Σκληρό μήνυμα Βρυξελλών προς Άγκυρα: Η ΕΕ «πάγωσε» την τουρκική απόπειρα αποκλεισμού της Κύπρου

Η Κομισιόν έστειλε αυστηρό πολιτικό μήνυμα στην Τουρκία μετά τον αποκλεισμό της Κυπριακής Δημοκρατίας από προπαρασκευαστική συνεδρίαση της COP31, αναγκάζοντας τελικά την Άγκυρα σε αναδίπλωση.

Σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης–Τουρκίας, οι Βρυξέλλες προχώρησαν σε σκληρή παρέμβαση απέναντι στην Άγκυρα, μετά την απόφαση των τουρκικών αρχών να αποκλείσουν την Κυπριακή Δημοκρατία από προπαρασκευαστική συνάντηση για την ετήσια Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα – COP31.

Η υπόθεση προκάλεσε έντονη ενόχληση στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, καθώς η Τουρκία, υπό την ιδιότητά της ως επερχόμενη προεδρία της COP31 στην Αττάλεια, διοργάνωσε στις 27 Μαρτίου ενημερωτική συνάντηση στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη χωρίς να παραχωρήσει θέση στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπήρξε άμεση και δημόσια.

Η εκπρόσωπος της Κομισιόν, Άννα-Κάιζα Ιτκόνεν, ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε επίσημα το ζήτημα προς την Άγκυρα, χαρακτηρίζοντας τη στάση αυτή «μη αποδεκτή».

«Καταστήσαμε σαφές ότι ο αποκλεισμός κράτους-μέλους των Ηνωμένων Εθνών από την προπαρασκευαστική διαδικασία της COP31 δεν είναι αποδεκτός», δήλωσε χαρακτηριστικά η εκπρόσωπος της Επιτροπής.

Η ΕΕ «τράβηξε κόκκινη γραμμή»

Το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ το επίπεδο μιας διπλωματικής διαφωνίας για το κλίμα.

Στις Βρυξέλλες θεωρούν ότι η τουρκική στάση άγγιξε έναν από τους πιο ευαίσθητους πυρήνες της ευρωπαϊκής πολιτικής: την αμφισβήτηση της διεθνούς και θεσμικής υπόστασης κράτους-μέλους της ΕΕ.

Η Κυπριακή Δημοκρατία:

• είναι πλήρες μέλος του ΟΗΕ,
• συμμετέχει κανονικά στη Σύμβαση-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC),
• και αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της Συμφωνίας των Παρισίων.

Η απόπειρα αποκλεισμού της από επίσημη διαδικασία της COP31 θεωρήθηκε από Ευρωπαίους διπλωμάτες ως έμμεση πολιτική αμφισβήτηση της κρατικής της υπόστασης.

Και αυτό ήταν κάτι που οι Βρυξέλλες δεν μπορούσαν να αφήσουν αναπάντητο.

Η Άγκυρα υποχώρησε μετά την πίεση

Μετά την ευρωπαϊκή παρέμβαση, η Τουρκία επιχείρησε να αποκλιμακώσει την κρίση.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Άγκυρα διαβεβαίωσε πλέον επισήμως ότι η Κύπρος δεν θα αποκλειστεί από τις επόμενες προπαρασκευαστικές συναντήσεις της COP31.

Η αναδίπλωση θεωρείται σημαντική διπλωματική νίκη για τη Λευκωσία, αλλά και ένδειξη ότι η ΕΕ είναι διατεθειμένη να αντιδράσει πιο αποφασιστικά απέναντι σε μονομερείς τουρκικές κινήσεις που αφορούν κράτη-μέλη της Ένωσης.

Το παρασκήνιο: COP31, Τουρκία και γεωπολιτική επιρροή

Η υπόθεση αποκτά μεγαλύτερη σημασία λόγω της ίδιας της COP31.

Η Τουρκία επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τη διοργάνωση στην Αττάλεια ως εργαλείο:

• διεθνούς αναβάθμισης,
• soft power,
• επαναπροσέγγισης με τη Δύση,
• αλλά και γεωπολιτικής προβολής στην Ανατολική Μεσόγειο.

Για την κυβέρνηση Erdoğan, η COP31 δεν αποτελεί απλώς κλιματική διάσκεψη. Αποτελεί στρατηγική ευκαιρία επανατοποθέτησης της Τουρκίας ως περιφερειακού και διεθνούς παίκτη.

Ωστόσο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η Άγκυρα επιχειρεί συχνά να μεταφέρει πολιτικές και εθνικές διαφορές ακόμη και μέσα σε διεθνείς θεσμούς του ΟΗΕ.

Το μήνυμα των Βρυξελλών προς Erdoğan

Η σκληρή τοποθέτηση της Κομισιόν ερμηνεύεται στις Βρυξέλλες ως ευρύτερο πολιτικό μήνυμα προς τον Recep Tayyip Erdoğan.

Η ΕΕ θέλει να καταστήσει σαφές ότι:

• δεν θα αποδεχθεί «γκρίζες ζώνες» ως προς την αναγνώριση κράτους-μέλους,
• δεν θα επιτρέψει θεσμικούς αποκλεισμούς της Κύπρου,
• και δεν θα ανεχθεί πολιτικοποίηση διεθνών οργανισμών από την Άγκυρα.

Ταυτόχρονα, η παρέμβαση συνδέεται και με τις ευρύτερες ευρωτουρκικές ισορροπίες:

• τελωνειακή ένωση,
• μεταναστευτικό,
• ενεργειακά projects Ανατολικής Μεσογείου,
• NATO,
• αλλά και τις σχέσεις της Τουρκίας με τις Βρυξέλλες μετά τις τελευταίες γεωπολιτικές εντάσεις.

Η νέα πραγματικότητα στις σχέσεις ΕΕ–Τουρκίας

Διπλωματικοί αναλυτές σημειώνουν ότι το επεισόδιο δείχνει κάτι βαθύτερο: ότι η ΕΕ αρχίζει να υιοθετεί πιο θεσμικά και δημόσια αντανακλαστικά απέναντι στην τουρκική εξωτερική πολιτική.

Το μήνυμα των Βρυξελλών προς την Άγκυρα ήταν σαφές: η Τουρκία μπορεί να επιδιώκει αναβαθμισμένο ρόλο στη διεθνή σκηνή, όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει αμφισβητώντας κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα στους ίδιους τους μηχανισμούς του ΟΗΕ.

Και αυτό ίσως αποτελεί μία από τις πιο ξεκάθαρες ευρωπαϊκές προειδοποιήσεις προς την Άγκυρα των τελευταίων ετών.

Πηγή: pagenews.gr