Διεθνή

Τραμπ, Πούτιν και Σι βάζουν στο στόχαστρο τη Χάγη – Κοινό μέτωπο κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου

Τραμπ, Πούτιν και Σι βάζουν στο στόχαστρο τη Χάγη – Κοινό μέτωπο κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου
Στην τριμερή σύνοδο του Σενζέν, οι ηγέτες ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας εξέδωσαν κοινή διακήρυξη τεσσάρων σημείων, αμφισβητώντας τον τρόπο άσκησης της δικαιοδοσίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Στο τραπέζι βρέθηκαν η μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, η πυρηνική ασφάλεια και η ενέργεια, ενώ η Ουκρανία απουσίαζε από το τελικό κείμενο.

Μια ασυνήθιστη κοινή παρέμβαση απέναντι στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC) πραγματοποίησαν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ, κατά την τριμερή συνάντησή τους την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου στο Σενζέν της Κίνας.

Σύμφωνα με το POLITICO, οι τρεις ηγέτες εξέδωσαν κοινή «διακήρυξη για την ειρήνη» τεσσάρων σημείων, στην οποία περιλαμβάνεται προειδοποίηση προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να μην υπερβαίνει τα όρια της δικαιοδοσίας του.

«Το Δικαστήριο δεν πρέπει να καταχράται τη δικαιοδοσία του», αναφέρεται στο κοινό ανακοινωθέν, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Η διατύπωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις κατά του θεσμού, ενώ ο Πούτιν βρίσκεται αντιμέτωπος με ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε το Δικαστήριο το 2023 για φερόμενα εγκλήματα πολέμου που συνδέονται με τη μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία.

Η συνάντηση διήρκεσε μία ώρα και είκοσι λεπτά, ενώ η κοινή δήλωση δημοσιοποιήθηκε αρχικά από κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης και στη συνέχεια μεταδόθηκε από ρωσικά πρακτορεία.

Κατά τον χρόνο δημοσίευσης του ρεπορτάζ, δεν είχε εκδοθεί αντίστοιχη αμερικανική εκδοχή του κειμένου.

Τραμπ κατά Χάγης: «Ένας ανεξέλεγκτος παγκοσμιοποιητικός οργανισμός»

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν περιορίστηκε στη διατύπωση της κοινής διακήρυξης.

Κατά το δημόσιο μέρος της συνόδου, αναφέρθηκε ευθέως στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, το οποίο χαρακτήρισε «ανεξέλεγκτο παγκοσμιοποιητικό οργανισμό», κατηγορώντας το ότι υπερβαίνει τις αρμοδιότητές του.

Η τοποθέτηση εντάσσεται στην ευρύτερη πολιτική της κυβέρνησής του απέναντι σε διεθνείς δικαιοδοτικούς θεσμούς που, κατά την αμερικανική πλευρά, επιχειρούν να ασκήσουν εξουσίες πέρα από τα αποδεκτά όρια.

Στις 9 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε εκτεταμένες κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, έχοντας προηγουμένως δηλώσει ότι σκοπεύει να αποδομήσει τον θεσμό «τούβλο το τούβλο».

Η αμερικανική στάση συνδέεται με τις μακροχρόνιες αντιρρήσεις της Ουάσιγκτον για την άσκηση δικαιοδοσίας του ICC σε υποθέσεις που αφορούν Αμερικανούς πολίτες και συμμάχους των ΗΠΑ.

Ωστόσο, η κοινή αναφορά με τη Ρωσία και την Κίνα δημιουργεί νέα δεδομένα στη δημόσια αντιπαράθεση γύρω από τη διεθνή ποινική δικαιοσύνη.

Οι τρεις χώρες δεν έχουν ταυτόσημες νομικές θέσεις ή συμφέροντα, αλλά στο συγκεκριμένο ανακοινωθέν υιοθέτησαν κοινή επιφυλακτική διατύπωση για τη λειτουργία του Δικαστηρίου.

Ο Πούτιν και το ένταλμα σύλληψης για την Ουκρανία

Η συμμετοχή του Βλαντίμιρ Πούτιν στην κοινή δήλωση προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αντιπαράθεση.

