«Αν στείλουμε στρατό στο Ιράν, θα είναι καταστροφή» – το μήνυμα Χότζες προς τον Λευκό Οίκο

Οι έμμεσες συνομιλίες ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν στο Ομάν επανέρχονται ως μια ακόμη απόπειρα να μπει φρένο στην κλιμάκωση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Όμως, ακόμη και πριν στεγνώσει το μελάνι από τις δηλώσεις περί «διαλόγου», η πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή θυμίζει ότι η διπλωματία κινείται πάνω σε εύθραυστο έδαφος: στρατιωτικές ενισχύσεις, αμοιβαία δυσπιστία και μια ολόκληρη περιοχή που ζει με την αγωνία των αντιποίνων.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο πρώην διοικητής των αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στην Ευρώπη, Μπεν Χότζες, μιλώντας στο Euronews, έστειλε ένα μήνυμα που ακούγεται περισσότερο σαν προειδοποίηση παρά σαν πολιτικό σχόλιο: η αποστολή χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν θα ήταν καταστροφική. Η διατύπωση δεν αφήνει περιθώριο για παρερμηνείες, ειδικά όταν προέρχεται από έναν στρατιωτικό που γνωρίζει από πρώτο χέρι πώς οι «καθαρές» επιχειρήσεις στο χαρτί μετατρέπονται σε χρόνια ανοιχτών μετώπων στο πεδίο.

«Δεν περιμένω κάτι ουσιαστικό» – σκεπτικισμός για το αποτέλεσμα των συνομιλιών

Ο Χότζες εμφανίζεται επιφυλακτικός για τις προοπτικές της διαδικασίας στο Ομάν. Η εκτίμησή του είναι ότι δεν αναμένει να προκύψει κάτι πραγματικά σημαντικό, περιγράφοντας την ιρανική στάση ως μια τακτική «παιχνιδιού», όπου η Τεχεράνη επιχειρεί να κερδίσει χρόνο, χώρο ελιγμών και πλεονέκτημα στην επόμενη μέρα.

Στο ίδιο πνεύμα, ο πρώην διοικητής εστιάζει στο πιο επικίνδυνο κενό που, κατά τη γνώμη του, χαρακτηρίζει συχνά την αμερικανική στρατηγική: την απουσία σχεδίου για το τι ακολουθεί μετά από ένα πλήγμα. Η φράση του ότι «είμαστε καλοί στο χτύπημα, αλλά όχι στο μετά» αγγίζει ένα γνώριμο τραύμα της δυτικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών: την ικανότητα να ξεκινάς μια επιχείρηση, χωρίς να έχεις πειστική απάντηση για το πώς τελειώνει.

Το βάρος των συμμάχων και ο φόβος των αντιποίνων

Ακόμη και αν η Ουάσιγκτον αυξάνει τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή, ο Χότζες υπογραμμίζει μια παράμετρο που καθορίζει τις ισορροπίες: οι περιφερειακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ δεν θέλουν ένα νέο κύκλο κλιμάκωσης που θα τους βάλει στην πρώτη γραμμή των αντιποίνων.

Η λογική είναι απλή και σκληρή. Σε ένα ενδεχόμενο πλήγμα κατά του Ιράν, η αμερικανική ισχύς μπορεί να είναι αυτή που θα χτυπήσει, αλλά οι γειτονικές χώρες—βάσεις, λιμάνια, ενεργειακές εγκαταστάσεις, εμπορικές διαδρομές—είναι εκείνες που κινδυνεύουν να γίνουν ο άμεσος στόχος της απάντησης. Και αυτή η απάντηση, όπως δείχνει η εμπειρία της περιοχής, δεν χρειάζεται να πάρει μόνο τη μορφή ενός «συμβατικού» χτυπήματος: μπορεί να εμφανιστεί ως ασύμμετρη πίεση, κυβερνοεπιθέσεις, αποσταθεροποίηση, πλήγματα σε υποδομές ή κλείσιμο ζωτικών διαύλων.

