Η Ευρώπη αδειάζει Τραμπ: Η ΕΕ χαρακτηρίζει παράνομες απειλές για πλήγματα σε υποδομές στο Ιράν

Η γεωπολιτική κρίση που έχει σφραγίσει τη Μέση Ανατολή τις τελευταίες εβδομάδες εξελίσσεται πλέον και σε «πόλεμο λέξεων» για τη νομική νομιμοποίηση στρατιωτικών επιλογών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, διά του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, κατέστησε τη Δευτέρα σαφές ότι «η στοχοποίηση πολιτικών υποδομών, κυρίως ενεργειακών εγκαταστάσεων, είναι παράνομη και απαράδεκτη», υποδεικνύοντας ένα ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο αποτροπής που προηγείται οποιασδήποτε κλιμάκωσης.

«Any targeting of civilian infrastructure, namely energy facilities, is illegal and unacceptable…»

— Αντόνιο Κόστα, Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 

Η νομική ρητορική της Ευρώπης

Η δήλωση Κόστα δεν είναι απλά μια πολιτική δήλωση διαμαρτυρίας. Επιδιώκει να τοποθετήσει τουλάχιστον την Ευρωπαϊκή Ένωση εκ των προτέρων στο πεδίο του διεθνούς δικαίου, καθιστώντας σαφές ότι οποιαδήποτε επίθεση σε μη στρατιωτικές υποδομές — όπως ισχυρίζονται ότι απειλούν οι ΗΠΑ — θα θεωρηθεί παράβαση των κανόνων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.

Αυτή η θέση συνάδει με τις γενικές ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για προστασία πολιτών και υποδομών, όπως διατυπώνονται σε επίσημες δηλώσεις της ΕΕ: πλήρης σεβασμός του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, της διεθνούς ανθρωπιστικής νομοθεσίας και αποφυγή πληγμάτων σε κρίσιμες εγκαταστάσεις όπως οι ενεργειακές.

Η σκληρή ρητορική Τραμπ και η απάντηση του Ιράν

Απέναντι σε αυτήν τη γραμμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι εάν το Ιράν δεν ανοίξει εκ νέου το Στενό του Χορμούζ — κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου — οι ΗΠΑ θα στοχεύσουν «ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, γέφυρες και άλλες υποδομές» στο ιρανικό έδαφος.

Από ιρανικής πλευράς, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι χαρακτηρίζουν αυτές τις απειλές «εγκλήματα πολέμου» και υποστηρίζουν ότι στόχοι όπως οι σταθμοί ενέργειας και οι γέφυρες είναι προστατευόμενοι από το διεθνές δίκαιο, εκτός αν αποδειχθεί ότι εξυπηρετούν άμεσα στρατιωτικούς σκοπούς.

Οι διεθνείς ανησυχίες για νομική νομιμοποίηση

Η θέση της ΕΕ συμπίπτει με εκθέσεις νομικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων που υποστηρίζουν ότι η στοχοποίηση κρίσιμων πολιτικών υποδομών μπορεί να συνιστά παραβίαση των Γενεύων Συμβάσεων και άλλων καθιερωμένων κανόνων διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, ιδίως όσον αφορά τον διαχωρισμό μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών στόχων.

Στο φόντο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να μεταφέρει τη σύγκρουση από το πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο πεδίο της θεσμικής νομιμοποίησης και του διεθνούς δικαίου. Η ρητορική της ΕΕ ισορροπεί μεταξύ καταδίκης απειλών κατά πολιτικών υποδομών και στήριξης διαπραγματεύσεων για ειρήνη, χωρίς να προσφέρει απρόσωπη κάλυψη ούτε στο Ιράν ούτε στις ΗΠΑ.

Η διπλωματία απέναντι στη μονομερή στρατηγική

Ενώ οι ΗΠΑ, υπό τον Τραμπ, βάζουν στο τραπέζι απειλές στρατιωτικής πίεσης, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προτιμούν έναν δρόμο που στηρίζεται στη διπλωματία και την τήρηση διεθνών κανόνων για την προστασία πολιτών και υποδομών. Η διαφοροποίηση αυτή αντικατοπτρίζει και βαθύτερη πολιτική αντίληψη: ότι η χρήση στρατιωτικής ισχύος χωρίς διεθνή νομιμοποίηση είναι επικίνδυνη για τη σταθερότητα του διεθνούς συστήματος.

Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον αυξανόμενο λεκτικό και στρατιωτικό διάλογο γύρω από την κρίση στο Ιράν δεν είναι απλώς πολιτική αντιπαράθεση. Είναι — κατά δήλωση Ευρωπαίων αξιωματούχων — μια προληπτική τοποθέτηση υπέρ του διεθνούς δικαίου, που ενδέχεται να επηρεάσει όχι μόνο τα επόμενα στάδια της σύγκρουσης αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η παγκόσμια κοινότητα αξιολογεί μονομερείς στρατιωτικές επιλογές στο μέλλον.

Πηγή: pagenews.gr