Με το δίλημμα «ανάμεσα στη ρεαλιστική ελπίδα και στους πειραματισμούς» περιγράφει ο Κυριάκος Μητσοτάκης την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, παρουσιάζοντας στη Wall Street Journal την πρότασή του για ένα νέο συμβόλαιο με τους πολίτες ενόψει του 2027.
Στη συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Gordon Fairclough, ο πρωθυπουργός θέτει ως στόχο ανάπτυξη με ρυθμό τουλάχιστον διπλάσιο από την υπόλοιπη ευρωζώνη, συνδέοντάς την με περισσότερες επενδύσεις, υψηλότερους μισθούς και περαιτέρω μείωση της ανεργίας.
Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η βελτίωση των μακροοικονομικών επιδόσεων δεν έχει μεταφραστεί στον βαθμό που επιθυμεί σε καλύτερη καθημερινότητα. Χαρακτηρίζει το κόστος ζωής πρώτη ανησυχία των Ελλήνων και δεσμεύεται ότι η δημοσιονομική ισορροπία θα διατηρηθεί παρά τη διεθνή αναταραχή.
«Η Ελλάδα δανείζεται φθηνότερα από τέσσερις χώρες του G7»
Απαντώντας στο ερώτημα πώς έχει αλλάξει η Ελλάδα από την εποχή της οικονομικής κρίσης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρει:
«Όταν αναλάβαμε για πρώτη φορά τη διακυβέρνηση της χώρας, το 2019, η Ελλάδα εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει δυσκολίες μετά από μια δεκαετία σκληρής λιτότητας. Χάσαμε το 25% του ΑΕΠ μας και, ειλικρινά, δεν υπήρχαν πολλές ελπίδες για την Ελλάδα, θεωρούνταν μία χώρα στην οποία ήταν σχεδόν αδύνατη η υλοποίηση μεταρρυθμίσεων. Θα έλεγα όμως ότι, 7,5 χρόνια αργότερα, αν εξετάσει κανείς τη συνολική πρόοδο που έχουμε σημειώσει, πιστεύω ότι όσα έχουμε πετύχει είναι πραγματικά αξιοσημείωτα».
«Είμαστε πλέον μία χώρα που αναπτύσσεται με πολύ υψηλότερο ρυθμό από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Καταγράφουμε συνεχώς πρωτογενή πλεονάσματα, το χρέος μειώνεται με τον ταχύτερο ρυθμό ανάμεσα στις χώρες του ΟΟΣΑ, έχουμε αποκαταστήσει τη συνολική αξιοπιστία της Ελλάδας, προσελκύουμε σημαντικές ροές ξένων άμεσων επενδύσεων. Και όλα αυτά αντανακλώνται στον τρόπο με τον οποίο μας αντιμετωπίζουν οι αγορές».
«Σε μια εποχή που οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων βρίσκονται σε κατάσταση αναταραχής, η Ελλάδα δανείζεται με χαμηλότερο επιτόκιο από τέσσερις εκ των επτά χωρών του G7. Δεν νομίζω ότι πριν από μερικά χρόνια πολλοί θα πίστευαν ότι κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατό».
Συνδέει, ωστόσο, τη δημοσιονομική εικόνα με τη δυνατότητα στήριξης των νοικοκυριών:
«Ταυτόχρονα, δημιουργούμε υγιή πρωτογενή πλεονάσματα που μας επιτρέπουν να προσφέρουμε στοχευμένα μέτρα στήριξης για να βοηθήσουμε τον ελληνικό λαό να αντιμετωπίσει την κρίση του κόστους ζωής. Η κρίση του κόστους ζωής είναι πολύ πραγματική, αποτελεί την πρώτη ανησυχία των Ελλήνων».
«Δεν υπάρχει μαγική λύση. Ωστόσο, τουλάχιστον βρισκόμαστε σε θέση να μην επιβάλλουμε μέτρα λιτότητας —πολλές ευρωπαϊκές χώρες αναγκάζονται να το κάνουν αυτό— και να προσφέρουμε στοχευμένα μέτρα εισοδηματικής στήριξης, εστιάζοντας ταυτόχρονα στη συνεχή μείωση του φορολογικού βάρους για τις ελληνικές επιχειρήσεις και τους Έλληνες πολίτες».
