ΗΠΑ–Ιράν: Σχέδιο συμφωνίας $20 δισ. για πυρηνικό ουράνιο – Μεσολάβηση και πολιτικές αντιδράσεις

Μυστικές διαπραγματεύσεις για πυρηνική αποκλιμάκωση

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συζητούν ένα ευρύ πλαίσιο συμφωνίας που περιλαμβάνει την αποδέσμευση περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, με αντάλλαγμα την παράδοση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου από την Τεχεράνη.

Το σχέδιο, όπως αναφέρεται, βασίζεται σε συνομιλίες Αμερικανών αξιωματούχων και πηγών που έχουν ενημερωθεί για τις διαπραγματεύσεις.

Το πυρηνικό στοίχημα: το κρίσιμο ουράνιο

Κεντρικός στόχος της Ουάσιγκτον είναι η αποτροπή πρόσβασης του Ιράν σε σημαντικό πυρηνικό υλικό, συγκεκριμένα:

• περίπου 2.000 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου συνολικά
• περίπου 450 κιλά σε επίπεδο εμπλουτισμού 60%

Η ανησυχία των ΗΠΑ επικεντρώνεται στο γεγονός ότι το υλικό αυτό θεωρείται κρίσιμο για την ανάπτυξη πυρηνικής ικανότητας.

 Διπλωματική κινητικότητα και πιθανή συνάντηση

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών ενδέχεται να συναντηθούν εκ νέου μέσα στο Σαββατοκύριακο, σε δεύτερο γύρο συνομιλιών.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios, οι συνομιλίες ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στην Ισλαμαμπάντ, με το Πακιστάν να διαδραματίζει ρόλο διαμεσολαβητή, ενώ υποστηρικτική εμπλοκή φέρεται να έχουν η Αίγυπτος και η Τουρκία.

 «Deal της αποκλιμάκωσης» ή πολιτική βόμβα;

Το προτεινόμενο πλαίσιο χαρακτηρίζεται από διπλωματικούς αναλυτές ως προσπάθεια:

• τερματισμού της σύγκρουσης μέσω οικονομικών ανταλλαγών
• σταθεροποίησης της πυρηνικής κρίσης
• επαναφοράς καναλιών επικοινωνίας ΗΠΑ–Ιράν

Ωστόσο, ήδη προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα από κύκλους που θεωρούν ότι μια τέτοια συμφωνία θα ισοδυναμούσε με «υποχώρηση» έναντι της Τεχεράνης.

 Γεωπολιτική ανάγνωση

Η πιθανή συμφωνία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική προσπάθεια αποφυγής περαιτέρω κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, με τρεις βασικές παραμέτρους:

1. Αποκλιμάκωση μέσω οικονομικών κινήτρων αντί στρατιωτικής πίεσης
2. Παγοποιημένα κεφάλαια ως εργαλείο διαπραγμάτευσης
3. Πυρηνικός περιορισμός χωρίς πλήρη κατάρρευση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος

Αναλυτές σημειώνουν ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να μειώσει τον άμεσο κίνδυνο σύγκρουσης, αλλά να δημιουργήσει μακροπρόθεσμες πολιτικές εντάσεις εντός των ΗΠΑ και μεταξύ συμμάχων.

Η υπό διαμόρφωση συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν αποτυπώνει τη μετάβαση από τη στρατιωτική πίεση στη διαπραγματευτική ανταλλαγή υψηλού ρίσκου. Αν και μπορεί να προσφέρει άμεση αποκλιμάκωση, παραμένει βαθιά αμφιλεγόμενη τόσο πολιτικά όσο και γεωστρατηγικά.

Πηγές εμπλουτισμού: Axios ,Reuters ,Associated Press (AP),Financial Times ,U.S. State Department briefings (γενικό πλαίσιο πυρηνικών συνομιλιών)