Έως 30/9/2026 η «γέφυρα» αερίου: Ποιοι κερδίζουν από τον Κάθετο Διάδρομο

Διαβούλευση έως 7 Απριλίου, νέα μοντέλα από Οκτώβριο 2026 και το ελληνικό αποτύπωμα ισχύος στην ενέργεια

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, τίθεται σε δημόσια διαβούλευση η παράταση των ειδικών προϊόντων μεταφοράς φυσικού αερίου προς την Ουκρανία έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, δηλαδή έως το τέλος του Έτους Αερίου 2025/2026. Η διαδικασία, που «τρέχει» υπό τη ΡΑΑΕΥ, θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 7 Απριλίου 2026, δίνοντας το στίγμα των άμεσων αποφάσεων που θα καθορίσουν την επόμενη ημέρα του Κάθετου Διαδρόμου.

Η μεταβατική αυτή περίοδος λειτουργεί ως κρίσιμη «γέφυρα» μέχρι την πλήρη εφαρμογή ενός νέου, μόνιμου και πιο ανταγωνιστικού μοντέλου από τον Οκτώβριο του 2026.

Τα βασικά μεγέθη και οι ημερομηνίες

Η πρόταση του ΔΕΣΦΑ αφορά τη συνέχιση τριών βασικών προϊόντων δυναμικότητας:

• Route 1: με εκκίνηση τη Ρεβυθούσα
• Route 2: από το FSRU Αλεξανδρούπολης
• Route 3: μέσω TAP από την Κομοτηνή

Τα προϊόντα αυτά:

• είναι μηνιαία και διατίθενται μέσω δημοπρασιών στην πλατφόρμα RBP
• αφορούν αποκλειστικά ροές προς την Ουκρανία
• έχουν ήδη εγκριθεί από 5 χώρες: Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία

Η μόνη ουσιαστική αλλαγή αφορά τον χρόνο διεξαγωγής των δημοπρασιών, στοιχείο που θεωρείται τεχνικό αλλά κρίσιμο για τη λειτουργικότητα του σχήματος.

Γιατί είναι κρίσιμη η παράταση

Η διατήρηση των προϊόντων αυτών δεν είναι τυπική διαδικασία. Σύμφωνα με τους εμπλεκόμενους φορείς:

• αποτρέπει τον κίνδυνο ενεργειακής κρίσης στην Ουκρανία, ειδικά στην περίοδο πλήρωσης αποθεμάτων
• περιορίζει τις επιπτώσεις σε περιφερειακές αγορές ενέργειας
• συμβάλλει στη σταθερότητα και σε ανταγωνιστικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας

Με απλά λόγια, πρόκειται για ένα εργαλείο σταθεροποίησης σε μια εύθραυστη ενεργειακή ισορροπία.

Το μεγάλο deal και η επόμενη μέρα

Την περασμένη Παρασκευή επιτεύχθηκε συμφωνία μεταξύ Διαχειριστών και Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα νέο, μακροπρόθεσμο μοντέλο που θα τεθεί σε ισχύ από τον Οκτώβριο του 2026.

Η νέα προσέγγιση προβλέπει:

• ενιαίο σύστημα τιμολόγησης σε όλο τον διάδρομο
• πλήρη ευθυγράμμιση με τον Κανονισμό ΕΕ 2017/460
• νέα προϊόντα δυναμικότητας: ημερήσια, μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια

Οι αλλαγές αυτές εκτιμάται ότι θα:

• αυξήσουν την ελκυστικότητα του Διαδρόμου
• προσφέρουν καλύτερη προβλεψιμότητα κόστους
• διευκολύνουν τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό εταιρειών

Ο Trans-Balkan Route και η γεωστρατηγική διάσταση

Στην «καρδιά» του εγχειρήματος βρίσκεται ο Trans-Balkan Route, μέσω του οποίου το φυσικό αέριο μεταφέρεται από την Ελλάδα προς την Ουκρανία, διασχίζοντας τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Στο σχήμα συμμετέχουν μεγάλοι διαχειριστές:

• Bulgartransgaz
• Transgaz
• Vestmoldtransgaz
• GTSOU

Η κοινή τους θέση είναι σαφής: χωρίς τη μεταβατική περίοδο έως το 2026, το εγχείρημα κινδυνεύει να αποδυναμωθεί πριν ωριμάσει.

Το ελληνικό αποτύπωμα και η υπεραξία για τη χώρα

Πίσω από τους αριθμούς και τις ρυθμιστικές αποφάσεις, αναδεικνύεται ένα ευρύτερο συμπέρασμα: η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της ως ενεργειακός κόμβος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η συμμετοχή σε έναν διάδρομο που:

• διασφαλίζει ροές προς την Ουκρανία
• επηρεάζει πολλαπλές αγορές
• συνδέει LNG, TAP και περιφερειακά δίκτυα

δημιουργεί σημαντική γεωοικονομική υπεραξία.

Ο ρόλος της επιχειρηματικής στρατηγικής

Σε αυτό το περιβάλλον, αποκτά ιδιαίτερη σημασία η παρουσία ελληνικών ομίλων που επιλέγουν να τοποθετηθούν έγκαιρα σε τέτοιες υποδομές.

Η στρατηγική που αποδίδεται στον Αλέξανδρο Εξάρχου κινείται ακριβώς σε αυτή τη λογική:

Δεν περιορίζεται στην εκτέλεση έργων, αλλά επενδύει σε θέσεις που ενισχύουν τον ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη.

• ενισχύει την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας
• δημιουργεί πρόσβαση σε κρίσιμες αγορές
• συνδέει επιχειρηματική ανάπτυξη με εθνικό συμφέρον

Σε μια περίοδο όπου η ενέργεια αποτελεί βασικό εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος, τέτοιες κινήσεις αποκτούν πολλαπλάσια σημασία.

Το διακύβευμα μέχρι το 2026

Μέχρι την πλήρη εφαρμογή του νέου μοντέλου, η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου θα εξαρτηθεί από:

• τη συμμετοχή της αγοράς στις δημοπρασίες
• την ανταγωνιστικότητα των τιμών
• τη διατήρηση της πολιτικής και ρυθμιστικής στήριξης

Το στοίχημα είναι σαφές: να μην χαθεί η δυναμική ενός έργου που μπορεί να μετατρέψει την Ελλάδα σε βασική ενεργειακή «αρτηρία» της Ευρώπης.

Και αν η μεταβατική περίοδος έως τον Σεπτέμβριο του 2026 είναι η γέφυρα, τότε το ερώτημα δεν είναι αν θα περάσουμε απέναντι — αλλά ποιοι θα έχουν ήδη φροντίσει να βρίσκονται εκεί πρώτοι.

Πηγή: pagenews.gr