Ισόβια στον Γιουν: Γλίτωσε τη θανατική ποινή για το αποτυχημένο πραξικόπημα

Ο πρώην πρόεδρος της Νότιας Κορέας Γιουν Σουκ Γέολ καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για τον ρόλο του στην απόπειρα επιβολής στρατιωτικού νόμου τον Δεκέμβριο του 2024, σε μια απόφαση που κλείνει —τουλάχιστον σε πρώτο βαθμό— ένα από τα πιο δραματικά κεφάλαια της σύγχρονης κορεατικής πολιτικής ζωής. Το Κεντρικό Περιφερειακό Δικαστήριο της Σεούλ τον έκρινε ένοχο ως επικεφαλής στάσης με σκοπό την υπονόμευση του συνταγματικού καθεστώτος, απορρίπτοντας την υπερασπιστική γραμμή που παρουσίαζε την κίνηση ως «αναγκαίο μέτρο» απέναντι σε εσωτερικές απειλές και πολιτικά αδιέξοδα.

Η απόφαση έχει ισχυρό συμβολικό βάρος: ο 65χρονος πρώην πρόεδρος γλίτωσε τη θανατική ποινή, την οποία είχαν ζητήσει οι εισαγγελείς, όμως το δικαστήριο έκρινε ότι η πράξη του είχε τόσο μεγάλο θεσμικό και κοινωνικό κόστος ώστε δικαιολογείται η βαρύτερη ποινή κάθειρξης που μπορεί να επιβληθεί χωρίς εκτέλεση. Και αυτό σε μια χώρα όπου η θανατική ποινή παραμένει τυπικά στο οπλοστάσιο της Δικαιοσύνης, αλλά υπάρχει ουσιαστικό μορατόριουμ εκτελέσεων από το 1997.

Η νύχτα της 3ης Δεκεμβρίου 2024 και οι έξι ώρες που σόκαραν τη χώρα

Η υπόθεση έχει ως αφετηρία το βράδυ της 3ης Δεκεμβρίου 2024, όταν ο Γιουν εμφανίστηκε σε τηλεοπτικό διάγγελμα και ανακοίνωσε την επιβολή στρατιωτικού νόμου, επικαλούμενος «αντικρατικές» και φιλοβορειοκορεατικές δυνάμεις. Η κίνηση προκάλεσε άμεσο σοκ, κινητοποίησε χιλιάδες πολίτες στους δρόμους και οδήγησε σε σκηνές που έμειναν χαραγμένες στη συλλογική μνήμη: βουλευτές που προσπάθησαν να φτάσουν στην Εθνοσυνέλευση κάτω από ασφυκτικές συνθήκες, έκτακτη ψηφοφορία για να ακυρωθεί το διάταγμα και, τελικά, μια αναδίπλωση του ίδιου του πρώην προέδρου περίπου έξι ώρες μετά την ανακοίνωση.

Το δικαστήριο έκρινε ότι δεν επρόκειτο για μια «πολιτική υπερβολή» που διορθώθηκε γρήγορα, αλλά για μια πράξη που έπληξε τη δημοκρατική τάξη στον πυρήνα της, καθώς συνδέθηκε με κινητοποίηση στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων με στόχο να περιοριστεί ο ρόλος του Κοινοβουλίου. Σύμφωνα με το σκεπτικό, η ανάπτυξη δυνάμεων στην Εθνοσυνέλευση στόχευε στην παρεμπόδιση των βουλευτών και στη δημιουργία συνθηκών ελέγχου της πολιτικής διαδικασίας.

«Υπονόμευσε θεμελιώδεις αξίες της δημοκρατίας»: το σκεπτικό της καταδίκης

Στην καρδιά της απόφασης βρίσκεται η διατύπωση ότι οι πράξεις του Γιουν υπονόμευσαν θεμελιωδώς βασικές δημοκρατικές αρχές. Το δικαστήριο περιέγραψε τις συνέπειες ως πολυεπίπεδες: διάβρωση εμπιστοσύνης στους θεσμούς, όξυνση της πολιτικής πόλωσης και πλήγμα στην πολιτική ουδετερότητα των ενόπλων δυνάμεων και της αστυνομίας.

Παράλληλα, σημειώθηκε ότι ο πρώην πρόεδρος δεν επέδειξε μεταμέλεια, στοιχείο που βάρυνε στη συνολική αξιολόγηση του δικαστηρίου. Από την πλευρά του, ο ίδιος είχε αρνηθεί ότι διέπραξε αδίκημα, επιμένοντας ότι ενήργησε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του εν μέσω πολιτικής σύγκρουσης και θεσμικού μπλοκαρίσματος από την αντιπολίτευση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί για την κρίση, το δικαστήριο έκρινε βαρύ το αδίκημα της «στάσης/εξέγερσης», ωστόσο δεν υιοθέτησε πλήρως την πιο ακραία εκδοχή περί μακρόπνοου σχεδίου εγκαθίδρυσης δικτατορίας. Αυτός ο διαχωρισμός, χωρίς να «ελαφραίνει» την πολιτική διάσταση του γεγονότος, αποτυπώνει πως το δικαστήριο στάθμισε τόσο το αποτέλεσμα όσο και το εύρος της οργάνωσης.

Η πτώση από την κορυφή: καθαίρεση, φυλάκιση και παράλληλες υποθέσεις

Η επιβολή στρατιωτικού νόμου υπήρξε ο καταλύτης μιας αλυσιδωτής αντίδρασης. Ο Γιουν παραπέμφθηκε σε διαδικασία καθαίρεσης και απομακρύνθηκε από το αξίωμα, σε ένα ιστορικό πλήγμα για έναν πρόεδρο που είχε αναδειχθεί ως σκληρός θεσμικός παίκτης. Στη συνέχεια ακολούθησε πολυμέτωπη δικαστική πίεση, με τον ίδιο να αντιμετωπίζει και άλλες υποθέσεις πέρα από την κύρια κατηγορία της στάσης.

Η σημερινή καταδίκη έρχεται, μάλιστα, σε ένα περιβάλλον όπου η κορεατική Δικαιοσύνη έχει ήδη προχωρήσει σε αποφάσεις για πρόσωπα-κλειδιά της κρίσης. Αυτό δείχνει ότι το κράτος επιχείρησε να «δέσει» τη λογοδοσία όχι σε ένα πρόσωπο, αλλά σε ένα ευρύτερο πλέγμα αποφάσεων και εκτελεστικών κινήσεων.

Οι βαριές ποινές στους συνεργάτες και το μήνυμα προς τον κρατικό μηχανισμό

Μαζί με την ισόβια καταδίκη του Γιουν, το δικαστήριο επέβαλε αυστηρές ποινές και σε στελέχη που συνδέθηκαν με την υπόθεση. Ο πρώην υπουργός Άμυνας Κιμ Γιονγκ-χιουν καταδικάστηκε σε 30 χρόνια κάθειρξης για τον ρόλο του στα γεγονότα.

Η δικαστική αλυσίδα των τελευταίων μηνών είχε ήδη στείλει μήνυμα: τον Ιανουάριο του 2026 ο πρώην πρωθυπουργός Χαν Ντακ-σου καταδικάστηκε σε 23 χρόνια φυλάκισης για εμπλοκή στη διαδικασία που διευκόλυνε τα έκτακτα μέτρα, σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί διεθνώς.

Το συνολικό πλαίσιο δείχνει μια προσπάθεια των θεσμών να αποτυπώσουν ότι η «οριακή» χρήση εξουσίας σε συνθήκες κρίσης δεν θα αντιμετωπίζεται ως πολιτικό επεισόδιο, αλλά ως ποινική ευθύνη όταν διακυβεύεται η συνταγματική τάξη.

Διχασμός στην κοινωνία και πολιτικές δονήσεις μετά την ετυμηγορία

Η υπόθεση Γιουν δεν είναι απλώς δικαστική. Είναι βαθιά πολιτική. Η κοινωνία παρέμεινε διχασμένη σε όλη τη διάρκεια της κρίσης, με συγκεντρώσεις υποστήριξης και διαμαρτυρίας να συνοδεύουν κάθε μεγάλη εξέλιξη. Και η ετυμηγορία δεν τερματίζει αυτομάτως αυτή την ένταση· αντίθετα, μπορεί να τη μετασχηματίσει.

Από τη μία, για πολλούς πολίτες και πολιτικούς κύκλους, η ισόβια καταδίκη αποτελεί επιβεβαίωση ότι οι θεσμοί άντεξαν και ότι η δημοκρατική λειτουργία δεν μπορεί να τεθεί υπό αίρεση μέσω έκτακτων διαταγμάτων. Από την άλλη, για ένα τμήμα της κοινής γνώμης που βλέπει την υπόθεση μέσα από πρίσμα πολιτικής στοχοποίησης, η απόφαση τροφοδοτεί το αφήγημα ότι ο Γιουν τιμωρείται επειδή συγκρούστηκε με ισχυρούς αντιπάλους.

Η έφεση και το «δικαστήριο της Ιστορίας»

Ο Γιουν έχει δικαίωμα να ασκήσει έφεση και η υπεράσπισή του έχει ήδη προαναγγείλει ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, επιμένοντας ότι η υπόθεση έχει πολιτικό χαρακτήρα και ότι η τελική κρίση «θα γραφτεί αλλού». Σε μια χώρα με τρεις βαθμούς εκδίκασης για ποινικές υποθέσεις, η υπόθεση δεν τελειώνει εδώ. Όμως η σημερινή απόφαση δημιουργεί ένα ισχυρό προηγούμενο: ένας πρώην πρόεδρος καταδικάζεται για πράξη που το δικαστήριο χαρακτήρισε ως επίθεση στη συνταγματική τάξη.

Και αυτό, ανεξάρτητα από την τελική κατάληξη των εφέσεων, θα μείνει ως σημείο καμπής στη σύγχρονη δημοκρατική ιστορία της Νότιας Κορέας: μια χώρα που δοκιμάστηκε από μια νύχτα πολιτικού τυχοδιωκτισμού, αντέδρασε στους δρόμους και στα έδρανα και τώρα προσπαθεί να επανακτήσει τη σταθερότητα, με τη Δικαιοσύνη στο προσκήνιο.

Πηγή: Pagenews.gr