Τζίρος λιανεμπορίου 2025: Έτος συρρίκνωσης σε πραγματικούς όρους

Το 2025 αποδείχθηκε έτος συρρίκνωσης για τον κλάδο του λιανικού εμπορίου σε πραγματικούς όρους, παρά την ονομαστική αύξηση του τζίρου. Η ανάλυση του Ινστιτούτου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) αποκαλύπτει μια ανησυχητική εικόνα: οριακή πτώση 0,4% σε αποπληθωρισμένες τιμές, η χαμηλότερη ονομαστική αύξηση από το 2020 και σαφής πίεση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η ΕΣΕΕ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι οι ασθενείς επιδόσεις του λιανεμπορίου ενδέχεται να περιορίσουν τον συνολικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης, λόγω της ισχυρής εξάρτησης της ανάπτυξης από την ιδιωτική κατανάλωση.

Οριακή πτώση σε πραγματικές τιμές – Η χαμηλότερη ονομαστική αύξηση από το 2020

Σε απόλυτα μεγέθη, ο κύκλος εργασιών του λιανικού εμπορίου αυξήθηκε κατά 545,2 εκατ. ευρώ το 2025, φτάνοντας τα 27,33 δισ. ευρώ από 26,79 δισ. ευρώ το 2024. Ωστόσο, η αύξηση αυτή είναι η μικρότερη που έχει καταγραφεί από το 2020 και μετά. Όταν αφαιρεθεί ο πληθωρισμός, ο πραγματικός τζίρος υποχώρησε κατά 0,4%, σηματοδοτώντας το δεύτερο συνεχόμενο έτος συρρίκνωσης για τον μεγαλύτερο εργοδότη και έναν από τους πλέον δυναμικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας.

Η ΕΣΕΕ χαρακτηρίζει ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι ακόμα και σε ονομαστικές τιμές η αύξηση παραμένει αναιμική, ενώ σε πραγματικούς όρους η εικόνα είναι ξεκάθαρα αρνητική. Αυτό δείχνει ότι η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών συνεχίζει να πιέζεται, παρά την όποια βελτίωση σε άλλους δείκτες της οικονομίας.

Ανισότητες ανά μέγεθος επιχείρησης: Μεγάλες κερδίζουν – ΜμΕ χάνουν

Η ανάλυση αποκαλύπτει βαθιές ανισότητες μεταξύ των κατηγοριών επιχειρήσεων:

Οι μεγάλες επιχειρήσεις ενίσχυσαν σημαντικά τις πραγματικές πωλήσεις τους κατά 5,6% (σε σχέση με +8,2% το 2024), επωφελούμενες από οικονομίες κλίμακας, καλύτερη διαπραγματευτική ικανότητα και ισχυρή παρουσία στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Αντίθετα, οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις υπέστησαν σαφή συρρίκνωση. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις ο πραγματικός τζίρος υποχώρησε κατά 2,9%, ενώ στις μικρές η πτώση έφτασε το 3,9%. Οι μεσαίες επιχειρήσεις κινήθηκαν σε καλύτερη τροχιά με αύξηση 2,1% σε πραγματικές τιμές, αλλά και σε αυτή την κατηγορία η επίδοση είναι χαμηλότερη από την προηγούμενη χρονιά.

Η ΕΣΕΕ τονίζει ότι η πίεση στις ΜμΕ κλονίζει τη βιωσιμότητά τους, ενώ τα υψηλότερα κόστη λειτουργίας (ενέργεια, ενοίκια, μισθοί) εξανεμίζουν γρήγορα τα όποια κέρδη.

Στροφή σε μεταχειρισμένα – Ένδειξη περιορισμένης αγοραστικής δύναμης

Μία από τις πιο εντυπωσιακές εξελίξεις του 2025 ήταν η εκρηκτική αύξηση 31,7% στον κλάδο του λιανικού εμπορίου μεταχειρισμένων ειδών σε καταστήματα. Η ΕΣΕΕ ερμηνεύει αυτή την άνοδο ως ανακατεύθυνση των καταναλωτών σε φθηνότερα και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα, όχι από συνειδητή επιλογή βιωσιμότητας, αλλά από ανάγκη λόγω μειωμένου διαθέσιμου εισοδήματος.

Η τάση αυτή ενισχύει την ανησυχία για τη συνολική υγεία της κατανάλωσης και υποδηλώνει ότι ένα σημαντικό τμήμα των νοικοκυριών στρέφεται σε εναλλακτικές λύσεις για να καλύψει βασικές ανάγκες.

