Μια νέα Γιάλτα; Γιατί ο Σι διστάζει να φιλοξενήσει Τραμπ και Πούτιν

Η τριμερής στη Σεντζέν υπόσχεται μια ιστορική εικόνα, αλλά οι επιδιώξεις των τριών ηγετών αποκλίνουν. Ο Πούτιν θέλει κέρδη στην Ουκρανία, ο Τραμπ πυρηνική συμφωνία και το Πεκίνο αποφεύγει δεσμεύσεις που θα περιορίσουν τις επιλογές του.

Η προοπτική να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει ήδη πυροδοτήσει συγκρίσεις με μια «νέα Γιάλτα». Για το Πεκίνο, όμως, η φιλοξενία μιας τέτοιας συνάντησης συνοδεύεται από κινδύνους που υπερβαίνουν το διπλωματικό της κύρος.

Ο Λευκός Οίκος έχει επιβεβαιώσει τον σχεδιασμό για τριμερή συνάντηση την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, στο περιθώριο της συνόδου της APEC στη Σεντζέν. Η ανάλυση του Reuters αναδεικνύει, ωστόσο, τις διαφορετικές προσδοκίες πίσω από την κοινή παρουσία των τριών ηγετών.

Οι πιθανότητες μιας μεγάλης συμφωνίας παραμένουν περιορισμένες. Και ο Σι έχει λόγους να αντιμετωπίζει προσεκτικά μια συνάντηση στην οποία οι δύο προσκεκλημένοι του αναζητούν διαφορετικά αποτελέσματα.

Ο Πούτιν θέλει την Ουκρανία στο τραπέζι

Για τον Ρώσο πρόεδρο, η συνάντηση προσφέρει την ευκαιρία να συζητήσει μια διευθέτηση του πολέμου με όρους ευνοϊκούς για τη Μόσχα.

Προσφέρει επίσης σημαντικό συμβολισμό: η Ρωσία εμφανίζεται ως συνομιλητής των ΗΠΑ και της Κίνας σε ένα σχήμα τριών μεγάλων δυνάμεων, παρά την προσπάθεια της Δύσης να την απομονώσει μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Η προοπτική αυτή ενθουσιάζει κύκλους Ρώσων εθνικιστών, οι οποίοι βλέπουν στην τριμερή πιθανότητα αναγνώρισης της διεθνούς βαρύτητας της χώρας τους και διαπραγμάτευσης μιας νέας ισορροπίας.

Δεν συνεπάγεται, όμως, ότι το Πεκίνο συμμερίζεται την επιθυμία της Μόσχας να εντάξει τον ουκρανικό πόλεμο στην ατζέντα.

Ο Τραμπ αναζητεί πυρηνική συμφωνία και διεθνή πρωτοβουλία

Ο Αμερικανός πρόεδρος προσέρχεται μετά τις εκλογικές απώλειες των Ρεπουμπλικανών, επιδιώκοντας να προβάλει τη δυνατότητά του να διαπραγματεύεται απευθείας με τους ισχυρότερους αντιπάλους της Ουάσιγκτον.

Η επιδίωξή του για συζήτηση περί πυρηνικών εξοπλισμών θα μπορούσε να προσδώσει ιστορικό βάρος στη συνάντηση. Η συμμετοχή της Κίνας αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της προσέγγισης.

Οι ίδιοι οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, πάντως, χαμηλώνουν τον πήχη:

«Δεν αναμένουμε να καταλήξουμε σε κάποιου είδους συμφωνία», ανέφερε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης, περιγράφοντας την επαφή ως αρχή μιας συζήτησης.

Το Ιράν περιλαμβάνεται επίσης στη σχεδιαζόμενη ατζέντα. Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να απασχολήσει τις χωριστές συνομιλίες Τραμπ–Σι, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί αντίστοιχη τριμερής διαπραγμάτευση.

Γιατί το πυρηνικό θέμα δυσκολεύει τον Σι

Η Κίνα διαθέτει σημαντικά μικρότερο πυρηνικό οπλοστάσιο από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Το Πεκίνο δεν αντιμετωπίζει, επομένως, μια τριμερή διαπραγμάτευση περιορισμού εξοπλισμών από την ίδια θέση με τις άλλες δύο δυνάμεις.

Η κινεζική επιφυλακτικότητα αφορά τους όρους μιας τέτοιας διαδικασίας και τις πιθανές δεσμεύσεις που θα προκύψουν. Η παρουσία σε κοινή συνάντηση δεν ισοδυναμεί με αποδοχή ενός πλαισίου συμφωνίας.

Παράλληλα, ο Σι προτιμά προσεκτικά προετοιμασμένες διπλωματικές επαφές. Η τάση του Τραμπ για αυτοσχεδιασμό και αιφνιδιαστικές ανακοινώσεις αυξάνει την αβεβαιότητα μιας συνάντησης υψηλής δημοσιότητας.

Το Πεκίνο αποφεύγει τη συζήτηση για την Ουκρανία

Παρά τη στενότερη οικονομική και στρατηγική σχέση Κίνας–Ρωσίας, οι προτεραιότητές τους δεν ταυτίζονται σε όλα τα ζητήματα.

Σύμφωνα με το Reuters, η κινεζική ηγεσία εμφανίστηκε απρόθυμη να συμπεριλάβει τον ουκρανικό πόλεμο στην τριμερή. Η αμερικανική ενημέρωση επίσης αναφέρει ότι το θέμα δεν αναμένεται να τεθεί, καθώς η Κίνα δεν συμμετέχει στη χωριστή διαπραγματευτική διαδικασία.

Αυτό περιορίζει το περιθώριο για τη συνολική διευθέτηση που θα ήθελε η Μόσχα. Διατηρεί επίσης το ουκρανικό σε διαδικασία όπου το Κίεβο συμμετέχει και οι Ευρωπαίοι διεκδικούν ουσιαστικό ρόλο.

Ποιοι φοβούνται μια «Γιάλτα 2»

Η αναφορά στη Γιάλτα του 1945 εκφράζει σήμερα κυρίως τον φόβο ότι ισχυρά κράτη θα διαπραγματευτούν ζητήματα που αφορούν τρίτους χωρίς τη συμμετοχή τους.

Για την Ουκρανία, η ανησυχία αφορά την επικράτεια, την κυριαρχία και τις εγγυήσεις ασφαλείας της. Για την Ταϊβάν, το ερώτημα είναι εάν μια ευρύτερη αμερικανοκινεζική συνεννόηση θα επηρεάσει τη δική της θέση.

Δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία ανακατανομής επιρροής. Η σύγκριση με τη Γιάλτα περιγράφει τις ανησυχίες που προκαλεί η σύνθεση της συνάντησης, όχι ένα επιβεβαιωμένο αποτέλεσμά της.

Η Σεντζέν μπορεί να προσφέρει μια ιστορική φωτογραφία. Το αν θα παράγει κοινές δεσμεύσεις εξαρτάται από το εάν οι τρεις ηγέτες μπορούν να ξεπεράσουν τις διαφορετικές επιδιώξεις τους — και από το πόσο πρόθυμος είναι ο Σι να αναλάβει το ρίσκο.

Πηγή: pagenews.gr