Γεωπολιτικά

Τραμπ, Σι και Πούτιν μοιράζουν την παγκόσμια τράπουλα – Η Ευρώπη εκτός, τα πυρηνικά στο τραπέζι

Τραμπ, Σι και Πούτιν μοιράζουν την παγκόσμια τράπουλα – Η Ευρώπη εκτός, τα πυρηνικά στο τραπέζι
Η ιστορική τριμερής συνάντηση στη Σενζέν ολοκληρώθηκε με τον Σι Τζινπίνγκ να ζητά την πλήρη εξάλειψη των πυρηνικών όπλων και να προτείνει μηχανισμό άμεσης επικοινωνίας μεταξύ των τριών υπερδυνάμεων. Ο Τραμπ μίλησε για ιστορική στιγμή και άνοιξε το ζήτημα της Ουκρανίας, ενώ ο Πούτιν έθεσε τη διεθνή ασφάλεια και την ενέργεια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά το οικονομικό και στρατηγικό της βάρος, δεν συμμετείχε στις συνομιλίες.

«Τα πυρηνικά όπλα πρέπει να απαγορευτούν πλήρως και να εξαλειφθούν. Ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί».

Με αυτή την παρέμβαση, ο Σι Τζινπίνγκ έδωσε το στίγμα της πρώτης επίσημης τριμερούς συνάντησης με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σενζέν της Κίνας.

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε στη βίλα Κίλιν, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), με την αυτοκινητοπομπή του Αμερικανού προέδρου να αναχωρεί προς το αεροδρόμιο, όπως καταγράφηκε από το κινεζικό δίκτυο CCTV.

Οι τρεις ηγέτες συζήτησαν ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τις παγκόσμιες ισορροπίες: τον πόλεμο στην Ουκρανία, τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών, την ενεργειακή ασφάλεια, τις εμπορικές εντάσεις και τον τεχνολογικό ανταγωνισμό.

Ωστόσο, η συνάντηση δεν συνοδεύτηκε, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, από ανακοίνωση δεσμευτικής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου ή τον πυρηνικό αφοπλισμό.

Η ουσιαστική εξέλιξη ήταν η απευθείας επαφή των τριών ηγετών και η κινεζική πρόταση για τη δημιουργία μηχανισμού επικοινωνίας που θα μπορούσε να λειτουργήσει σε περιόδους διεθνών κρίσεων.

Σι Τζινπίνγκ: Πλήρης εξάλειψη των πυρηνικών και «κόκκινη γραμμή» μεταξύ των υπερδυνάμεων

Ο Κινέζος πρόεδρος επιχείρησε να τοποθετήσει την πυρηνική ασφάλεια στο επίκεντρο της τριμερούς συνάντησης.

Η δήλωσή του για πλήρη απαγόρευση και εξάλειψη των πυρηνικών όπλων είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς διατυπώθηκε παρουσία των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, των δύο χωρών που διαθέτουν τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια.

Παράλληλα, ο Σι εισηγήθηκε τη δημιουργία απευθείας μηχανισμού επικοινωνίας μεταξύ Πεκίνου, Ουάσιγκτον και Μόσχας.

«Χρειαζόμαστε μηχανισμούς επικοινωνίας και πρόληψης κρίσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι εσφαλμένοι υπολογισμοί θα ελαχιστοποιηθούν», ανέφερε, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ.

Η πρόταση παραπέμπει στη λογική μιας «κόκκινης γραμμής», μέσω της οποίας οι τρεις κυβερνήσεις θα μπορούσαν να επικοινωνούν άμεσα σε περιόδους αυξημένης στρατιωτικής έντασης.

Ένας τέτοιος μηχανισμός θα είχε ιδιαίτερη σημασία σε περιπτώσεις πυρηνικής κρίσης, στρατιωτικού επεισοδίου ή επικίνδυνης κλιμάκωσης μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.

Ωστόσο, δεν έχει διευκρινιστεί εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία αποδέχθηκαν την πρόταση ούτε εάν συμφωνήθηκε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησής της.

Τραμπ: «Πραγματικά γράφουμε ιστορία» – Η Ουκρανία στο επίκεντρο

Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος κατά την έναρξη της συνάντησης.

«Πραγματικά γράφουμε ιστορία. Πολύ συχνά, ηγέτες του παρελθόντος απέφευγαν να συνομιλούν με έθνη με τα οποία είχαν διαφωνίες. Εμείς πιστεύουμε το αντίθετο», δήλωσε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να παρουσιάσει την απευθείας συνεννόηση με την Κίνα και τη Ρωσία ως αναγκαία προϋπόθεση για την αντιμετώπιση μεγάλων διεθνών κρίσεων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον πόλεμο στην Ουκρανία.

«Πιστεύω πως ο Πούτιν, και ελπίζω και η άλλη πλευρά, θα ήθελαν να δουν ένα τέλος στον πόλεμο στην Ουκρανία. Είναι τιμή μου να είμαι μαζί με τον Βλαντίμιρ», ανέφερε.

Η τοποθέτηση αυτή έδειξε ότι ο Τραμπ επιθυμεί να διατηρήσει ανοιχτό τον απευθείας δίαυλο με τη Μόσχα, αναζητώντας περιθώρια για μια διπλωματική διευθέτηση.

Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει το περιεχόμενο μιας πιθανής συμφωνίας.

Η Ουκρανία επιμένει στην προστασία της κυριαρχίας και της ασφάλειάς της, ενώ η Ρωσία επιδιώκει να συνδέσει τον τερματισμό του πολέμου με ευρύτερες απαιτήσεις για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Χωρίς συμφωνία σε αυτά τα ζητήματα, η προσωπική επικοινωνία των ηγετών δεν αρκεί για να εξασφαλίσει τον τερματισμό των εχθροπραξιών.

Πούτιν: «Υποχρέωσή μας να ενδυναμώσουμε το Διεθνές Δίκαιο»

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν επέλεξε να αναδείξει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

«Είναι υποχρέωσή μας να ενδυναμώσουμε το Διεθνές Δίκαιο», δήλωσε απευθυνόμενος στους δύο συνομιλητές του.

Ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι η εποικοδομητική συνεργασία ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας θα μπορούσε να συμβάλει στη διεθνή σταθερότητα.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη συζήτησης παγκόσμιων και περιφερειακών προβλημάτων, καθώς και θεμάτων ενεργειακής ασφάλειας.

Η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου από τον Πούτιν αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της συνεχιζόμενης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η οποία έχει καταδικαστεί από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Η Μόσχα εξακολουθεί να επιδιώκει την αναγνώριση του ρόλου της ως βασικού συνομιλητή στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Η συμμετοχή της σε μια τριμερή συνάντηση με την Ουάσιγκτον και το Πεκίνο προσφέρει στη ρωσική ηγεσία σημαντική διπλωματική προβολή.

Το τετ α τετ Τραμπ – Πούτιν και η θερμή υποδοχή

Πριν από την τριμερή συνάντηση, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχαν κατ’ ιδίαν συνομιλίες διάρκειας περίπου σαράντα λεπτών.

Οι εικόνες που δημοσιοποιήθηκαν κατέγραψαν θερμή χειραψία και χαλαρό κλίμα ανάμεσα στους δύο προέδρους.

Κατά την είσοδό τους στην αίθουσα, ο Τραμπ έσκυψε προς τον Πούτιν και του ψιθύρισε κάτι, ενώ ο Ρώσος πρόεδρος τον άγγιξε στον αγκώνα.

Στη συνέχεια, οι δύο άνδρες στάθηκαν χαμογελαστοί μπροστά στις κάμερες.

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε στην προσωπική σχέση που διατηρεί με τον Ρώσο ομόλογό του.

«Έχουμε εξαιρετική σχέση εδώ και πολλά χρόνια. Γνωριζόμαστε πολύ καιρό και πιστεύω ότι πολλά υπέροχα πράγματα μπορούν να προκύψουν από αυτή τη συνάντηση ή τουλάχιστον να μπουν οι βάσεις για αυτά. Πιστεύω όμως ότι θα προκύψουν», δήλωσε.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Πούτιν αποχώρησε από τη διμερή συνάντηση σε ιδιαίτερα καλή διάθεση.

Το θετικό κλίμα δεν συνοδεύτηκε, πάντως, από γνωστοποίηση συγκεκριμένης συμφωνίας για την Ουκρανία.

Γιατί ο Σι αποκτά διπλωματικά οφέλη

Η φιλοξενία της πρώτης επίσημης τριμερούς συνάντησης προσφέρει στο Πεκίνο σημαντική διεθνή προβολή.

Ο Σι Τζινπίνγκ εμφανίζεται ως οικοδεσπότης μιας συζήτησης που περιλαμβάνει δύο από τα πιο κρίσιμα ζητήματα παγκόσμιας ασφάλειας: τον πόλεμο στην Ουκρανία και τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών.

Η κινεζική πρωτοβουλία για μηχανισμό πρόληψης κρίσεων ενισχύει την εικόνα της Κίνας ως δύναμης που επιδιώκει θεσμικούς διαύλους επικοινωνίας.

Ταυτόχρονα, το Πεκίνο δεν εγκαταλείπει τις βασικές του θέσεις για το διεθνές εμπόριο και τις οικονομικές σχέσεις.

Ο Σι έχει υποστηρίξει την ανάγκη ανοιχτών εμπορικών συναλλαγών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας εξακολουθούν να επηρεάζονται από δασμούς, περιορισμούς στην τεχνολογία και ανταγωνισμό για τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η Κίνα επιδιώκει να αποφύγει μια ανεξέλεγκτη αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, διατηρώντας παράλληλα τις σχέσεις της με τη Ρωσία.

Η τριμερής συνάντηση προσφέρει στο Πεκίνο την ευκαιρία να αναδείξει αυτόν τον διπλό ρόλο.

Ουκρανία: Οι αποφάσεις που αφορούν την Ευρώπη συζητούνται χωρίς την Ευρώπη

Η απουσία Ευρωπαίων ηγετών από τη συνάντηση αναδεικνύει ένα ουσιαστικό ζήτημα για τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διεθνή διπλωματία.

Η Ουκρανία βρίσκεται στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν διαθέσει σημαντικούς οικονομικούς και στρατιωτικούς πόρους για τη στήριξή της, ενώ έχουν επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στη Ρωσία.

Παράλληλα, οι συνέπειες του πολέμου έχουν επηρεάσει τις ευρωπαϊκές ενεργειακές αγορές, τους αμυντικούς προϋπολογισμούς και τις σχέσεις της ΕΕ με τη Μόσχα.

Ωστόσο, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες.

Η τριμερής συνάντηση δεν αποτελεί επίσημη διαπραγμάτευση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια ούτε υποκαθιστά τη συμμετοχή της Ουκρανίας.

Αναδεικνύει, όμως, την ανησυχία ότι κρίσιμες πρωτοβουλίες μπορεί να αναπτύσσονται χωρίς άμεση ευρωπαϊκή εκπροσώπηση.

Το ζητούμενο για τις Βρυξέλλες είναι να διασφαλίσουν ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία θα λαμβάνει υπόψη τόσο την κυριαρχία της Ουκρανίας όσο και τις ανάγκες ασφαλείας της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Η Ευρώπη διαθέτει οικονομική ισχύ, αλλά δυσκολεύεται να μιλήσει με μία φωνή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και εμπορικές δυνάμεις παγκοσμίως.

Διαθέτει ισχυρή ενιαία αγορά, σημαντική τεχνολογική και βιομηχανική βάση και δυνατότητα άσκησης οικονομικής πίεσης μέσω κυρώσεων.

Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική και η άμυνα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αρμοδιότητες των κρατών-μελών.

Πολλές αποφάσεις απαιτούν ομοφωνία, γεγονός που δυσκολεύει τη γρήγορη διαμόρφωση κοινής θέσης.

Οι κυβερνήσεις των 27 κρατών-μελών έχουν διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες, γεωγραφικές ανησυχίες και ιστορικές σχέσεις με τη Ρωσία, την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ευρώπη έχει αποδείξει ότι μπορεί να συντονίζεται σε σημαντικά ζητήματα, όπως οι κυρώσεις κατά της Μόσχας και η οικονομική στήριξη της Ουκρανίας.

Όμως, η μετατροπή της οικονομικής επιρροής σε ενιαία γεωπολιτική ισχύ παραμένει δύσκολη.

Η συνάντηση στη Σενζέν επαναφέρει αυτή τη συζήτηση στο προσκήνιο.

Ιράν και ενέργεια: Τα Στενά του Ορμούζ ανησυχούν τις μεγάλες δυνάμεις

Η ενεργειακή ασφάλεια αποτέλεσε επίσης σημαντικό ζήτημα στην ατζέντα της συνάντησης.

Ο Τραμπ έχει εκφράσει ανησυχίες για τις μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, εν μέσω της σύγκρουσης με το Ιράν.

Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.

Οι διαταραχές στις μεταφορές επηρεάζουν τις τιμές πετρελαίου, το κόστος ασφάλισης πλοίων και τη λειτουργία των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων.

Η Κίνα έχει σημαντικό συμφέρον στη διατήρηση της ενεργειακής σταθερότητας, λόγω των μεγάλων εισαγωγών πετρελαίου που πραγματοποιεί.

Η Ρωσία, αντίθετα, αποτελεί σημαντικό εξαγωγέα ενέργειας και αντιμετωπίζει τις διεθνείς αγορές από διαφορετική οικονομική θέση.

Για την Ευρώπη, η ενεργειακή αστάθεια δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές και στις τιμές καταναλωτή.

Η εξέλιξη αυτή εξηγεί γιατί η συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια έχει τόσο μεγάλη σημασία για τις τρεις δυνάμεις, ακόμη και όταν οι προτεραιότητές τους διαφέρουν.

Τεχνητή Νοημοσύνη και Nvidia: Ο τεχνολογικός ανταγωνισμός πίσω από τη διπλωματία

Στο παρασκήνιο των συνομιλιών βρίσκεται και ο ανταγωνισμός ΗΠΑ–Κίνας για την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Οι προηγμένοι ημιαγωγοί αποτελούν κρίσιμη υποδομή για την ανάπτυξη μεγάλων συστημάτων AI, την επεξεργασία δεδομένων και εφαρμογές στρατηγικής σημασίας.

Οι περιορισμοί στις εξαγωγές αμερικανικής τεχνολογίας προς την Κίνα έχουν μετατρέψει τα μικροτσίπ σε σημαντικό διαπραγματευτικό ζήτημα.

Η Nvidia βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αντιπαράθεσης, καθώς οι επεξεργαστές της χρησιμοποιούνται ευρέως για την εκπαίδευση και λειτουργία προηγμένων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να προστατεύσει τεχνολογίες που θεωρεί κρίσιμες για την εθνική της ασφάλεια.

Το Πεκίνο προσπαθεί να εξασφαλίσει πρόσβαση σε προηγμένες υπολογιστικές δυνατότητες, ενώ επενδύει στην ανάπτυξη εγχώριων τεχνολογικών λύσεων.

Ο ανταγωνισμός αυτός επηρεάζει και την Ευρώπη, η οποία διαθέτει σημαντικές επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα, αλλά εξακολουθεί να εξαρτάται από διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες σε κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς.

Τα πυρηνικά επαναφέρουν το ερώτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας

Η πρόταση του Σι για πλήρη εξάλειψη των πυρηνικών όπλων δημιουργεί μια ακόμη σημαντική συζήτηση.