«Εκλέχθηκε για να τελειώσει τους πολέμους» – το πολιτικό μήνυμα προς τον Τραμπ

Στην καρδιά της παρέμβασής του, ο Χότζες βάζει στο τραπέζι και το πολιτικό σκέλος: η αμερικανική κοινωνία δεν έχει προετοιμαστεί για έναν ακόμη πόλεμο. Θυμίζει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εξελέγη με το σύνθημα του τερματισμού των «ατελείωτων πολέμων» και όχι για να ανοίξει νέα μέτωπα.

Εδώ η τοποθέτηση αποκτά διπλή σημασία. Από τη μία, είναι μια προειδοποίηση για τη λαϊκή αντοχή και το πολιτικό κόστος. Από την άλλη, είναι μια επισήμανση στρατηγικής συνέπειας: όταν μια κυβέρνηση χτίζει την ταυτότητά της πάνω στην υπόσχεση ότι «δεν θα εμπλακεί», κάθε βήμα προς εμπλοκή πρέπει να έχει ξεκάθαρο σκοπό, καθαρά όρια και έξοδο. Και αυτό ακριβώς είναι το ερώτημα που ο Χότζες θέτει με ωμή απλότητα: μια τόσο μεγάλη χώρα, για ποιον σκοπό;

Η σκιά του πρόσφατου πολέμου και γιατί το «πάγωμα» της διπλωματίας πονάει ακόμη

Το σημερινό γύρισμα στον διάλογο γίνεται με βαριά ιστορική σκιά. Υπενθυμίζεται ότι προηγούμενοι γύροι συνομιλιών είχαν καταρρεύσει μετά την έναρξη του 12ήμερου πολέμου του Ισραήλ κατά του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, γεγονός που ανατίναξε την όποια εύθραυστη δυναμική αποκλιμάκωσης. Η αναφορά αυτή δεν είναι μια απλή υπενθύμιση ημερομηνιών. Είναι ο λόγος που η δυσπιστία σήμερα είναι βαθύτερη: κάθε πλευρά θυμάται ότι η διπλωματία μπορεί να διακοπεί μέσα σε λίγες ώρες, αν αλλάξει η «θερμοκρασία» στο πεδίο.

Αυτό το παρελθόν εξηγεί και γιατί η προειδοποίηση για χερσαία επέμβαση ακούγεται τόσο απόλυτη. Σε μια περιοχή όπου τα γεγονότα τρέχουν γρήγορα, η κλιμάκωση δεν είναι πάντα προϊόν σχεδίου· μπορεί να είναι προϊόν αλυσιδωτών αντιδράσεων.

Το πραγματικό διακύβευμα: να μη γίνει το «μετά» χειρότερο από το «πριν»

Η ουσία όσων λέει ο Χότζες δεν είναι ότι η διπλωματία είναι εύκολη ή ότι το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα λύνεται με μια χειραψία. Είναι ότι το κόστος μιας στρατιωτικής περιπέτειας χωρίς σχέδιο είναι ικανό να ξεπεράσει οποιοδήποτε πρόσκαιρο κέρδος. Κι όταν μιλάμε για αποστολή χερσαίων δυνάμεων, το ρίσκο δεν είναι απλώς «επιχειρησιακό». Είναι γεωπολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό: μια μεγάλη χώρα, μια αχανής γεωγραφία, πολλαπλά κέντρα ισχύος, σύμμαχοι που φοβούνται αντίποινα και μια αμερικανική κοινή γνώμη που δεν δείχνει διάθεση να ανοίξει έναν ακόμη κύκλο αίματος και δαπανών.

Στο τέλος, η φράση «θα είναι καταστροφή» δεν λειτουργεί ως σύνθημα. Λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι στη Μέση Ανατολή, το πρώτο βήμα μπορεί να είναι επιλογή, αλλά το δεύτερο και το τρίτο συχνά γίνονται παγίδα. Και εκεί είναι που η πολιτική κρίνεται: όχι στο αν μπορεί να χτυπήσει, αλλά στο αν μπορεί να αποφύγει να εγκλωβιστεί σε έναν πόλεμο χωρίς τέλος.

Πηγή: Pagenews.gr