Το νέο συμβόλαιο: Ανάπτυξη τουλάχιστον διπλάσια από την ευρωζώνη
Ο δημοσιογράφος επισημαίνει ότι οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί και ότι το ΑΕΠ δεν έχει επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα. Ο πρωθυπουργός απαντά:
«Έχετε δίκιο να επισημαίνετε ότι οι μισθοί παραμένουν σχετικά χαμηλοί, αλλά είναι σημαντικά υψηλότεροι από ό,τι ήταν πριν από επτά χρόνια. Και αν εξετάσετε τον μέσο μισθό, θα διαπιστώσετε ότι έχει επίσης αυξηθεί σημαντικά. Βεβαίως, η κρίση του κόστους ζωής και η γενική αύξηση των τιμών των αγαθών έχει καταστήσει μη ορατό ένα μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης».
«Επομένως, αν εξετάσω τους στόχους μου για τα επόμενα χρόνια —και έχουμε εκλογές το 2027—, αυτό που προτείνω στον ελληνικό λαό είναι ένα είδος νέου συμβολαίου, στο πλαίσιο του οποίου θα θέσουμε ως στόχο την ανάπτυξη με ρυθμό τουλάχιστον διπλάσιο από αυτόν της υπόλοιπης ευρωζώνης. Αυτός είναι ο τρόπος για να μειώσουμε περαιτέρω την ανεργία, να αυξήσουμε τους μισθούς και να αυξήσουμε το διαθέσιμο εισόδημα. Ασφαλώς, αυτή η ανάπτυξη πρέπει να βασίζεται στις επενδύσεις».
Οι επενδύσεις πέρα από τον τουρισμό και τα ακίνητα
Ερωτηθείς εάν διευρύνεται το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο της χώρας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατονομάζει τους κλάδους στους οποίους στηρίζει την περαιτέρω ανάπτυξη:
«Πιστεύω ότι αυτό που επισημαίνετε είναι πολύ σημαντικό. Η οικονομία μας δεν βασίζεται μόνο σε έναν τομέα. Φυσικά, ο τουρισμός είναι πολύ σημαντικός. Υποδεχόμαστε πάνω από 35 εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο. Βρίσκουν μια πολύ όμορφη χώρα που προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες σε τιμές που, κατά τη γνώμη μου, παραμένουν πολύ ανταγωνιστικές».
«Όμως, δεν πρόκειται μόνο για τον τουρισμό και τα ακίνητα. Πρόκειται για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τον αγροδιατροφικό τομέα, τα φαρμακευτικά προϊόντα, την εφοδιαστική αλυσίδα. Η ναυτιλία αποτελεί έναν τομέα που, όπως γνωρίζετε, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για ξένους επενδυτές. Και, φυσικά, υπάρχει ο κλάδος της τεχνολογίας».
«Δεν είμαστε εκεί όπου θέλω να είμαστε»
Στο ερώτημα για το κοινωνικό συμβόλαιο και τη σχέση των πολιτών με το κράτος μετά την κρίση, ο πρωθυπουργός ασκεί κριτική στην προηγούμενη διακυβέρνηση και αναγνωρίζει τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά:
«Οι Έλληνες δοκιμάστηκαν πολύ κατά τη διάρκεια της κρίσης. Και πιστεύω ότι αυτός ο πόνος επιδεινώθηκε σε κάποιο βαθμό από το γεγονός ότι, εν μέσω της κρίσης, εκλέξαμε μια λαϊκιστική κυβέρνηση της ριζοσπαστικής αριστεράς, που συμμάχησε με την άκρα δεξιά και υποσχέθηκε στους πολίτες μαγικές λύσεις στα προβλήματά τους. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν ότι παραλίγο να οδηγηθούμε σε πλήρη καταστροφή. Έτσι παρατείναμε, αχρείαστα, την κρίση κατά τέσσερα χρόνια».
