Ορμούζ: Η Τουρκία διαπραγματεύεται με το Ιράν για πλοία εγκλωβισμένα στη δίνη του πολέμου

Σε μια κρίσιμη εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η Τουρκία αναδεικνύεται σε διαμεσολαβητή πρώτης γραμμής, επιχειρώντας να εξασφαλίσει τη διέλευση πλοίων της από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν ουσιαστικά κλειστά υπό τον έλεγχο του Ιράν.

Σύμφωνα με δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Μεταφορών, βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για την αποδέσμευση 11 τουρκικών πλοίων, τα οποία παραμένουν εγκλωβισμένα στην περιοχή.

Ο έλεγχος του Ιράν και το «φιλτράρισμα» της ναυσιπλοΐας

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν συνιστά απλώς στρατιωτική αντιπαράθεση, αλλά μια συνειδητή στρατηγική πίεσηςαπό το Ιράν.

Μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στα τέλη Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη:

• περιόρισε δραστικά τη διέλευση πλοίων
• επιτρέπει μόνο επιλεκτικά τη ναυσιπλοΐα
• απαιτεί συντονισμό ή και άδεια για κάθε πέρασμα

Το αποτέλεσμα είναι ένα άτυπο «σύστημα ελέγχου», όπου η πρόσβαση εξαρτάται από πολιτικές και γεωστρατηγικές ισορροπίες.

Η Τουρκία ως διαμεσολαβητής

Η Άγκυρα προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή:

• Διατηρεί ανοιχτούς διαύλους με το Ιράν
• Παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ
• Αποφεύγει άμεση στρατιωτική εμπλοκή

Από τα 14 τουρκικά πλοία που βρίσκονται στην περιοχή, μόνο ένα έχει λάβει άδεια διέλευσης μέχρι σήμερα — και αυτό λόγω προηγούμενης χρήσης ιρανικού λιμένα.

Η κατάσταση δείχνει ότι το Ιράν εφαρμόζει πολιτικά επιλεκτική ναυσιπλοΐα, επιτρέποντας τη διέλευση μόνο σε χώρες ή πλοία που θεωρεί «ουδέτερα» ή φιλικά.

Μια παγκόσμια ενεργειακή ασφυξία

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο σημείο για την παγκόσμια οικονομία:

• περίπου 20% της παγκόσμιας ενέργειας διέρχεται από εκεί
• η διακοπή έχει εκτοξεύσει τις τιμές πετρελαίου
• οι αγορές βρίσκονται σε έντονη μεταβλητότητα

Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές διαταραχές των τελευταίων δεκαετιών.

Παράλληλες διπλωματικές κινήσεις

Η Τουρκία δεν είναι μόνη. Νέοι «παίκτες» εισέρχονται στο πεδίο της διαμεσολάβησης:

• Πακιστάν, Αίγυπτος και Τουρκία επιχειρούν να γεφυρώσουν το χάσμα ΗΠΑ–Ιράν
• Η Βρετανία οργανώνει πολυμερείς συνομιλίες για το άνοιγμα των Στενών
• Επιμέρους χώρες εξασφαλίζουν εξαιρέσεις για τα πλοία τους μέσω διπλωματίας

Η νέα «γεωπολιτική της ναυσιπλοΐας»

Η υπόθεση των τουρκικών πλοίων αποκαλύπτει μια βαθύτερη μετατόπιση:

1. Το Ιράν ως ρυθμιστής του παγκόσμιου εμπορίου

Η Τεχεράνη μετατρέπει τα Στενά σε εργαλείο στρατηγικής πίεσης.

2. Η διπλωματία αντικαθιστά τη στρατιωτική ισχύ

Ακόμη και χώρες του ΝΑΤΟ, όπως η Τουρκία, αναγκάζονται να διαπραγματεύονται απευθείας με το Ιράν.

3. Η αποσύνθεση της ενιαίας δυτικής γραμμής

Η απουσία κοινής στρατηγικής οδηγεί σε εθνικές πρωτοβουλίες και ad hoc συμφωνίες.

Η διαπραγμάτευση της Τουρκίας για τα 11 πλοία είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα τεχνικό ζήτημα ναυσιπλοΐας. Είναι:

• ένδειξη της αυξανόμενης ισχύος του Ιράν
• σύμπτωμα της αδυναμίας της Δύσης να επιβάλει λύση
• προάγγελος ενός κόσμου όπου οι θαλάσσιες οδοί γίνονται γεωπολιτικά όπλα

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα ανοίξουν τα Στενά, αλλά ποιος θα ελέγχει τους όρους διέλευσης στο μέλλον.

Πηγή: pagenews.gr