Η Κύπρος στην καρδιά της Ευρώπης: Η μικρή χώρα σε κρίσιμη γεωπολιτική δοκιμασία

Η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις της τελευταίας δεκαετίας, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2026 αναλαμβάνει την εξάμηνη προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα ρόλο που συνδέεται με διπλωματικές, αμυντικές και οικονομικές υποχρεώσεις σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή για την ευρωπαϊκή ενότητα. 

 Μια μικρή χώρα σε μεγάλο ρόλο

Η Κύπρος, μία από τις μικρότερες σε μέγεθος και πληθυσμό χώρες της ΕΕ, αναλαμβάνει καθήκοντα που περιλαμβάνουν:

• Διαχείριση διπλωματικών διαπραγματεύσεων για κρίσιμα θέματα ασφάλειας.
• Καθορισμό της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη ρωσική επιθετικότητα και ασφάλεια. 
• Συντονισμό συζητήσεων για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό και νομοθετικές μεταρρυθμίσεις της ΕΕ. 

Παρά τις προσπάθειες της Λευκωσίας να ενισχύσει τον μηχανισμό υποστήριξης και να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία της προεδρίας, διπλωμάτες τόσο μέσα στην ΕΕ όσο και στο ΝΑΤΟ εξακολουθούν να εκφράζουν βαθιές ανησυχίες για την ικανότητα της χώρας να ανταποκριθεί στα πολλαπλά γεωστρατηγικά αιτήματα. 

Η άμυνα και η Τουρκία στο επίκεντρο των ανησυχιών

Ένα από τα πιο «καυτά» σημεία που αναδεικνύονται στο ευρωπαϊκό διπλωματικό παρασκήνιο είναι η ιστορική ένταση μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας. Σύμφωνα με άρθρα όπως αυτό του Politico, οι εντάσεις αυτές προκαλούν ανησυχία στους ευρωπαίους συμμάχους για το κατά πόσο η Λευκωσία θα μπορέσει να διαχειριστεί θέματα άμυνας και ευρωτουρκικών σχέσεων χωρίς να υπονομεύσει την ενότητα της Ένωσης.

Οι παραδοσιακές διαφωνίες Λευκωσίας–Άγκυρας, μαζί με την άρνηση της Κύπρου να ανοίξει το δρόμο για στενότερη στρατιωτική συνεργασία της ΕΕ με την Τουρκία, αποτελούν πιθανές πηγές «αγκυλώσεων» στην ευρωπαϊκή ατζέντα για την ασφάλεια — ιδίως σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει τις κοινές της δυνατότητες αποτροπής. 

Σε αυτό το πλαίσιο, η Λευκωσία εργάζεται και σε μια προσέγγιση αποκλιμάκωσης με την Άγκυρα μέσω του προγράμματος Partnership for Peace (PfP) του ΝΑΤΟ, το οποίο θα μπορούσε να ανοίξει νέους δρόμους συμμαχίας και σταδιακής προσέγγισης, υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία δεχτεί να συνεργαστεί σε κοινές πλατφόρμες ασφάλειας. 

 Πολιτική και στρατηγική πρόκληση

Η ανάληψη του ρόλου της προεδρίας θέτει την Κύπρο στο κέντρο των ευρωπαϊκών γεωστρατηγικών επιλογών σε μια περίοδο αστάθειας, εν μέσω των συγκρούσεων στην Ουκρανία και του συνεχιζόμενου ανταγωνισμού μεταξύ ΝΑΤΟ–Ρωσίας. Η κίνηση της Λευκωσίας να ανακαλέσει εκατοντάδες υπηκοότητες που είχαν δοθεί μέσω του προγράμματος «χρυσής βίζας» και η προσπάθεια να επανατοποθετήσει τη χώρα στο πλευρό των δυτικών συμμάχων δείχνουν ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να αντιστρέψει την εικόνα αμφιθυμίας που υπήρχε στο παρελθόν. 

Διπλωματικό αποτύπωμα και πολιτική προοπτική

Αν και η Κύπρος δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ και παραδοσιακά διατηρεί στενές σχέσεις με τη Μόσχα, η τρέχουσα ηγεσία επιχειρεί να αποδείξει την αξιοπιστία της στο ευρωατλαντικό πλαίσιο, ενισχύοντας τη διπλωματική της παρουσία. Η νέα αυτή προεδρία θεωρείται από αναλυτές ως δοκιμασία ώριμων ικανοτήτων στη διεθνή πολιτική σκηνή — με πιθανή επίδραση στις σχέσεις μεταξύ ΕΕ, Τουρκίας και γενικότερα του ΝΑΤΟ.

Η Κύπρος, παρά τα περιορισμένα μέσα και τους μικρούς πόρους, επιχειρεί τώρα όχι μόνο να διαχειριστεί την εσωτερική της στρατηγική θέση, αλλά και να διαμορφώσει εξωτερικά ερείσματα που θα ενισχύσουν τη φωνή της σε μια Ευρώπη αντιμέτωπη με πολλαπλές ασύμμετρες απειλές και διαιρέσεις.

Η ανάληψη της προεδρίας της ΕΕ από την Κύπρο είναι όχι απλώς πρωτοφανής αλλά και γεωπολιτικά ευαίσθητη — με μεγάλες πιέσεις στους τομείς της άμυνας, της ευρωτουρκικής πολιτικής και της ενότητας του ευρωπαϊκού μπλοκ.

Πηγή: pagenews.gr