«Οι Έλληνες είναι, λοιπόν, επιφυλακτικοί. Το νέο συμβόλαιο, όμως, πρέπει να βασίζεται πρώτα απ’ όλα στην εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη χτίζεται εστιάζοντας στη λογοδοσία και διασφαλίζοντας ότι μπορείς πράγματι να υλοποιήσεις αυτά που υπόσχεσαι στους πολίτες».
«Έτσι, όταν εξετάζω την οικονομία για παράδειγμα, ποια είναι η κύρια πρόκλησή μου; Σε μακροοικονομικό επίπεδο έχουμε εξαιρετικές επιδόσεις, θέλω αυτό να μετουσιωθεί σε καλύτερη ζωή για τους απλούς πολίτες. Έχουμε φτάσει ακόμα σε αυτό το σημείο; Η ειλικρινής απάντηση είναι όχι, δεν είμαστε εκεί όπου θέλω να είμαστε».
Και προσθέτει:
«Αν όμως μιλώ μόνο για τη μακροοικονομία, αν μιλάω μόνο για τη διαφορά στα επιτόκια και για τις εκθέσεις των οίκων αξιολόγησης, παραβλέπω το άλλο μέρος της εξίσωσης. Πρέπει λοιπόν να αναγνωρίσουμε ότι οι πολίτες αντιμετωπίζουν δυσκολίες, αλλά πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε ότι αυτά που τους λέμε είναι πραγματικά ρεαλιστικά. Διότι ο πειρασμός να δώσουμε υπερβολικές υποσχέσεις και να περάσουμε κάτω από τον πήχυ στα έργα είναι πάντα υπαρκτός, αλλά αυτό είναι τελικά που διαρρηγνύει το κοινωνικό συμβόλαιο και καταστρέφει τις σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ της κυβέρνησης και των πολιτών».
«Δεν θα επιστρέψουμε ποτέ στον δανεισμό πέρα από τις δυνατότητές μας»
Ο Gordon Fairclough παρατηρεί ότι οι Έλληνες εμφανίζονται περισσότερο εξοικειωμένοι με τα ελλείμματα, τους προϋπολογισμούς και τη δημοσιονομική πολιτική σε σύγκριση με τον μέσο Αμερικανό.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απαντά:
«Ναι, γιατί βιώσαμε τον πόνο. Έχουμε πλέον γνώση και πιστεύω ότι δεν θα επιστρέψουμε ποτέ σε μια περίοδο όπου δανειζόμαστε πέρα από τις δυνατότητές μας. Αυτή είναι προσωπική μου δέσμευση. Είμαι υπερήφανος για το γεγονός ότι μειώνουμε το χρέος μας με τόσο γρήγορους ρυθμούς, γιατί η επόμενη γενιά, η γενιά και των δικών μου παιδιών, θα κληρονομήσει μικρότερο βάρος χρέους από εκείνο που κληρονόμησα εγώ».
«Αν αυτό σημαίνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να λαμβάνω επώδυνες αποφάσεις ή να λέω στους πολίτες “κατανοώ τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε, κατανοώ ότι ζητάτε περισσότερα, αλλά αν ικανοποιούσα τώρα αυτά τα αιτήματα, θα προκαλούσα μεγαλύτερες δυσκολίες στο μέλλον”, οφείλω να είμαι απολύτως ειλικρινής και να τους το εξηγώ».
Το εκλογικό δίλημμα: «Ρεαλιστική ελπίδα και πειραματισμοί»
Ερωτηθείς ποια διδάγματα μπορούν να αντλήσουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες από την ελληνική εμπειρία, ο πρωθυπουργός αναφέρεται στις μεταρρυθμίσεις και στο πολιτικό κόστος:
«Όπως ξέρετε, κάθε χώρα είναι διαφορετική. Αν όμως κάνω μία ανασκόπηση όσων έχουμε πετύχει, θα έλεγα το πρώτο δίδαγμα είναι πως οι μεταρρυθμίσεις αποδίδουν. Οι δύσκολες μεταρρυθμίσεις που προωθείς ως πολιτικός αποφέρουν, πράγματι, απτά αποτελέσματα. Ωστόσο, πρέπει να περάσεις από μία περίοδο κατά την οποία καλείσαι να διαχειριστείς το πολιτικό κόστος. Σε τελική ανάλυση, πρέπει να επιτυγχάνεις αποτελέσματα, γιατί αν δεν το κάνεις οι πολίτες θα αναζητήσουν άλλη εναλλακτική λύση».
Στη συνέχεια θέτει το δίλημμα με το οποίο προσεγγίζει τις εκλογές:
«Πιστεύω ότι το πραγματικό δίλημμα στις επόμενες εκλογές είναι ανάμεσα στη ρεαλιστική ελπίδα και στους πειραματισμούς, ιδίως σε μία συγκυρία κατά την οποία η σταθερότητα είναι απαραίτητη».
Το μήνυμα στη Γαλλία: «Οι αγορές είναι αμείλικτες»
Στην ερώτηση τι θα συμβούλευε τους Γάλλους ομολόγους του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απαντά:
«Δεν μου αρέσει να δίνω συμβουλές. Διατηρώ εξαιρετικές σχέσεις με τη Γαλλία, καθώς και προσωπική σχέση με τον Γάλλο Πρόεδρο, τον Emmanuel Macron. Ωστόσο, πιστεύω η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει κάποια στιγμή, ασφαλώς, να μειώσει το έλλειμμα. Όχι επειδή το ζητά η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά επειδή οι αγορές είναι αμείλικτες απέναντι στις χώρες που δεν επιτυγχάνουν τους δημοσιονομικούς τους στόχους».
Ερωτηθείς πώς εξασφαλίζεται η κοινωνική στήριξη σε μια τέτοια πολιτική, προσθέτει:
«Η εφαρμογή μέτρων λιτότητας δεν είναι ποτέ εύκολη. Ευτυχώς έχουμε αφήσει στο παρελθόν αυτή την περίοδο. Αν όμως χρειαστεί να εφαρμόσετε μέτρα λιτότητας, φροντίστε να το κάνετε στην αρχή της θητείας σας. Αυτή είναι η μόνη συμβουλή που θα μπορούσα να δώσω, γιατί τα μέτρα αυτά αποδίδουν, αλλά βραχυπρόθεσμα έχουν επώδυνες συνέπειες».
Για πόλεμο και ακρίβεια: «Θα μας δυσκολέψουν, δεν θα μας βγάλουν από την πορεία μας»
Στο τελευταίο ερώτημα, για το ενδεχόμενο η ενεργειακή κρίση και η αναταραχή στις αγορές να εκτροχιάσουν την ελληνική οικονομία, ο πρωθυπουργός δηλώνει:
«Όχι, δεν θα μας βγάλουν από την πορεία μας, αλλά θα μας δυσκολέψουν. Πιστεύω ότι οι Έλληνες κατανοούν πως πρόκειται για μια κρίση που δεν προκαλέσαμε εμείς. Υπάρχει ένας πόλεμος. Ακόμη και ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ θεωρώ ότι αναγνώρισαν ότι ο πόλεμος είχε επίδραση, σε κάποιον βαθμό, στα εκλογικά αποτελέσματα την περασμένη εβδομάδα».
«Οπότε, ναι, θα μας δυσκολέψει, γιατί ο πληθωρισμός έχει μεγάλο πολιτικό κόστος για τους κυβερνώντες. Δεν πρόκειται, όμως, να μας βγάλει από την πορεία μας. Η δημοσιονομική ισορροπία πρόκειται να διατηρηθεί. Φυσικά, αν τα πράγματα επιδεινωθούν ξανά —δεν είναι αυτή η πρόβλεψή μου, αλλά ποιος ξέρει τι μπορεί να συμβεί—, η κατάσταση θα γίνει πιο περίπλοκη για όλους».
Πηγή: pagenews.gr