Τον Μάρτιο του 2023, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Ρώσου προέδρου, σχετικά με την καταγγελλόμενη παράνομη απέλαση και μεταφορά παιδιών από κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας προς τη Ρωσία.

Η Μόσχα απορρίπτει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και δεν αναγνωρίζει τη νομιμότητα του εντάλματος.

Το ένταλμα, ωστόσο, παραμένει σημαντικό νομικό ζήτημα για τις διεθνείς μετακινήσεις του Ρώσου προέδρου, ιδίως σε κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού της Ρώμης.

Η κοινή διακήρυξη του Σενζέν δεν καταργεί ούτε μεταβάλλει το ένταλμα.

Αποτυπώνει, όμως, τη σύγκλιση των τριών ηγετών στην αμφισβήτηση του τρόπου με τον οποίο το ICC ασκεί τις αρμοδιότητές του.

Τέσσερα σημεία για την ειρήνη, χωρίς συγκεκριμένο οδικό χάρτη

Η κοινή διακήρυξη περιλαμβάνει τέσσερις βασικές κατευθύνσεις.

Πέρα από την αναφορά στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, οι τρεις χώρες δεσμεύτηκαν να προωθήσουν συζητήσεις για τη μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, να αυξήσουν την παραγωγή διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων και να συνεχίσουν τον διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων.

Ωστόσο, το κείμενο δεν συνοδεύτηκε από λεπτομερές χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένες συμφωνίες εφαρμογής ή σαφείς μηχανισμούς παρακολούθησης.

Η απουσία δεσμευτικών μέτρων περιορίζει τη δυνατότητα να αξιολογηθεί άμεσα το πρακτικό αποτέλεσμα της συνόδου.

Παράλληλα, η συνάντηση κατέδειξε ότι οι τρεις ηγέτες μπορούν να διατυπώσουν κοινές θέσεις σε επιλεγμένα διεθνή ζητήματα, παρά τις σημαντικές διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των χωρών τους.

Πυρηνικά: Συμφωνία στον διάλογο, χωρίς στόχους αφοπλισμού

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην πυρηνική ασφάλεια.

Τραμπ, Πούτιν και Σι επανέλαβαν την αρχή ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί».

Πρόκειται για μια διατύπωση με ιδιαίτερη ιστορική σημασία, η οποία έχει χρησιμοποιηθεί και σε προηγούμενες διεθνείς δηλώσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού κινδύνου.

Οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν να συνεχίσουν τον διάλογο, χωρίς όμως να ορίσουν συγκεκριμένους στόχους για τη μείωση των πυρηνικών οπλοστασίων.

Δεν ανακοινώθηκε διαπραγματευτικό πλαίσιο με χρονοδιάγραμμα, ποσοτικούς περιορισμούς ή διαδικασίες επαλήθευσης.

Η διακήρυξη αποτελεί επομένως περισσότερο δέσμευση συνέχισης της επικοινωνίας παρά συμφωνία πυρηνικού αφοπλισμού.

Ενέργεια: Κοινή αναφορά στην αύξηση παραγωγής πετρελαϊκών προϊόντων

Στο ενεργειακό σκέλος της διακήρυξης, οι τρεις χώρες ανακοίνωσαν πρόθεση αύξησης της παραγωγής διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων.

Η αναφορά γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ενεργειακές αγορές επηρεάζονται από γεωπολιτικές συγκρούσεις και αβεβαιότητα ως προς τις προμήθειες.

Η ενέργεια αποτελεί σημαντικό πεδίο ενδιαφέροντος και για τις τρεις οικονομίες, αν και οι επιδιώξεις τους διαφέρουν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μεγάλος παραγωγός και εξαγωγέας ενεργειακών προϊόντων, η Ρωσία βασίζεται σημαντικά στις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ η Κίνα είναι ένας από τους μεγαλύτερους καταναλωτές ενέργειας παγκοσμίως.

Η κοινή δήλωση δεν διευκρινίζει ποιες ποσότητες σχεδιάζεται να αυξηθούν, σε ποια χρονική περίοδο ή μέσω ποιων συγκεκριμένων επενδύσεων.

Επομένως, δεν προκύπτει ακόμη συγκεκριμένη τριμερής ενεργειακή συμφωνία.

Η μεγάλη απουσία: Ούτε μία αναφορά στον πόλεμο της Ουκρανίας

Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο της διακήρυξης είναι ότι δεν περιλαμβάνει αναφορά στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει κατά την έναρξη της συνάντησης ότι το ουκρανικό ζήτημα θα συζητούνταν στο ιδιωτικό μέρος των συνομιλιών.

Ωστόσο, το τελικό κείμενο δεν αναφέρεται ούτε στις στρατιωτικές επιχειρήσεις ούτε σε ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός.

Δεν περιλαμβάνει επίσης συγκεκριμένη πρόταση ειρηνευτικής διαδικασίας.

Η απουσία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι η Ρωσία εξακολουθεί να διεξάγει πόλεμο στην Ουκρανία και ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Ρώσου προέδρου για πράξεις που συνδέονται με τη σύγκρουση.

Δεν είναι σαφές εάν οι ιδιωτικές συνομιλίες οδήγησαν σε οποιαδήποτε ουσιαστική προσέγγιση για το ουκρανικό.

Με βάση όσα δημοσιοποιήθηκαν, δεν ανακοινώθηκε σχετική συμφωνία.

Τι σημαίνει η κοινή στάση για τη διεθνή δικαιοσύνη

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο δημιουργήθηκε για τη διερεύνηση και δίωξη σοβαρών διεθνών εγκλημάτων, όπως η γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τα εγκλήματα πολέμου και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, το έγκλημα της επίθεσης.

Η δικαιοδοσία του καθορίζεται από το Καταστατικό της Ρώμης και δεν είναι απεριόριστη.

Η λειτουργία του στηρίζεται επίσης στη συνεργασία των κρατών, καθώς το ίδιο δεν διαθέτει ανεξάρτητη αστυνομική δύναμη για την εκτέλεση ενταλμάτων σύλληψης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα δεν είναι συμβαλλόμενα κράτη στο Καταστατικό της Ρώμης.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το Δικαστήριο αποκλείεται να εξετάζει υποθέσεις που αφορούν υπηκόους τους, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις δικαιοδοσίας.

Η κοινή δήλωση των τριών ηγετών δεν μεταβάλλει το ισχύον διεθνές νομικό πλαίσιο.

Αναδεικνύει όμως τις αντιρρήσεις μεγάλων δυνάμεων απέναντι σε έναν θεσμό που έχει ως αποστολή τη διερεύνηση ατομικής ποινικής ευθύνης για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα.

Το μήνυμα του Σενζέν και τα αναπάντητα ερωτήματα

Η τριμερής σύνοδος Τραμπ, Πούτιν και Σι κατέληξε σε μια περιορισμένη κοινή διακήρυξη, χωρίς συγκεκριμένες συμφωνίες για τα μεγαλύτερα διεθνή ζητήματα.

Η αναφορά στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο αποτέλεσε το πιο σαφές σημείο πολιτικής σύγκλισης.

Στα πυρηνικά, οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες χωρίς δεσμευτικούς στόχους.

Στην ενέργεια, διατύπωσαν γενική πρόθεση αύξησης της παραγωγής διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων.

Στη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, δεν ανακοίνωσαν συγκεκριμένες αλλαγές.

Και στην Ουκρανία, παρά την προαναγγελία συζήτησης από τον Τραμπ, δεν υπήρξε δημόσια συμφωνία.

Το Σενζέν ανέδειξε έτσι μια χαρακτηριστική αντίφαση: οι τρεις ηγέτες βρήκαν κοινή διατύπωση για να αμφισβητήσουν τη λειτουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, αλλά δεν παρουσίασαν κοινό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Η σημασία της συνάντησης θα κριθεί τελικά από το εάν οι γενικές δεσμεύσεις μετατραπούν σε συγκεκριμένες διπλωματικές πρωτοβουλίες.

Προς το παρόν, η κοινή στάση απέναντι στη Χάγη είναι το σαφέστερο πολιτικό αποτέλεσμα της τριμερούς συνόδου.

Πηγή: pagenews.gr

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο