Η Ελλάδα «κλειδώνει» τη θρησκευτική ταυτότητα της μειονότητας βάσει διεθνούς δικαίου, ενώ η Τουρκία επιμένει σε εθνοτικό προσδιορισμό και καταγγέλλει παραβίαση δικαιωμάτων.
Διπλωματική σύγκρουση με επίκεντρο τη Θράκη
Σε έντονη αντιπαράθεση εξελίσσεται η νέα κρίση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, με αφορμή το καθεστώς της μουσουλμανικής μειονότητας και τη διαδικασία ορισμού των μουφτήδων.
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας απάντησε με σαφήνεια, επικαλούμενο τη Συνθήκη της Λωζάννης ως αδιαπραγμάτευτη νομική βάση.
Η επίσημη θέση της Αθήνας
Η ανακοίνωση του Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας αναφέρει:
«Η Μουσουλμανική Μειονότητα της Θράκης είναι θρησκευτική μειονότητα. Η Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, που διέπει το νομικό της καθεστώς, δεν επιδέχεται πολλαπλών ερμηνειών, και ο θρησκευτικός και όχι εθνοτικός χαρακτήρας της είναι αδιαμφισβήτητος.»
«Στη Συνθήκη της Λωζάννης ουδεμία διάταξη προβλέπεται για εκλογή των Μουφτήδων από τη Μειονότητα, ούτε θα μπορούσε να συμβαίνει αυτό δεδομένου ότι είναι επιπλέον επιφορτισμένοι με δικαστικές και διοικητικές αρμοδιότητες.»
«Η Ελληνική Πολιτεία, με τον νόμο 4964/2022, προέβλεψε τη σύσταση επιτροπής αποτελούμενης από μέλη της Μειονότητας, περιλαμβανομένων και γυναικών, η οποία αξιολογεί και προτείνει τους επικρατέστερους υποψηφίους για τη θέση του Μουφτή.»
«Κατ’ εφαρμογή αυτού του νόμου, ολοκληρώθηκε ο ορισμός του νέου Μουφτή Διδυμοτείχου, ενώ έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί οι προκηρύξεις για την πλήρωση των θέσεων των Μουφτήδων Ξάνθης και Κομοτηνής. Και αυτά ενόσω στην ίδια την Τουρκία οι Μουφτήδες είναι διορισμένοι.»
«Η Ελλάδα, ως ευρωπαϊκό κράτος δικαίου, χειρίζεται με απόλυτη υπευθυνότητα τα ζητήματα της Μουσουλμανικής Μειονότητας στη Θράκη, επί τη βάσει των αρχών της ισονομίας και της ισοπολιτείας, κατεξοχήν δε, διασφαλίζει τη θρησκευτική ελευθερία των μελών της.»
«Αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει, όπως δε θα αλλάξει και η προβλεπόμενη από το διεθνές δίκαιο ονομασία της Μειονότητας επειδή ορισμένοι αρνούνται να αποδεχθούν το απολύτως προφανές.»
Η απάντηση της Άγκυρας
Η δήλωση του Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας είχε προηγηθεί, θέτοντας διαφορετικό πλαίσιο:
«Η Ελλάδα συνεχίζει να αγνοεί τα δικαιώματα και τις ελευθερίες της “Τουρκικής Μειονότητας” της Δυτικής Θράκης, που κατοχυρώνονται από τη Συνθήκη της Λωζάννης, αρνούμενη να αναγνωρίσει τους μουφτήδες που εκλέγονται από τη μειονότητα.»
«Τους τελευταίους μήνες, η διαδικασία διορισμού “Μουφτήδων” με το πρόσχημα των “εκλογών”, που επιβλήθηκε στο Διδυμότειχο χωρίς διαβούλευση, επιχειρείται τώρα στις επαρχίες Ροδόπης και Ξάνθης.»
«Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε αυτές τις πρακτικές.»
«Εφιστούμε για άλλη μια φορά την προσοχή της διεθνούς κοινότητας στο γεγονός ότι η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει τους εκλεγμένους θρησκευτικούς ηγέτες μιας επίσημης μειονότητας.»
«Ο τερματισμός των καταπιεστικών πρακτικών της Ελλάδας θα επηρεάσει θετικά τις διμερείς σχέσεις.»
«Η Τουρκία θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την προστασία των δικαιωμάτων της “Τουρκικής Μειονότητας” της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα.»
Σύγκρουση ερμηνειών και στρατηγικών
Η αντιπαράθεση αποκαλύπτει μια βαθύτερη σύγκρουση:
Ελλάδα
- Επιμένει στη νομική «γραμμή» της Συνθήκη της Λωζάννης
- Ορίζει τη μειονότητα ως θρησκευτική
- Προβάλλει θεσμικό εκσυγχρονισμό
Τουρκία
- Εισάγει όρο «τουρκική μειονότητα»
- Ζητά εκλογή μουφτήδων
- Διεθνοποιεί το ζήτημα
Το γεωπολιτικό υπόβαθρο
Η διαμάχη εντάσσεται σε ευρύτερο πλαίσιο:
- Ανταγωνισμός επιρροής στη Θράκη
- Επαναφορά ζητημάτων μειονοτήτων
- Πίεση σε διμερείς ισορροπίες
Η μειονότητα μετατρέπεται έτσι σε εργαλείο διπλωματικής στρατηγικής.
Η κρίση γύρω από τους μουφτήδες και τη μειονότητα δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι:
- Πολιτική σύγκρουση
- Νομική αντιπαράθεση
- Γεωπολιτικό μήνυμα
Η Συνθήκη της Λωζάννης παραμένει το «κλειδί» — αλλά και το πεδίο σύγκρουσης.
Πηγή: pagenews.gr
