Η Ισπανία “ανοίγει τις πόρτες” σε 500.000 μετανάστες και προκαλεί κρίση στη Σένγκεν

Ζήτημα εμπιστοσύνης ή νέα εποχή μεταναστευτικής πολιτικής;

Η απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να νομιμοποιήσει 500.000 μετανάστες χωρίς χαρτιά, που ζουν στη χώρα πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2025, έχει σηκώσει κύμα ανησυχίας στις Βρυξέλλες. Η κίνηση αυτή χαιρετίζεται ως «αναγκαίο μέτρο κοινωνικής συνοχής και οικονομικής ανάπτυξης» από τη Μαδρίτη, αλλά από την πλευρά της ΕΕ εγείρει ερωτήματα για τη συνοχή της Ζώνης Σένγκεν και το κοινό μήνυμα αποτροπής της παράτυπης μετανάστευσης.

Το μέτρο προβλέπει άδεια διαμονής ενός έτους με πλήρη δικαίωμα εργασίας, ενώ οι δικαιούχοι θα μπορούν να ταξιδεύουν εντός Ευρώπης για έως 90 ημέρες ανά 180 ημέρες, γεγονός που προκαλεί φόβους για «αλυσιδωτές μεταναστευτικές κινήσεις» σε άλλα κράτη-μέλη.

Στις Βρυξέλλες εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις, τονίζοντας ότι η μαζική νομιμοποίηση μπορεί να στέλνει διαφορετικό μήνυμα από αυτό που η ΕΕ επιχειρεί να εκπέμψει διεθνώς: ότι η παράτυπη μετανάστευση δεν επιβραβεύεται. Ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Μάγκνους Μπρούνερ θα τοποθετηθεί επίσημα την Τρίτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά ήδη κυκλοφορεί έντονη ανησυχία για πιθανές αναταράξεις στο σύστημα ασύλου.

Στο πλαίσιο της σκληρής πολιτικής της ΕΕ για το μεταναστευτικό, οι περισσότερες χώρες προσπαθούν να περιορίσουν την πρόσβαση μη Ευρωπαίων πολιτών στη διεθνή προστασία και να ενισχύσουν τις επιστροφές στις χώρες καταγωγής. Ο νέος κανονισμός επιστροφών επιτρέπει την απέλαση μεταναστών σε τρίτες χώρες, ακόμα και χωρίς σχέση με την καταγωγή τους, υπό προϋποθέσεις διμερών συμφωνιών.

Παράλληλα, η Επιτροπή έχει επιταχύνει τις διαδικασίες ασύλου μέσω του καταλόγου «ασφαλών χωρών καταγωγής», που περιλαμβάνει χώρες όπως Μπαγκλαντές, Κολομβία, Αίγυπτος, Ινδία, Μαρόκο, Τυνησία και όλες τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, εκτός της Ουκρανίας.

Οι οργανώσεις Διεθνής Αμνηστία, Save the Children και Human Rights Watch επικρίνουν τις αποφάσεις της ΕΕ, κατηγορώντας την για περιορισμό πρόσβασης στο άσυλο και παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα εξωτερικά σύνορα. Ωστόσο, η πολιτική διάσταση παραμένει κυρίαρχη: η Ισπανία φαίνεται να ανοίγει έναν «δικό της δρόμο», αψηφώντας τα αυστηρά ευρωπαϊκά πλαίσια, και ενδεχομένως προκαλώντας ένα επικίνδυνο προηγούμενο για άλλες χώρες.

Σε παρασκηνιακές συζητήσεις στις Βρυξέλλες, αναλυτές σχολιάζουν ότι η Μαδρίτη πιέζει για εθνική αυτονομία στο μεταναστευτικό, την ώρα που η ΕΕ προσπαθεί να ενισχύσει κοινές γραμμές και αποτρεπτικά μηνύματα. Το ζήτημα ενδέχεται να πυροδοτήσει εντάσεις και αμοιβαίες κατηγορίες μεταξύ κρατών-μελών, με την Ισπανία να υπερασπίζεται τα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη της απόφασης.

Πηγές:

• Euronews, Ιανουάριος 2026
• Δηλώσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βρυξέλλες
• RTVE, Ισπανική κυβέρνηση
• Διεθνής Αμνηστία, Save the Children, Human Rights Watch