Policy Briefs

«Μιλήστε στον Πούτιν»: Η Φινλανδία ταράζει την Ευρώπη – Φόβοι για νέα Γιάλτα και συμφωνία Τραμπ με τη Μόσχα

«Μιλήστε στον Πούτιν»: Η Φινλανδία ταράζει την Ευρώπη – Φόβοι για νέα Γιάλτα και συμφωνία Τραμπ με τη Μόσχα
Ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ ζητά απευθείας διαπραγματεύσεις των Ευρωπαίων ηγετών με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, προειδοποιώντας ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να οδηγήσει την Ευρώπη σε μια νέα εποχή σφαιρών επιρροής. Στο τραπέζι το Ντονμπάς, το ΝΑΤΟ και η αρχιτεκτονική ασφάλειας της ηπείρου.

«Έχουμε αναθέσει για υπερβολικά μεγάλο διάστημα την ευρωπαϊκή επικοινωνία με τη Ρωσία σε άλλους και θεωρώ ότι αυτό είναι ανεύθυνο».

Με αυτή την προειδοποίηση, ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ ανοίγει μια νέα συζήτηση στην Ευρώπη για το ποιος πρέπει να συνομιλεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και ποιος θα καθορίσει τους όρους μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας στην Ουκρανία.

Σε συνέντευξή του στους Financial Times, που δημοσιεύθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2026, ο Φινλανδός πρόεδρος καλεί τους Ευρωπαίους ηγέτες να εγκαταλείψουν την πρακτική της αποκλειστικής ανάθεσης των διαπραγματεύσεων στην Ουάσιγκτον και να αναλάβουν οι ίδιοι πρωτοβουλία απέναντι στο Κρεμλίνο.

Η παρέμβασή του έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πλαίσιο διαπραγματεύσεων με τη Μόσχα, ενώ στην Ευρώπη εντείνονται οι ανησυχίες για πιθανές συμφωνίες που θα επηρεάσουν τα σύνορα, την κυριαρχία και τη μελλοντική ασφάλεια της Ουκρανίας.

Ο Στουμπ δεν αμφισβητεί την ανάγκη αμερικανικής συμμετοχής. Αντιθέτως, αναγνωρίζει ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές συνέβαλαν στην επανεκκίνηση των συνομιλιών.

Επιμένει όμως ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμένει θεατής όταν διακυβεύεται η ίδια η ασφάλειά της.

«Γιάλτα ή Ελσίνκι»: Το δίλημμα που θέτει ο Στουμπ

Η πιο σημαντική πτυχή της συνέντευξης αφορά τη σύγκριση ανάμεσα σε δύο ιστορικές συμφωνίες που διαμόρφωσαν την ευρωπαϊκή ιστορία.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η Γιάλτα του 1945, όταν οι μεγάλες δυνάμεις διαπραγματεύθηκαν τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων και η Ανατολική Ευρώπη κατέληξε στη σοβιετική σφαίρα επιρροής.

Από την άλλη βρίσκονται οι Συμφωνίες του Ελσίνκι του 1975, που καθιέρωσαν αρχές όπως ο σεβασμός της κυριαρχίας, η εδαφική ακεραιότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο Στουμπ προειδοποιεί ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα αντίστοιχο ιστορικό σταυροδρόμι.

Ερωτηθείς εάν η αμερικανική κυβέρνηση κινείται προς τη λογική της Γιάλτας, εξέφρασε την ελπίδα ότι αυτό δεν θα συμβεί, αφήνοντας ωστόσο σαφείς αιχμές για την κατεύθυνση της αμερικανικής διπλωματίας.

Η ανησυχία του είναι συγκεκριμένη: μια συμφωνία που θα αντιμετώπιζε την Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια ως αντικείμενα διαπραγμάτευσης μεταξύ μεγάλων δυνάμεων θα μπορούσε να υπονομεύσει τις αρχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η μεταψυχροπολεμική ευρωπαϊκή τάξη.

Για τη Φινλανδία, η οποία διαθέτει εκτεταμένα σύνορα με τη Ρωσία και εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 2023, το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό.

Αφορά άμεσα την ασφάλεια της χώρας και τη θέση της Ευρώπης απέναντι στη Μόσχα.

