρατιωτική επίθεση.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η διαπραγμάτευση αποτελεί ευκαιρία αναζήτησης μιας ευρύτερης διευθέτησης με τη Μόσχα.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το βασικό ζητούμενο είναι να μην καθοριστεί η μεταπολεμική ασφάλεια της ηπείρου χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή των ευρωπαϊκών κρατών.
Η κοινή αναφορά ΗΠΑ, Ευρώπης και Ουκρανίας στην κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και στον κεντρικό ρόλο του ΝΑΤΟ διαμορφώνει μια αρχική βάση συνεννόησης. Δεν απαντά, όμως, ακόμη στο δυσκολότερο ερώτημα: εάν η Ρωσία θα αποδεχθεί ένα πλαίσιο ειρήνης που θα συνοδεύεται από ισχυρές και μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο.
Πηγή: pagenews.gr