Ευρώπη–ΗΠΑ–Ρωσία: Το «βρώμικο παιχνίδι» γύρω από το αμερικανικό LNG και ο ρόλος της Ελλάδας

Αλέξανδρος Εξάρχου: «Δεν θα αφήσω την Ευρώπη να υπονομεύσει τον Κάθετο Διάδρομο»

Η στρατηγική μεταβολή της ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης με επίκεντρο το αμερικανικό LNG και τον λεγόμενο Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο έχει ανοίξει ένα νέο πολιτικό και επιχειρηματικό πεδίο αντιπαράθεσης — όχι μόνο μεταξύ κρατών αλλά και εντός των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε. Δύο φλέγοντα θέματα έρχονται στο προσκήνιο: η αντίδραση συγκεκριμένων ευρωπαϊκών κρατών που εμμένουν σε εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και η —όπως υποστηρίζει — υπονόμευση της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής από μερίδα αξιωματούχων της Κομισιόν.

Ο επικεφαλής της Aktor Group και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου, πήρε θέση σε υψηλούς τόνους σε πρόσφατη συνέντευξη στο «Βήμα», ανοίγοντας μέτωπο με ευρωπαϊκές χώρες και στελέχη της Ε.Ε., αναδεικνύοντας μια σύγκρουση συμφερόντων που ξεπερνά το τεχνικό κομμάτι της ενεργειακής εφοδιαστικής αλυσίδας και αποκτά γεωστρατηγική διάσταση.

Οι καταγγελίες του Εξάρχου — Πίσω από τις γραμμές του LNG

Ο Εξάρχου επισημαίνει ότι κάποιες χώρες της Βόρειας Ευρώπης αντιτίθενται στην εκτεταμένη εισαγωγή αμερικανικού LNG και ότι αυτό δεν είναι απλώς θέμα τιμών ή αγορών, αλλά υπονομεύει την ενεργειακή στρατηγική της Ε.Ε.. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αντιδράσεις αυτές συνδέονται με δυνάμεις που θα ήθελαν μια «επιστροφή» στην ενεργειακή εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο — κάτι που φαίνεται να λειτουργεί ως πολιτικό και οικονομικό πάτημα για αντιπαραθέσεις όχι μόνο ανάμεσα σε κράτη‑μέλη αλλά και το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο της Ε.Ε.

Ο ίδιος έκανε λόγο για υπονόμευση «εκ των έσω», ισχυριζόμενος ότι κάποιες φορές Ευρωπαίοι αξιωματούχοι λειτουργούν περισσότερο ως «εκπρόσωποι κρατών‑μελών παρά ως υπερασπιστές της Ευρωπαϊκής πολιτικής» — με αποτέλεσμα να μπλοκάρονται ή να καθυστερούνται αποφάσεις που θα ενίσχυαν το νέο ενεργειακό σχήμα.

Το γεωπολιτικό πλαίσιο: ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος

Το σχέδιο για τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο προβλέπει την εισαγωγή LNG από τις ΗΠΑ μέσω Ελλάδας — και κατόπιν τη μεταφορά του σε χώρες της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης. Στόχος είναι η αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου, ιδίως ενόψει της απαγόρευσης ροής ρωσικού αερίου στην Ε.Ε. από το 2026 και μετά.

Στο πλαίσιο αυτό, η Atlantic SEE LNG Trade εξασφάλισε μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης αμερικανικού LNG με τέσσερις χώρες — Αλβανία, Βουλγαρία, Βοσνία‑Ερζεγοβίνη και Ουκρανία — σημειώνοντας ότι αυτές οι συμφωνίες αποτελούν πρώτο βήμα για μια συνεπή, σταθερή ενεργειακή ροή από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη.

Παράλληλα, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου με υποδομές, όπως η πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU) στην Αλεξανδρούπολη και άλλες που επιτρέπουν την πρόσβαση στο αμερικανικό LNG και την περαιτέρω μεταφορά του προς βορρά.

Οι ευρωπαϊκές αντιστάσεις και οι κίνδυνοι

Οι δηλώσεις του Εξάρχου δεν αναφέρονται μόνο σε εξωτερικούς παίχτες. Αναδεικνύουν την ύπαρξη εσωτερικών ανταγωνισμών εντός της Ε.Ε.:

• Κάποιες χώρες (π.χ. στη Βόρεια Ευρώπη) φαίνεται να διστάζουν να δεσμευθούν πλήρως υπέρ της απομάκρυνσης από το ρωσικό αέριο.
• Κατά τον Εξάρχου, αυτές οι διστακτικότητες αντανακλούν – έμμεσα ή άμεσα – γεωπολιτικές προτιμήσεις για την ενεργειακή εξάρτηση και στην ουσία για διατηρημένες ενεργειακές γραμμές υψηλού κόστους και πολιτικής επιρροής.

Ταυτόχρονα, υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δυσκολεύεται να λειτουργήσει ομοιογενώς όταν τα συμφέροντα των κρατών‑μελών αποκλίνουν, οδηγώντας σε καθυστερήσεις και σε πολιτικές που τελικά αυξάνουν το κόστος των ενεργειακών προϊόντων χωρίς τα αναμενόμενα οφέλη.

Ο οικονομικός κίνδυνος και η αναμέτρηση με τη ρωσική ενέργεια

Ο Εξάρχου επανέλαβε την εκτίμησή του ότι η διάρκεια και η συνέχιση του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα πλήξουν ιδιαίτερα την Ευρώπη, η οποία — λόγω του σημαντικού μεριδίου εισαγωγών φυσικού αερίου — ρίχνεται η πιο αδύναμη στη μάχη με τον πληθωρισμό και τις διαταραχές στην αγορά.

Η ανάγκη για μακροπρόθεσμες συμφωνίες με αξιόπιστους προμηθευτές — δηλαδή τις ΗΠΑ — αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ειδικά επειδή οι τιμές του αμερικανικού LNG είναι σήμερα σε πιο συμφέρουσα φάση και ενδέχεται να εκτοξευθούν στο μέλλον εάν υπάρξουν προμήθειες και υποδομές που να ανταγωνίζονται το παλιό ενεργειακό status quo.

Ο Κάθετος Διάδρομος ως γεωπολιτικό και οικονομικό στοίχημα

Για την Ελλάδα, η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου σηματοδοτεί μια ισχυρή ενεργειακή και γεωπολιτική θέση στην Ευρώπη, ενισχύοντας τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και δημιουργώντας προοπτικές για οικονομική ανάπτυξη και ενεργειακή ασφάλεια.

Ο Εξάρχου τονίζει ότι τα εμπορικά οφέλη των συμφωνιών που έχουν ήδη συναφθεί είναι ασφαλισμένα και ότι η Ελλάδα πρέπει να προστατεύσει αυτό το εγχείρημα, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει ότι η «ελληνικότητα» του Διαδρόμου πρέπει να διατηρηθεί προκειμένου να εξασφαλιστούν τα μέγιστα γεωπολιτικά πλεονεκτήματα.

Πηγή: pagenews.gr