Η τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν που προκάλεσε αντιδράσεις

Η παρέμβαση του Φινλανδού προέδρου δεν περιορίζεται σε δημόσιες δηλώσεις.

Στις 27 Οκτωβρίου, ο Στουμπ και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε πραγματοποίησαν κοινή τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, διάρκειας περίπου 90 λεπτών.

Επρόκειτο για μια ασυνήθιστη διπλωματική πρωτοβουλία, καθώς οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν περιορίσει τις απευθείας επαφές με τον Ρώσο πρόεδρο μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Οι δύο Σκανδιναβοί ηγέτες ζήτησαν τον τερματισμό του πολέμου και υπογράμμισαν την ανάγκη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

Η πρωτοβουλία προκάλεσε αντιδράσεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Ορισμένοι ηγέτες εξέφρασαν επιφυλάξεις για την πραγματοποίηση επαφών με το Κρεμλίνο χωρίς προηγουμένως να έχει διαμορφωθεί κοινή ευρωπαϊκή θέση.

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ είχε επισημάνει την ανάγκη ιδιαίτερης προσοχής και επαγρύπνησης σε τέτοιες επικοινωνίες.

Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο δεν έδωσε ενδείξεις ουσιαστικής μεταβολής των θέσεών του.

Η Μόσχα επέμεινε ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να λαμβάνει πλήρως υπόψη τα ρωσικά συμφέροντα.

Παρά τις διαφωνίες, ο Στουμπ υπερασπίζεται την πρωτοβουλία, θεωρώντας ότι η απευθείας επικοινωνία αποτελεί απαραίτητο εργαλείο διπλωματίας.

«Η Ρωσία δεν έχει κερδίσει τον πόλεμο και δεν πρόκειται να τον κερδίσει»

Ο Φινλανδός πρόεδρος επιχειρεί ταυτόχρονα να διαχωρίσει την ανάγκη διαλόγου από οποιαδήποτε αποδοχή των ρωσικών απαιτήσεων.

Κατά τον ίδιο, η στρατιωτική και πολιτική πραγματικότητα δεν δικαιολογεί την αντίληψη ότι η Ευρώπη πρέπει να διαπραγματευθεί από θέση ήττας.

«Πρέπει να καταλάβουμε ότι η Ρωσία δεν έχει κερδίσει αυτόν τον πόλεμο. Και, για να είμαι ειλικρινής, ούτε πρόκειται να τον κερδίσει», δήλωσε.

Η τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή προέρχεται από έναν ηγέτη που υποστηρίζει την έναρξη απευθείας συνομιλιών με τον Πούτιν.

Ο Στουμπ θεωρεί ότι η διπλωματική εμπλοκή δεν πρέπει να σημαίνει αναγνώριση των ρωσικών εδαφικών διεκδικήσεων.

Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι η Ευρώπη οφείλει να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις με κοινές θέσεις και σαφείς προτεραιότητες.

Βερολίνο: Η Ευρώπη επιχειρεί να αποκτήσει δική της διαπραγματευτική ομάδα

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν την προηγούμενη εβδομάδα να συγκροτήσουν ομάδα που θα εκπροσωπεί την ευρωπαϊκή πλευρά στις συνομιλίες για την Ουκρανία.

Στο σχήμα προβλέπεται συμμετοχή εκπροσώπων από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και από τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το ΝΑΤΟ.

Στο Βερολίνο πραγματοποιούνται νέες διαβουλεύσεις για τη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής θέσης.

Ο Στουμπ ζητά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και σαφή ατζέντα, ώστε η Ευρώπη να μην περιοριστεί στην παρακολούθηση των αμερικανικών πρωτοβουλιών.

Οι βασικοί άξονες που προτείνει περιλαμβάνουν τις εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία, το εδαφικό ζήτημα, την οικονομική ανασυγκρότηση, τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, την κατάπαυση του πυρός και τη μελλοντική αρχιτεκτονική ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι οι τεχνικές διαπραγματεύσεις μεταξύ συμβούλων εθνικής ασφάλειας δεν αρκούν για να ολοκληρωθεί μια συμφωνία.

Η τελική πολιτική απόφαση θα πρέπει να ληφθεί σε επίπεδο ηγετών.

Και, όπως επισημαίνει, καμία συμφωνία δεν μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς τη συναίνεση του Ρώσου προέδρου.

Ντονμπάς έναντι ΝΑΤΟ: Το αμερικανικό σενάριο που προκαλεί ερωτήματα

Μία από τις πιο ευαίσθητες πτυχές των διαπραγματεύσεων αφορά το ενδεχόμενο εδαφικών παραχωρήσεων από την Ουκρανία.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχει τεθεί αμερικανική πρόταση προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι που συνδέει την παραχώρηση του Ντονμπάς στη Ρωσία με την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.

Δεν πρόκειται για οριστικοποιημένη συμφωνία, αλλά για πρόταση που αναφέρεται στο πλαίσιο των διπλωματικών διεργασιών.

Ο Στουμπ απέφυγε να τοποθετηθεί επί της ουσίας του συγκεκριμένου σεναρίου.

Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι οι αποφάσεις για τα ουκρανικά εδάφη ανήκουν αποκλειστικά στον πρόεδρο Ζελένσκι και στον ουκρανικό λαό.

Παράλληλα, εξέφρασε την επιθυμία του να δει την Ουκρανία να εντάσσεται μελλοντικά στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, χωρίς να παρουσιάζει μια τέτοια εξέλιξη ως δεδομένη.

Η συζήτηση αυτή αποτυπώνει τις δυσκολίες μιας ενδεχόμενης συμφωνίας: η Ρωσία διεκδικεί εδάφη, η Ουκρανία επιμένει στην κυριαρχία της και οι δυτικοί σύμμαχοι καλούνται να προσδιορίσουν ποιες εγγυήσεις ασφαλείας μπορούν να προσφέρουν.

Τραμπ και Ευρώπη: Ποιος θα καθορίσει τους όρους της ειρήνης;

Η νέα παρέμβαση του Στουμπ φέρνει στην επιφάνεια μια βαθύτερη διαφωνία για τον ρόλο της Ευρώπης.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Ωστόσο, σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες υπάρχουν ανησυχίες ότι οι αμερικανικές προτεραιότητες ενδέχεται να μην ταυτίζονται πλήρως με εκείνες της Ουκρανίας και των ευρωπαϊκών κρατών.

Η Φινλανδία ζητά από τους Ευρωπαίους να διαμορφώσουν μια ενιαία γραμμή και να συμμετάσχουν ενεργά στις συζητήσεις με τη Ρωσία.

Άλλες κυβερνήσεις επιμένουν ότι οποιαδήποτε επαφή με το Κρεμλίνο πρέπει να είναι απολύτως συντονισμένη, ώστε να μην εμφανιστούν διαφορετικά μηνύματα προς τη Μόσχα.

Η διαφωνία αφορά επομένως όχι μόνο το εάν πρέπει να υπάρξει διάλογος με τον Πούτιν, αλλά και το ποιος θα μιλήσει εκ μέρους της Ευρώπης, με ποια εντολή και με ποιες κόκκινες γραμμές.

Η νέα ευρωπαϊκή ασφάλεια περνά από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων

Οι τοποθετήσεις του Φινλανδού προέδρου έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να αυξήσει τις αμυντικές της δυνατότητες, να διατηρήσει τη στήριξή της στην Ουκρανία και να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική αμερικανική πολιτική.

Η Φινλανδία, με τη μακρά ιστορία σχέσεων με τη Ρωσία και τη σχετικά πρόσφατη ένταξή της στο ΝΑΤΟ, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το πώς θα διαμορφωθούν οι κανόνες ασφάλειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Η έκκληση του Στουμπ δεν συνοδεύεται από πρόταση χαλάρωσης των κυρώσεων ή αναγνώρισης των ρωσικών εδαφικών απαιτήσεων.

Αντιθέτως, συνδυάζει την υποστήριξη προς την Ουκρανία με την ανάγκη να αποκτήσει η Ευρώπη απευθείας διπλωματική παρουσία.

Το ερώτημα που θέτει πλέον το Ελσίνκι στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο, στο Παρίσι και στο Λονδίνο είναι συγκεκριμένο: θα συμμετάσχει η Ευρώπη στη διαμόρφωση της ειρήνης ή θα κληθεί να διαχειριστεί τις συνέπειες μιας συμφωνίας που θα έχει διαμορφωθεί κυρίως από την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα;

Πηγή: pagenews.gr

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο