Μηνύματα έντασης από την Άγκυρα για καλώδια, έρευνες και ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο

Διακοπή ερευνών για οπτική ίνα από την Τουρκία – Έμμεσες απειλές για το Great Sea Interconnector – Αντιδράσεις για τον ελληνικό χάρτη ΑΟΖ από Αίγυπτο, Τουρκία και Λιβύη

Επέμβαση της Άγκυρας σε διεθνές έργο υποθαλάσσιου καλωδίου

Η Τουρκία διέκοψε τις έρευνες πόντισης οπτικής ίνας που πραγματοποιούσε το πλοίο S/V Fugro Gauss, υπό σημαία Γιβραλτάρ, στα ανοιχτά της Κύπρου, στο πλαίσιο του έργου East to Med Corridor (EMC) — ενός τηλεπικοινωνιακού διαδρόμου αξίας 850 εκατ. δολαρίων, που προορίζεται να συνδέσει τη Σαουδική Αραβία με την Ευρώπη μέσω της Ελλάδας.

Η τουρκική πλευρά δήλωσε ότι το πλοίο παραβίασε την “τουρκική υφαλοκρηπίδα”, και η διακοπή έγινε επειδή δεν υπήρχε προηγούμενη άδεια. Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα εναντίωσης στο έργο Great Sea Interconnector (GSI) που αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, τονίζοντας:

«Αποτρέπουμε κάθε μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα μας και δεν επιτρέπουμε έργα που αγνοούν τη χώρα μας».

Η Άγκυρα αμφισβητεί ανοιχτά την κυπριακή ΑΟΖ και, με την παρουσία φρεγάτας τύπου Gabya στην περιοχή, προχώρησε σε αντι-NAVTEX, προσπαθώντας να επιβάλλει έμπρακτα τις διεκδικήσεις της.

Το έργο EMC και οι ελληνικές εμπλοκές

Το έργο EMC περιλαμβάνει την πόντιση δύο καλωδίων οπτικών ινών από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη — ένα προς τη Γαλλία και ένα προς την Ιταλία. Η ΔΕΗ συμμετέχει στο έργο με περίπου 20%, ενώ η CYTA Κύπρου έχει αποχωρήσει. Η κύρια ανάδοχος του έργου είναι η Alcatel Submarine Networks (ASN), θυγατρική της γαλλικής NEXANS, η οποία συμμετέχει και στο έργο GSI — η πορεία του οποίου πάγωσε από τον Ιούλιο 2024.

Η τουρκική στάση σε αυτό το σημείο δεν είναι τυχαία, καθώς φαίνεται να συνδέεται με τις διεργασίες για επανεκκίνηση του GSI τον Σεπτέμβριο και συνιστά προειδοποίηση προς την Αθήνα και την Ε.Ε., ζητώντας άτυπα συμμετοχή στο γεωστρατηγικό δίκτυο ενέργειας και δεδομένων της περιοχής.

Αμφισβητήσεις του ελληνικού θαλάσσιου χωροταξικού χάρτη

Η δημοσιοποίηση του ελληνικού χάρτη ΑΟΖ μέσω του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) τον περασμένο Απρίλιο προκάλεσε σειρά αντιδράσεων από γειτονικά κράτη.

• Η Αίγυπτος κατέθεσε ρηματική διακοίνωση προς την ελληνική πρεσβεία στο Κάιρο στις 27 Ιουλίου, εκφράζοντας διαφωνίες ως προς τα δυνητικά όρια των ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο.
• Η Λιβύη είχε προηγηθεί με προσφυγές στον ΟΗΕ και δημόσιες τοποθετήσεις αξιωματούχων.
• Η Τουρκία διατηρεί παγίως ακραία ρητορική και παρουσιάζει παράλληλους χάρτες που επεκτείνουν μονομερώς τις διεκδικήσεις της.

Αξίζει να σημειωθεί πως η μόνη χώρα με διαφορά ΑΟΖ που δεν αντέδρασε είναι η Αλβανία, με την οποία η Ελλάδα διατηρεί ανοιχτό διάλογο για επίλυση της εκκρεμότητας στα Διαπόντια Νησιά.

Ελληνικές διπλωματικές κινήσεις: Προσεκτική πολυμέρεια

Η Αθήνα συνόδευσε τη ρηματική διακοίνωση προς τον ΟΗΕ με αντίστοιχη απευθείας προς την κυβέρνηση της Τρίπολης, στην οποία ανακοίνωσε τη σύνθεση της τεχνικής επιτροπής για οριοθέτηση ΑΟΖ, με επικεφαλής την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου.

Η συμμετοχή στελεχών του ΥΠΕΞ δείχνει την επιθυμία της Αθήνας για ουσιαστικό διάλογο, ενώ στόχος είναι και η ενεργοποίηση της Βεγγάζης, όπου εδρεύει η λιβυκή Βουλή. Ωστόσο, στην Αθήνα δεν τρέφονται αυταπάτες για την επιτυχία αυτής της διαδικασίας, καθώς Λιβύη και Τουρκία συμμετέχουν ενεργά σε εναλλασσόμενες περιφερειακές συμμαχίες.

Η τριμερής συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη (Τουρκία – Τρίπολη – Ιταλία) επιβεβαιώνει την αστάθεια των γεωπολιτικών σχέσεων στη Λιβύη και την ανάγκη της Ελλάδας για ευέλικτη, δημιουργική διπλωματία που ανταποκρίνεται στις νέες ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η τουρκική παρέμβαση στο EMC και οι επιθέσεις στον GSI αναδεικνύουν την προσπάθεια της Άγκυρας να παγιώσει ρόλο εγγυήτριας δύναμης στις εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου, όχι μόνο σε ενεργειακό αλλά και σε ψηφιακό επίπεδο υποδομών.

Η Αθήνα, εν μέσω πολυεπίπεδων πιέσεων, καλείται να κινηθεί μεθοδικά και αποφασιστικά, ενισχύοντας τις συμμαχίες της και ενσωματώνοντας εργαλεία όπως ο ΘΧΣ στην ευρύτερη στρατηγική διαμόρφωσης εθνικής πολιτικής στον θαλάσσιο χώρο.

Πηγή: Pagenews.gr