Κερδισμένοι και χαμένοι κλάδοι – Απογοήτευση σε ένδυση και υπόδηση

Στον κλάδο του λιανεμπορίου (εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων), οι κατηγορίες με τις μεγαλύτερες πραγματικές αυξήσεις τζίρου το 2025 ήταν:

• Αθλητικός εξοπλισμός: +5,7%
• Η/Υ και περιφερειακές μονάδες: +5,2%
• Παιχνίδια: +4,7%
• Καλλυντικά και προϊόντα καλλωπισμού: +4,0%
• Φωτιστικά, έπιπλα και λοιπά είδη: +3,7%

Αντίθετα, οι μεγαλύτερες πτώσεις καταγράφηκαν σε:

• Τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός: -10,2%
• Χαλιά, κιλίμια και επενδύσεις δαπέδου: -8,7%
• Εφημερίδες και γραφική ύλη: -7,5%

Ιδιαίτερα απογοητευτικές ήταν οι επιδόσεις στην «καρδιά» του παραδοσιακού εμπορίου: η ένδυση υποχώρησε κατά 1,8% σε πραγματικές τιμές (+0,6% ονομαστικά), ενώ η υπόδηση κατέγραψε πτώση 5,6% (-3,2% ονομαστικά). Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τον περιορισμό δαπανών για μη απαραίτητα αγαθά.

Μικρό μερίδιο τουριστικών εισπράξεων στο εμπόριο – Επανεμφάνιση ακάλυπτων επιταγών

Παρά την αύξηση των τουριστικών εισπράξεων κατά 9,4% (23,63 δισ. ευρώ το 2025), μόνο μικρό μέρος τους κατευθύνθηκε στο λιανικό εμπόριο. Η ΕΣΕΕ καλεί για επαναπροσδιορισμό του «brand name» της Ελλάδας ως χώρας αγορών και για στοχευμένες δράσεις που θα διοχετεύσουν περισσότερα έσοδα από τον τουρισμό στα καταστήματα.

Ταυτόχρονα, η επαναεμφάνιση ακάλυπτων επιταγών, ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους, υπογραμμίζει τη στενότητα ρευστότητας. Η αύξηση επιταχύνθηκε τους τελευταίους μήνες του 2025, δημιουργώντας κλίμα ανησυχίας. Η ΕΣΕΕ ζητά άμεση επαναφορά ρύθμισης 120 δόσεων για οφειλές στο Δημόσιο και ελάφρυνση ασφαλιστικών – φορολογικών βαρών.

Η δήλωση Καφούνη: «Υπό το μηδέν ο πραγματικός τζίρος»

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Στ. Καφούνης, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η ανάλυση επιβεβαιώνει τις προειδοποιήσεις μας. Η μείωση είναι πιο αισθητή στις μικρές (-3,9%) και πολύ μικρές (-2,9%) επιχειρήσεις, κλονίζοντας τη βιωσιμότητά τους. Οι υψηλότερες πωλήσεις στις μεγάλες επιχειρήσεις εξανεμίζονται από τα υπέρογκα κόστη».

Υπογράμμισε ότι η εγχώρια κατανάλωση και οι τουριστικές εισπράξεις ενισχύουν κυρίως τα τρόφιμα, ενώ η στενότητα επιβεβαιώνεται από τα κλειστά καταστήματα και τις ακάλυπτες επιταγές. «Οι αριθμοί φωνάζουν» για δικαιότερη φορολογική και ασφαλιστική αντιμετώπιση, νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, ρυθμίσεις οφειλών, προστασία υγιούς ανταγωνισμού και διασύνδεση εμπορίου με τουρισμό, αγροδιατροφή και βιομηχανία.

Η απαίτηση για άμεσα μέτρα στήριξης

Με την εικόνα να μην βελτιώνεται στους πρώτους μήνες του 2026, η αγορά ζητά άμεση ανακούφιση: μείωση φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, διευκόλυνση πρόσβασης σε χρηματοδότηση, βιώσιμες ρυθμίσεις οφειλών και πολιτικές που θα ενισχύσουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τη διασύνδεση με άλλους κλάδους. Χωρίς αυτά, το λιανικό εμπόριο κινδυνεύει να μην μπορέσει να παίξει τον ρόλο του καταλύτη της ανάπτυξης.

Πηγή: Pagenews.gr