Policy Briefs

Η Ευρώπη διαφωνεί για το ποιος θα μιλήσει στον Πούτιν – Ακόμη δυσκολότερο να συμφωνήσει τι θα του πει

Η Ευρώπη διαφωνεί για το ποιος θα μιλήσει στον Πούτιν – Ακόμη δυσκολότερο να συμφωνήσει τι θα του πει

Πηγή Φωτογραφίας: Βλαντίμιρ Πούτιν/Credit αρχικής φωτογραφίας POLITICO: Alex Plavevski / Κάγια Κάλας, Φωτογραφία αρχείου. Getty Images

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητεί κοινή στρατηγική για τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, αλλά οι διαφωνίες βαθαίνουν. Ορισμένες κυβερνήσεις προκρίνουν σταδιακές εκεχειρίες ως δρόμο προς την ειρήνη στην Ουκρανία, ενώ η Κάγια Κάλας απορρίπτει μια συμφωνία που θα επιβράβευε τις ρωσικές εδαφικές διεκδικήσεις. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιος θα συνομιλήσει με τον Πούτιν, αλλά και τι θα του προτείνει.

Ευρώπη σε σύγχυση για τον Πούτιν: Άλλοι ζητούν εκεχειρία, η Κάλας σκληρή γραμμή απέναντι στη Μόσχα

Η Ευρώπη δυσκολεύεται να διαμορφώσει ενιαία γραμμή απέναντι στη Ρωσία, την ώρα που η προοπτική νέων ειρηνευτικών συνομιλιών για την Ουκρανία επαναφέρει στο προσκήνιο τις βαθιές διαφωνίες μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Σύμφωνα με το POLITICO, οι Ευρωπαίοι ηγέτες, αφού διαφώνησαν για το ποιος θα μπορούσε να εκπροσωπήσει την ήπειρο σε ενδεχόμενες συνομιλίες με τη Μόσχα, βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ένα ακόμη δυσκολότερο πρόβλημα: δεν συμφωνούν ούτε στο περιεχόμενο μιας πιθανής ειρηνευτικής πρότασης.

Ορισμένες κυβερνήσεις θεωρούν ότι μια σειρά περιορισμένων εκεχειριών θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια ευρύτερη συμφωνία. Άλλες φοβούνται ότι μια τέτοια προσέγγιση θα επέτρεπε στη Ρωσία να παγιώσει τα στρατιωτικά της κέρδη χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις.

Στην πιο επιφυλακτική πλευρά βρίσκεται η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, η οποία υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση πρέπει να βασίζεται στον σεβασμό της ουκρανικής κυριαρχίας και να μην επιβραβεύει τη χρήση στρατιωτικής βίας.

Το ευρωπαϊκό αδιέξοδο: Ποιος θα καθίσει απέναντι στον Πούτιν;

Το πρώτο πρόβλημα αφορά την εκπροσώπηση της Ευρώπης.

Η πιθανότητα επανέναρξης συνομιλιών με τη Ρωσία έχει προκαλέσει συζητήσεις για το εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται έναν ειδικό απεσταλμένο, ο οποίος θα μπορούσε να συμμετάσχει σε διπλωματικές επαφές με τη Μόσχα.

Η επιλογή, ωστόσο, ενός προσώπου δεν αρκεί.

Ένας Ευρωπαίος διαπραγματευτής θα πρέπει να διαθέτει σαφή εντολή, συγκεκριμένες προτεραιότητες και την πολιτική στήριξη των κυβερνήσεων που εκπροσωπεί.

Αυτό ακριβώς απουσιάζει σήμερα.

Οι διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών-μελών για τις κυρώσεις, τις εγγυήσεις ασφαλείας και το μέλλον των κατεχόμενων ουκρανικών εδαφών καθιστούν δύσκολη τη διαμόρφωση κοινής διαπραγματευτικής θέσης.

Η διαφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ουάσιγκτον διατηρεί κεντρικό ρόλο στις προσπάθειες αναζήτησης διπλωματικής λύσης.

Οι Ευρωπαίοι ανησυχούν ότι ενδεχόμενη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας, χωρίς ουσιαστική ευρωπαϊκή συμμετοχή, θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα την ασφάλεια της ηπείρου.

Το σχέδιο των σταδιακών εκεχειριών: Μπορεί να οδηγήσει σε συμφωνία;

Μία από τις προσεγγίσεις που συζητούνται στους ευρωπαϊκούς διπλωματικούς κύκλους είναι η επίτευξη περιορισμένων συμφωνιών κατάπαυσης του πυρός.

Η λογική αυτής της επιλογής είναι ότι μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς οι θέσεις Μόσχας και Κιέβου απέχουν σημαντικά.

Αντί για μια άμεση συνολική διευθέτηση, θα μπορούσαν να επιδιωχθούν επιμέρους συμφωνίες που θα περιόριζαν τις εχθροπραξίες και θα δημιουργούσαν ένα ελάχιστο επίπεδο εμπιστοσύνης.

Τέτοιες συμφωνίες θα μπορούσαν, θεωρητικά, να αφορούν συγκεκριμένες περιοχές, ενεργειακές υποδομές ή άλλους περιορισμένους στρατιωτικούς στόχους.

Οι υποστηρικτές της σταδιακής προσέγγισης θεωρούν ότι η διπλωματία χρειάζεται απτά αποτελέσματα, ακόμη και εάν αυτά δεν οδηγούν αμέσως στον τερματισμό του πολέμου.

Οι επικριτές της, αντίθετα, προειδοποιούν ότι η Μόσχα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τις προσωρινές εκεχειρίες για ανασύνταξη των δυνάμεών της.

Η διαφορά δεν είναι απλώς τεχνική.

Αφορά την εκτίμηση για τις πραγματικές προθέσεις του Κρεμλίνου και για το κατά πόσο μια σταδιακή διαδικασία θα μπορούσε να καταλήξει σε βιώσιμη ειρήνη.

Κάγια Κάλας: Καμία συμφωνία που θα επιβραβεύει τη ρωσική εισβολή

Η Κάγια Κάλας παραμένει μία από τις ισχυρότερες φωνές υπέρ της διατήρησης της πίεσης στη Ρωσία.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα προτάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια συμφωνία χωρίς σαφείς εγγυήσεις για την Ουκρανία.

Η βασική της θέση είναι ότι η ειρήνη δεν μπορεί να στηρίζεται στη νομιμοποίηση εδαφικών κατακτήσεων που προέκυψαν από στρατιωτική εισβολή.

Για την Κάλας, η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να ενισχύει την Ουκρανία στρατιωτικά και οικονομικά, διατηρώντας παράλληλα τις κυρώσεις απέναντι στη Μόσχα.

Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην εκτίμηση ότι η Ρωσία θα διαπραγματευτεί σοβαρά μόνο εάν αντιμετωπίσει επαρκές στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό κόστος.

Η Κάλας και οι κυβερνήσεις που συμμερίζονται τη στάση της φοβούνται ότι μια πρόωρη συμφωνία θα μπορούσε να δημιουργήσει τις συνθήκες για μια νέα σύγκρουση στο μέλλον.

Ο Πούτιν και το ερώτημα των εδαφικών παραχωρήσεων

Στον πυρήνα των διαφωνιών βρίσκεται το εδαφικό ζήτημα.

Η Ρωσία εξακολουθεί να διεκδικεί ουκρανικά εδάφη, ενώ το Κίεβο απορρίπτει την αναγνώριση των ρωσικών προσαρτήσεων.

Οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να αντιμετωπίσει το ζήτημα των περιοχών που βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο, αλλά και το καθεστώς ασφαλείας της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο.

Η Μόσχα επιδιώκει επίσης περιορισμούς που θα επηρεάζουν τις μελλοντικές στρατιωτικές επιλογές του Κιέβου.

Για την ουκρανική κυβέρνηση, αντίθετα, οι αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας αποτελούν βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία.

Οι Ευρωπαίοι καλούνται επομένως να αποφασίσουν όχι μόνο πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί μια εκεχειρία, αλλά και τι θα συνέβαινε την επόμενη ημέρα.

Μια συμφωνία χωρίς αξιόπιστους μηχανισμούς επιτήρησης και αποτροπής θα μπορούσε να αποδειχθεί προσωρινή.

Η Ουάσιγκτον πιέζει, η Ευρώπη φοβάται να μείνει εκτός

Η αμερικανική διπλωματία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει επιδιώξει να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους με τη Μόσχα, αναζητώντας μια συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό των εχθροπραξιών.

Ωστόσο, μια πιθανή διευθέτηση θα είχε άμεσες συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα κληθούν ενδεχομένως να χρηματοδοτήσουν την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, να συμμετάσχουν σε μηχανισμούς ασφαλείας και να αποφασίσουν για το μέλλον των κυρώσεων.

Για τον λόγο αυτό, αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επιμένουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη συμφωνία χωρίς τη συμμετοχή της Ευρώπης.

Το πρόβλημα είναι ότι η ΕΕ δεν έχει ακόμη διαμορφώσει ενιαία πρόταση για το τι ακριβώς θα ζητήσει από τη Ρωσία.

Η Γαλλία, η Γερμανία και οι διαφορετικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες

Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση οποιασδήποτε κοινής θέσης.

Η Γερμανία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση της οικονομικής και στρατιωτικής υποστήριξης της Ουκρανίας.

Η Γαλλία επιδιώκει να διατηρήσει ενεργό ευρωπαϊκό ρόλο στις διαπραγματεύσεις και στις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας.

Παράλληλα, οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία αντιμετωπίζουν τη Ρωσία ως μακροχρόνια απειλή για την ασφάλειά τους και ζητούν αυστηρούς όρους για οποιαδήποτε συμφωνία.

Άλλες κυβερνήσεις εμφανίζονται περισσότερο διατεθειμένες να εξετάσουν σταδιακές διπλωματικές λύσεις.

Οι διαφορές αυτές καθιστούν δύσκολη τη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής εντολής.

Η πρόκληση δεν είναι μόνο να βρεθεί ένας εκπρόσωπος που θα συνομιλήσει με τη Μόσχα, αλλά να εξασφαλιστεί ότι θα εκφράζει πραγματικά μια συμφωνημένη ευρωπαϊκή θέση.

Οι κυρώσεις ως διαπραγματευτικό όπλο

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά το μέλλον των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Οι κυρώσεις αποτελούν βασικό εργαλείο πίεσης της ΕΕ και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως μέρος μιας ευρύτερης διαπραγμάτευσης.

Ωστόσο, τα κράτη-μέλη δεν συμφωνούν απαραίτητα στο πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσαν να χαλαρώσουν.

Μια προσέγγιση θα ήταν η σταδιακή άρση συγκεκριμένων περιορισμών σε αντάλλαγμα για επαληθεύσιμες ρωσικές δεσμεύσεις.

Μια αυστηρότερη γραμμή θα απαιτούσε πρώτα ουσιαστικές παραχωρήσεις από τη Μόσχα και εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν οι εχθροπραξίες.

Η Κάλας και οι κυβερνήσεις που υποστηρίζουν τη διατήρηση της πίεσης θεωρούν ότι η πρόωρη χαλάρωση των κυρώσεων θα αποδυνάμωνε τη διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας.

Το ζήτημα αυτό αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους δυσκολότερους τομείς οποιασδήποτε μελλοντικής ευρωπαϊκής συμφωνίας.

Το μεγάλο ευρωπαϊκό δίλημμα: Γρήγορη εκεχειρία ή διαρκής ειρήνη;

Η συζήτηση για τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία αποκαλύπτει δύο διαφορετικές εκτιμήσεις για το πώς μπορεί να τερματιστεί ο πόλεμος.

Η πρώτη δίνει προτεραιότητα στην άμεση μείωση της βίας, θεωρώντας ότι μια περιορισμένη εκεχειρία μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία μιας ευρύτερης πολιτικής συμφωνίας.

Η δεύτερη υποστηρίζει ότι χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας, μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός κινδυνεύει να παγιώσει τις σημερινές στρατιωτικές ισορροπίες και να αφήσει ανοικτό τον δρόμο για νέα σύγκρουση.

Η διαφωνία επηρεάζει άμεσα τη στάση που θα μπορούσε να τηρήσει η Ευρώπη απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Εάν η ΕΕ προσέλθει σε συνομιλίες χωρίς κοινή θέση, η Μόσχα θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Εάν, αντίθετα, οι Ευρωπαίοι καταλήξουν σε συγκεκριμένες κοινές προτεραιότητες, θα έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να επηρεάσουν τη διαπραγματευτική διαδικασία.

Η Ευρώπη αναζητεί κοινή φωνή πριν από την επόμενη διαπραγμάτευση

Η αντιπαράθεση για τον τρόπο προσέγγισης της Ρωσίας αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει σημαντική οικονομική ισχύ, έχει επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στη Μόσχα και αποτελεί έναν από τους βασικούς χρηματοδότες της Ουκρανίας.

Ωστόσο, η μετατροπή αυτής της ισχύος σε ενιαία διπλωματική στρατηγική παραμένει δύσκολη.

Η συζήτηση για έναν Ευρωπαίο απεσταλμένο αποτελεί μόνο την αρχή.

Πριν από οποιαδήποτε ουσιαστική διαπραγμάτευση, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να συμφωνήσουν για τις εδαφικές διεκδικήσεις, τις εγγυήσεις ασφαλείας, τις κυρώσεις και τον ρόλο της Ουκρανίας στις αποφάσεις που αφορούν το μέλλον της.

Η πραγματική δοκιμασία για την Ευρώπη δεν είναι να βρει ποιος θα μιλήσει στον Πούτιν. Είναι να αποφασίσει τι μπορεί να του πει χωρίς να υπονομεύσει την ασφάλεια της Ουκρανίας και της ίδιας της Ευρώπης.

Και όσο οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παραμένουν διχασμένες, τόσο δυσκολότερο γίνεται να διεκδικήσουν αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας του πολέμου.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο