Άμπου Ντάμπι: Η Ουκρανία ζητά στρατό 800.000 ανδρών με δυτικά χρήματα – Σκληρό παζάρι για την ειρήνη

Χωρίς ουσιαστική συμφωνία ολοκληρώθηκε η δεύτερη ημέρα των συνομιλιών ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας. Το Κίεβο διεκδικεί δεκαετή χρηματοδότηση για τη μεταπολεμική του άμυνα, η Μόσχα απαιτεί νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη και οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν θέση στο τραπέζι των αποφάσεων.

Η ειρήνη στην Ουκρανία εξακολουθεί να βρίσκεται μακριά, παρά την έντονη διπλωματική κινητικότητα στο Άμπου Ντάμπι. Η δεύτερη ημέρα των τριμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ρωσίας και Ουκρανίας ολοκληρώθηκε χωρίς να ανακοινωθεί συγκεκριμένη συμφωνία, επιβεβαιώνοντας ότι οι διαφορές ανάμεσα στη Μόσχα και το Κίεβο παραμένουν βαθιές.

Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον ένα ζήτημα που ξεπερνά την κατάπαυση του πυρός: ποιος θα χρηματοδοτήσει την ασφάλεια της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο και ποιος θα εγγυηθεί ότι η Ρωσία δεν θα επιτεθεί ξανά.

Σύμφωνα με ανώτερη ουκρανική πηγή που επικαλείται το AFP, το Κίεβο επιδιώκει να εξασφαλίσει από τους δυτικούς εταίρους χρηματοδότηση για τη διατήρηση ενός μεταπολεμικού στρατού 800.000 στρατιωτών για τουλάχιστον δέκα χρόνια.

Η αξίωση αυτή αναδεικνύει το πραγματικό διακύβευμα των συνομιλιών: η Ουκρανία δεν αναζητά μόνο τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αλλά και ένα μακροπρόθεσμο σύστημα αποτροπής απέναντι σε μια ενδεχόμενη νέα ρωσική εισβολή.

Την ίδια στιγμή, η Μόσχα επιχειρεί να μεταφέρει τη διαπραγμάτευση από το ουκρανικό πεδίο σε μια συνολικότερη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να αποτρέψουν μια συμφωνία που θα καθορίσει το μέλλον της ηπείρου χωρίς τη δική τους ουσιαστική συμμετοχή.

Δύο ημέρες συνομιλιών, χωρίς αποφασιστική πρόοδο

Η δεύτερη ημέρα των επαφών στο Άμπου Ντάμπι ολοκληρώθηκε χωρίς να προκύψει κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα που να γεφυρώνει τις βασικές διαφωνίες.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι συνομιλίες της Τετάρτης διήρκεσαν λίγο λιγότερο από δύο ώρες.

Παρά το περιορισμένο χρονικό διάστημα, η αμερικανική πλευρά επιχείρησε να διατηρήσει θετικό το διπλωματικό κλίμα.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε τη διαδικασία «πολύ παραγωγική», χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει συγκεκριμένες συγκλίσεις.

Ανάλογη ήταν η αρχική αποτίμηση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος μίλησε για «εποικοδομητικές και αρκετά ουσιαστικές» συζητήσεις.

Ο Ζελένσκι εμφανίστηκε επίσης ικανοποιημένος από τις επαφές με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.

«Βλέπω αλλαγές. Είμαι πολύ ικανοποιημένος από όσα ακούω», δήλωσε σε δημοσιογράφους στη Δανία.

Ωστόσο, η θετική ρητορική δεν συνοδεύτηκε από ανακοίνωση συμφωνίας για τα εδάφη, τις εγγυήσεις ασφαλείας ή τους όρους μιας πιθανής εκεχειρίας.

Αυτή ακριβώς είναι και η αντίφαση της διαπραγματευτικής διαδικασίας: οι εμπλεκόμενες πλευρές επιδιώκουν να διατηρήσουν ανοιχτό τον διάλογο, αλλά εξακολουθούν να διαφωνούν για τους θεμελιώδεις όρους της ειρήνης.

Το μεγάλο αίτημα του Κιέβου: 800.000 στρατιώτες για μία δεκαετία

Η σημαντικότερη νέα παράμετρος αφορά τη μεταπολεμική στρατιωτική ισχύ της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες του AFP, το Κίεβο ζητά από τους δυτικούς συμμάχους του να αναλάβουν τη χρηματοδότηση μιας στρατιωτικής δύναμης 800.000 ανδρών, η οποία θα διατηρηθεί για τουλάχιστον δέκα χρόνια μετά τον τερματισμό του πολέμου.

Ο αριθμός δεν περιλαμβάνεται σε επίσημο δημόσιο έγγραφο, ενώ το πρακτορείο δεν κατονομάζει την ουκρανική πηγή.

Η πρόταση, ωστόσο, αποτυπώνει την κεντρική ανησυχία του Κιέβου: μια ειρηνευτική συμφωνία χωρίς αξιόπιστη στρατιωτική αποτροπή θα μπορούσε να αφήσει τη χώρα εκτεθειμένη σε νέα επίθεση.

Στόχος της Ουκρανίας είναι να διατηρήσει μια δύναμη «ικανή να αποκρούσει οποιαδήποτε μελλοντική ρωσική επίθεση», σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Η χρηματοδότηση ενός τόσο μεγάλου στρατεύματος για μία δεκαετία θα αποτελούσε σημαντική οικονομική και πολιτική δέσμευση για τους δυτικούς εταίρους.

Δεν πρόκειται μόνο για μισθοδοσία στρατιωτικού προσωπικού. Η μακροχρόνια διατήρηση μιας μεγάλης στρατιωτικής δύναμης απαιτεί εξοπλισμούς, εκπαίδευση, συντήρηση, εφοδιαστική υποστήριξη και ανανέωση των αμυντικών δυνατοτήτων.

Το ακριβές κόστος δεν έχει δημοσιοποιηθεί στο πλαίσιο της συγκεκριμένης πρότασης.

Εάν το αίτημα αποτελέσει μέρος μιας τελικής συμφωνίας, οι ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές χώρες θα κληθούν να αποφασίσουν όχι μόνο εάν θα συμμετάσχουν στη χρηματοδότηση, αλλά και πώς θα κατανεμηθούν οι υποχρεώσεις μεταξύ τους.

Οι εγγυήσεις ασφαλείας: Το μεγαλύτερο πρόβλημα της επόμενης ημέρας

Για το Κίεβο, η ύπαρξη ισχυρού μεταπολεμικού στρατού συνδέεται άμεσα με τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα συνοδεύσουν μια ειρηνευτική συμφωνία.

Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι αντιπροσωπείες εξέτασαν διεξοδικά τόσο το περιεχόμενο αυτών των εγγυήσεων όσο και τους μηχανισμούς που θα διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη εφαρμογή τους.

Η ουκρανική πλευρά επιδιώκει δεσμεύσεις που δεν θα περιορίζονται σε πολιτικές διακηρύξεις.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα συμβεί εάν, μετά από μια συμφωνία, η Ρωσία επιχειρήσει νέα στρατιωτική επίθεση.

Θα υπάρξει αυτόματη στρατιωτική υποστήριξη; Θα συνεχιστούν οι παραδόσεις οπλικών συστημάτων; Θα υπάρχει πολυετής χρηματοδότηση; Και ποιος θα έχει την ευθύνη παρακολούθησης της εφαρμογής των συμφωνηθέντων;

Αυτά είναι ζητήματα που δεν μπορούν να επιλυθούν μόνο με μια διπλωματική ανακοίνωση.

Για την Ουκρανία, η ειρήνη χωρίς αποτρεπτική ισχύ θα μπορούσε να αποδειχθεί μια προσωρινή ανακωχή και όχι μια διαρκής λύση.

Η Μόσχα θέλει να ξαναγράψει τους κανόνες ασφαλείας της Ευρώπης

Η ρωσική πλευρά προσεγγίζει τις διαπραγματεύσεις από διαφορετική αφετηρία.

Σύμφωνα με πηγή της ρωσικής αντιπροσωπείας που επικαλείται το AFP, ο τερματισμός του πολέμου αποτελεί «μόνο ένα από τα θέματα της ατζέντας».

Η Μόσχα επιδιώκει να εντάξει τις συνομιλίες σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αναθεώρησης της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ έχει επαναφέρει την πρόταση να προηγηθεί μια συνολική συμφωνία για τις αρχές ασφαλείας στην Ευρώπη και να ακολουθήσει η διευθέτηση των επιμέρους ζητημάτων της ουκρανικής σύγκρουσης.

Πρόκειται για μια ουσιαστική διαφορά ως προς τη σειρά των διαπραγματεύσεων.

Η Μόσχα θέλει να συζητηθούν πρώτα οι γενικότερες στρατηγικές ισορροπίες, συμπεριλαμβανομένης της σχέσης της Ουκρανίας με το ΝΑΤΟ.

Το Κίεβο, αντίθετα, υποστηρίζει ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι ο τερματισμός του πολέμου και η διασφάλιση της ουκρανικής κυριαρχίας.

Η διαφορά δεν είναι διαδικαστική. Αγγίζει τον πυρήνα της μεταπολεμικής τάξης στην Ευρώπη.

Μια συμφωνία για την Ουκρανία θα μπορούσε να επηρεάσει τις σχέσεις Ρωσίας–ΝΑΤΟ, την ευρωπαϊκή άμυνα και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται στο μέλλον οι απειλές κατά της εδαφικής ακεραιότητας κρατών.

Το εδαφικό παραμένει το μεγαλύτερο αγκάθι

Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, το ζήτημα των εδαφών εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια.

Οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν περίπου το 20% της ουκρανικής επικράτειας, σύμφωνα με την εκτίμηση που παρατίθεται στις διαθέσιμες πληροφορίες.

Η Μόσχα εξακολουθεί να διεκδικεί τον πλήρη έλεγχο του Ντονμπάς, ενώ η ουκρανική ηγεσία απορρίπτει την παραχώρηση εδαφών ως προϋπόθεση για την ειρήνη.

Ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένα τονίσει ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί μια συμφωνία που θα υποχρέωνε την Ουκρανία να εγκαταλείψει περιοχές για την υπεράσπιση των οποίων έχουν σκοτωθεί Ουκρανοί στρατιώτες.

Η ρωσική απαίτηση για ουδετερότητα της Ουκρανίας και αποκλεισμό της προοπτικής ένταξης στο ΝΑΤΟ δημιουργεί ένα δεύτερο μεγάλο πεδίο αντιπαράθεσης.

Για τη Μόσχα, το ζήτημα παρουσιάζεται ως θέμα στρατηγικής ασφάλειας.

Για το Κίεβο, αφορά το δικαίωμα μιας κυρίαρχης χώρας να καθορίζει τις διεθνείς συμμαχίες της.

Όσο οι δύο πλευρές διατηρούν αυτές τις θέσεις, η επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.

Ο Τραμπ πιέζει για συμφωνία – Αλλά οι προσδοκίες δεν αρκούν

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να επιταχύνει τις διπλωματικές διαδικασίες, παρουσιάζοντας την επίτευξη ειρήνης ως βασική προτεραιότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει επανειλημμένα την εκτίμηση ότι οι δύο εμπόλεμες πλευρές έχουν κουραστεί από τη σύγκρουση και ότι υπάρχει περιθώριο για συμφωνία.

Έχει επίσης προειδοποιήσει το Κίεβο ότι η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε δυσμενείς εξελίξεις.

Την προηγούμενη εβδομάδα είχε μιλήσει για μια «μεγάλη και όμορφη συμφωνία» που θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο.

Ωστόσο, οι αισιόδοξες προβλέψεις της Ουάσιγκτον δεν έχουν μέχρι στιγμής μετατραπεί σε ουσιαστική σύγκλιση για τα εδάφη και την ασφάλεια.

Ο Τζάρεντ Κούσνερ υποστήριξε ότι οι διαφορές μεταξύ των πλευρών έχουν περιοριστεί κατά τις προηγούμενες επαφές.

Η αμερικανική διπλωματία επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή τη δυναμική, αλλά το περιεχόμενο μιας πιθανής συμφωνίας παραμένει ασαφές.

Η Ευρώπη διεκδικεί θέση στο τραπέζι

Η διπλωματική διαδικασία στο Άμπου Ντάμπι έχει προκαλέσει έντονη κινητικότητα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν ότι μια συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον, Μόσχας και Κιέβου θα μπορούσε να καθορίσει τις στρατηγικές ισορροπίες της ηπείρου χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή τους.

Πριν από την έναρξη των τριμερών συνομιλιών, η ουκρανική αντιπροσωπεία πραγματοποίησε χωριστές επαφές με εκπροσώπους ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.

Το Παρίσι έχει υπογραμμίσει ότι δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη συμφωνία εάν δεν ληφθούν υπόψη οι ανάγκες ασφαλείας της Ευρώπης.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει επίσης υποστηρίξει ότι οι ευρύτερες συζητήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια πρέπει να ακολουθήσουν την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός.

Η Μόσχα, ωστόσο, δεν εμφανίζεται πρόθυμη να εντάξει τους Ευρωπαίους στον συγκεκριμένο γύρο των διαπραγματεύσεων.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ξεκαθάρισε ότι η ρωσική αντιπροσωπεία δεν είχε επαφές με Ευρωπαίους εκπροσώπους στο Άμπου Ντάμπι και δεν σχεδίαζε να πραγματοποιήσει τέτοιες συναντήσεις.

Ανάλογες θέσεις είχαν εκφράσει ο Λαβρόφ και η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα.

Ο Μάρκο Ρούμπιο, από την πλευρά του, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής ευρωπαϊκών χωρών σε μεταγενέστερο στάδιο.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω του ουκρανικού αιτήματος για δεκαετή χρηματοδότηση του μεταπολεμικού στρατού.

Εάν οι ευρωπαϊκές χώρες κληθούν να αναλάβουν σημαντικό μέρος του οικονομικού βάρους, θα επιδιώξουν και αντίστοιχο ρόλο στη διαμόρφωση των εγγυήσεων ασφαλείας.

Οι αιχμάλωτοι πολέμου και η ανθρωπιστική διάσταση

Παρά τις μεγάλες στρατηγικές διαφωνίες, οι συνομιλίες περιλαμβάνουν και ανθρωπιστικά ζητήματα.

Ο Ζελένσκι ανέδειξε ως βασική προτεραιότητα την απελευθέρωση των αιχμαλώτων πολέμου.

Το ζήτημα αποτελεί ένα από τα πεδία στα οποία θα μπορούσε να υπάρξει πρακτική πρόοδος ακόμη και χωρίς συνολική ειρηνευτική συμφωνία.

Η ουκρανική πλευρά επιδιώκει να διατηρήσει την ανθρωπιστική διάσταση στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων, παράλληλα με τις συζητήσεις για τα εδάφη και την ασφάλεια.

Ωστόσο, δεν ανακοινώθηκε συγκεκριμένη νέα συμφωνία ανταλλαγής αιχμαλώτων μετά τη δεύτερη ημέρα των επαφών.

Ο πόλεμος συνεχίζεται ενώ η διπλωματία διαπραγματεύεται

Οι συνομιλίες διεξάγονται την ώρα που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται.

Η Ρωσία εξακολουθεί να πραγματοποιεί επιθέσεις κατά ουκρανικών πόλεων και ενεργειακών υποδομών, ενώ το Κίεβο έχει εντείνει τα πλήγματά του εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων και άλλων στρατηγικών εγκαταστάσεων.

Η προστασία των ουκρανικών ενεργειακών υποδομών αποτελεί άμεση προτεραιότητα για την κυβέρνηση Ζελένσκι.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα δήλωσε στο Reuters ότι ζήτησε από τον Μάρκο Ρούμπιο την επιτάχυνση των παραδόσεων συστημάτων αναχαίτισης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Το αίτημα συνδέεται με την ανάγκη ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις.

Η πραγματικότητα στο πεδίο υπενθυμίζει ότι η διπλωματική διαδικασία δεν έχει ακόμη οδηγήσει σε αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.

Η επόμενη ημέρα: Ποιος θα εγγυηθεί την ειρήνη;

Η δεύτερη ημέρα των συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία, αλλά ανέδειξε με μεγαλύτερη σαφήνεια τις προτεραιότητες των εμπλεκόμενων πλευρών.

Η Ουκρανία επιδιώκει ισχυρές και μακροχρόνιες εγγυήσεις ασφαλείας, με δυτική χρηματοδότηση ενός μεγάλου μεταπολεμικού στρατού.

Η Ρωσία επιμένει ότι ο τερματισμός του πολέμου πρέπει να συνδεθεί με ευρύτερες αλλαγές στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να διατηρήσουν τη διαπραγματευτική διαδικασία ενεργή και να επιτύχουν μια συμφωνία που θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως διαρκής ειρήνη.

Η Ευρώπη, από την πλευρά της, διεκδικεί ουσιαστική συμμετοχή στις αποφάσεις που θα επηρεάσουν τη δική της ασφάλεια για τις επόμενες δεκαετίες.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πότε θα σταματήσει ο πόλεμος, αλλά ποιος θα αναλάβει το οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό κόστος της ειρήνης.

Και όσο παραμένουν ανοιχτά τα ζητήματα των εδαφών, της ουκρανικής άμυνας και των σχέσεων Ρωσίας–ΝΑΤΟ, το Άμπου Ντάμπι θα αποτελεί περισσότερο πεδίο δύσκολων διαπραγματεύσεων παρά τόπο μιας άμεσης ιστορικής συμφωνίας.

Πηγή: pagenews.gr