Η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πλαίσιο πυρηνικής αποτροπής του ΝΑΤΟ, στο οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καθοριστικό ρόλο.

Η Γαλλία διαθέτει δικό της πυρηνικό οπλοστάσιο, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και εκτός ΕΕ, παραμένει βασική ευρωπαϊκή πυρηνική δύναμη και μέλος του ΝΑΤΟ.

Οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον, Μόσχας και Πεκίνου για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών θα μπορούσε να επηρεάσει τις στρατηγικές ισορροπίες της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν άμεσο ενδιαφέρον για τις σχετικές εξελίξεις.

Η δημιουργία μιας τριμερούς «κόκκινης γραμμής» θα μπορούσε να συμβάλει στην πρόληψη επικίνδυνων παρεξηγήσεων μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

Δεν θα αποτελούσε, όμως, από μόνη της συμφωνία αφοπλισμού.

Για κάτι τέτοιο θα απαιτούνταν συγκεκριμένες δεσμεύσεις, μηχανισμοί επαλήθευσης και συμφωνημένοι περιορισμοί.

Ποιος κέρδισε από τη συνάντηση της Σενζέν;

Η τριμερής συνάντηση προσέφερε διαφορετικά διπλωματικά οφέλη στους συμμετέχοντες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέδειξε την προτίμησή του στις απευθείας συνομιλίες με τους ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων.

Ο Σι Τζινπίνγκ φιλοξένησε τη συνάντηση και παρουσίασε προτάσεις για τον πυρηνικό αφοπλισμό και την πρόληψη κρίσεων.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν συμμετείχε σε ένα υψηλού επιπέδου διπλωματικό σχήμα, διατηρώντας την Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια στην ατζέντα.

Ωστόσο, τα πραγματικά αποτελέσματα θα κριθούν από τις επόμενες κινήσεις.

Δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Δεν έχει γνωστοποιηθεί δεσμευτικό σχέδιο πυρηνικού αφοπλισμού.

Και η πρόταση για απευθείας μηχανισμό επικοινωνίας παραμένει, με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, στο επίπεδο της διπλωματικής πρωτοβουλίας.

Το μήνυμα προς τις Βρυξέλλες: Η οικονομική ισχύς δεν αρκεί

Η συνάντηση στη Σενζέν επαναφέρει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι τρεις ηγέτες συζήτησαν για πολέμους, πυρηνικά όπλα, ενέργεια και τεχνολογία — τομείς που επηρεάζουν άμεσα το ευρωπαϊκό μέλλον.

Η Ευρώπη διαθέτει οικονομική ισχύ, σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες και ισχυρή παρουσία στους διεθνείς θεσμούς.

Δεν διαθέτει, όμως, πάντοτε την πολιτική συνοχή που απαιτείται για να συμμετέχει με ενιαία θέση σε μεγάλες διαπραγματεύσεις ασφαλείας.

Η πρόκληση για τις Βρυξέλλες δεν είναι να διεκδικούν παρουσία σε κάθε συνάντηση των μεγάλων δυνάμεων.

Είναι να εξασφαλίσουν ουσιαστική επιρροή στις αποφάσεις που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια, την οικονομία και την τεχνολογική ανάπτυξη.

Η Σενζέν δεν έφερε ακόμη μια νέα παγκόσμια συμφωνία. Έδειξε, όμως, ότι Ουάσιγκτον, Πεκίνο και Μόσχα μπορούν να συζητούν απευθείας για ζητήματα που καθορίζουν το μέλλον ολόκληρων ηπείρων.

Και για την Ευρώπη, το ερώτημα παραμένει πιεστικό: θα αποκτήσει ισχυρότερη κοινή γεωπολιτική φωνή ή θα συνεχίσει να διεκδικεί ρόλο στις αποφάσεις που λαμβάνονται από άλλους;

Πηγή: pagenews.gr

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο