BBC: Η Explosive Media πίσω από τα viral AI βίντεο τύπου Lego υπέρ του Ιράν

Μια νέα μορφή ψηφιακής προπαγάνδας, ντυμένη με έντονα χρώματα, γρήγορο μοντάζ και αισθητική που θυμίζει ταινία Lego, βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής, καθώς το BBC, μέσα από το podcast Top Comment, εστίασε στην ομάδα Explosive Media, η οποία έχει γίνει viral διακινώντας φιλοϊρανικά AI βίντεο μέσα στο φόντο της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο άνθρωπος που μίλησε στο BBC με το ψευδώνυμο “Mr Explosive” παραδέχθηκε τελικά ότι η ιρανική κυβέρνηση αποτελεί «πελάτη» της ομάδας, παρότι αρχικά παρουσίαζε την πλατφόρμα ως απολύτως ανεξάρτητη. Η ύπαρξη του επεισοδίου του BBC επιβεβαιώνεται και από τις πλατφόρμες διανομής του Top Comment, ενώ παρόμοιες αποκαλύψεις και περιγραφές για τη δράση της Explosive Media έχουν δημοσιευθεί και από άλλα διεθνή μέσα.

Η ομάδα που μετέτρεψε τον πόλεμο σε viral περιεχόμενο

Η Explosive Media, γνωστή και ως Akhbar Enfejari ή «Explosive News», έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της νέας εποχής της διαδικτυακής επιρροής. Τα βίντεό της, φτιαγμένα με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και σατιρική αισθητική, παρουσιάζουν τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και άλλες δυτικές πολιτικές φιγούρες ως καρικατούρες σε έναν κόσμο που θυμίζει παιδικό animation, αλλά υπηρετεί ξεκάθαρα πολιτικά μηνύματα. Το Wired, το Associated Press, το The Verge και το New Yorker περιγράφουν την ίδια ομάδα ως βασικό φορέα αυτής της νέας «meme-πολεμικής» υπέρ της ιρανικής αφήγησης, σημειώνοντας ότι τα βίντεό της εξαπλώθηκαν ραγδαία στο X, στο TikTok, στο Instagram και στο Telegram.

Το στοιχείο που κάνει την υπόθεση ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι ότι η ίδια η ομάδα επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο ταυτότητες: από τη μία πλευρά προβάλλεται ως μια μικρή, δημιουργική, σχεδόν ακτιβιστική συλλογικότητα, και από την άλλη διακινεί υλικό που αναπαράγεται συστηματικά από ιρανικά κρατικά ή φιλοκρατικά δίκτυα. Το AP σημειώνει ότι αναλυτές θεωρούν πολύ πιθανή μια άμεση ή έμμεση σχέση με το ιρανικό κράτος, ακριβώς λόγω της ποιότητας παραγωγής, της χρονικής ακρίβειας και της πρόσβασης που απαιτείται σε μια χώρα με αυστηρό έλεγχο του διαδικτύου.

View this post on Instagram

A post shared by AI researches | AI (@airesearches)

Από το «AI slop» στη «slopaganda»

Η δημόσια συζήτηση γύρω από αυτά τα βίντεο συνοδεύεται πλέον και από νέο λεξιλόγιο. Ο όρος “slopaganda”, που συνδυάζει το AI slop με την προπαγάνδα, χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για να περιγράψει αυτό το μαζικό, συναισθηματικά φορτισμένο και πολιτικά κατευθυνόμενο περιεχόμενο. Ο όρος έχει ήδη μπει στον δημόσιο διάλογο μέσα από αναλύσεις σε μέσα όπως ο Guardian και το TIME, ενώ παράλληλα ειδικοί που μίλησαν στο BBC και σε άλλα μέσα εκτιμούν ότι η λέξη ίσως αδικεί το επίπεδο αποτελεσματικότητας αυτής της παραγωγής, καθώς δεν πρόκειται απλώς για πρόχειρο ψηφιακό υλικό, αλλά για εξαιρετικά προσαρμοσμένη επικοινωνία προς δυτικά κοινά.

Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τα βίντεο της Explosive Media να ξεχωρίζουν. Δεν μιλούν μόνο στο ιρανικό κοινό. Χρησιμοποιούν δυτικά πολιτισμικά σύμβολα, αναφορές σε αμερικανικές πολιτικές εμμονές, pop αισθητική και ρυθμό πλατφορμών όπως το TikTok, ώστε να γίνουν εύπεπτα και ελκυστικά σε χρήστες εκτός Ιράν. Το The Verge σημειώνει ότι η επιτυχία τους οφείλεται εν μέρει στο ότι μοιάζουν πιο «σχετικά», πιο απλά και πιο πολιτισμικά οικεία για νεότερα διεθνή ακροατήρια από ό,τι η παραδοσιακή κρατική προπαγάνδα.

View this post on Instagram

A post shared by Ai / Artificial Intelligence (@artificialintelligence.co)

Παραπληροφόρηση ντυμένη με viral αισθητική

Πίσω από την αισθητική, όμως, το περιεχόμενο παραμένει βαρύ και συχνά παραπλανητικό. Διεθνή δημοσιεύματα αναφέρουν ότι αρκετά από τα βίντεο της Explosive Media αναπαράγουν ατεκμηρίωτους ή ψευδείς ισχυρισμούς για στρατιωτικά γεγονότα, επιχειρήσεις διάσωσης και αμερικανικές κινήσεις στον πόλεμο. Το BBC, όπως αναμεταδίδεται από άλλες πηγές, έθεσε στον “Mr Explosive” το παράδειγμα βίντεο που παρουσίαζε διαφορετική εκδοχή για Αμερικανό πιλότο, με τον ίδιο να απορρίπτει επίσημες αμερικανικές ανακοινώσεις και να προωθεί εναλλακτικά σενάρια. Το AP και το The Verge υπογραμμίζουν επίσης ότι το σύνολο αυτής της στρατηγικής δεν περιορίζεται στη σάτιρα, αλλά διεκδικεί να επηρεάσει ενεργά το πώς αντιλαμβάνονται οι ξένοι χρήστες τον πόλεμο.

Αυτό είναι και το πιο κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης: τα βίντεο δεν λειτουργούν απλώς ως ψηφιακές γελοιογραφίες. Λειτουργούν ως οχήματα αφήγησης, μέσα από τα οποία μια αυταρχική κρατική γραμμή ή μια φιλοκρατική οπτική μπαίνει στα timelines παγκόσμιων χρηστών όχι με τη μορφή δελτίου ειδήσεων, αλλά με τη μορφή ψυχαγωγίας. Έτσι, η παραπληροφόρηση γίνεται πιο δύσκολο να εντοπιστεί και πιο εύκολο να κοινοποιηθεί.

Η παραδοχή για την ιρανική κυβέρνηση και το ερώτημα της «ανεξαρτησίας»

Η πιο αποκαλυπτική πτυχή του ρεπορτάζ είναι η παραδοχή ότι το ιρανικό καθεστώς είναι πελάτης της ομάδας. Αυτή η δήλωση υπονομεύει άμεσα το αφήγημα της πλήρους ανεξαρτησίας που πρόβαλλε η Explosive Media. Το BBC, μέσω του αποσπάσματος που αναμεταδίδουν άλλα μέσα, καταγράφει πως ο “Mr Explosive” ξεκίνησε αρνούμενος κάθε τέτοια σχέση και στη συνέχεια αναγνώρισε πως υπάρχει συνεργασία με το κράτος. Το Wired και το AP σημειώνουν επίσης ότι η πρόσβαση της ομάδας στο διαδίκτυο και η διανομή του περιεχομένου της σε φιλοκαθεστωτικά δίκτυα ενισχύουν τις υποψίες ότι δεν πρόκειται για μια εντελώς αυτόνομη δημιουργική πρωτοβουλία.

Η παραδοχή αυτή έχει σημασία όχι μόνο πολιτικά, αλλά και επικοινωνιακά. Δείχνει πώς ένα καθεστώς μπορεί να αξιοποιεί φαινομενικά «niche» ή εναλλακτικά digital brands για να περάσει τα μηνύματά του πιο αποτελεσματικά από ό,τι μέσω των επίσημων κρατικών ΜΜΕ. Πρόκειται για ένα είδος έμμεσης διαδικτυακής διπλωματίας, όπου το μήνυμα αποκτά μεγαλύτερη διεισδυτικότητα ακριβώς επειδή δεν μοιάζει εξαρχής με κρατική προπαγάνδα.

Η νέα εποχή της διαδικτυακής σύγκρουσης

Η υπόθεση της Explosive Media αναδεικνύει κάτι ευρύτερο από μια απλή viral καμπάνια. Δείχνει πώς ο πόλεμος της εικόνας, των memes και της τεχνητής νοημοσύνης μετατρέπεται σε κανονικό πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Το TIME έχει ήδη περιγράψει αυτή τη μετατόπιση ως νέα εποχή της AI προπαγάνδας, ενώ το NPR και άλλα μέσα έχουν επισημάνει πως ο πόλεμος στην περιοχή συνοδεύτηκε από μια πρωτοφανή «ψηφιακή ομίχλη», μέσα στην οποία πραγματικές εικόνες, ψεύτικα βίντεο, σατιρικά clips και κρατικά αφηγήματα αναμειγνύονται επικίνδυνα.

Σε αυτό το νέο τοπίο, η Explosive Media δεν είναι απλώς μια περίεργη online ομάδα που έγινε viral. Είναι ένα παράδειγμα του πώς η πολιτική επιρροή μπορεί πλέον να φορέσει μορφή meme, animation και AI χιούμορ, παρακάμπτοντας τους παραδοσιακούς ελέγχους και αγγίζοντας εκατομμύρια χρήστες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί το BBC και άλλα διεθνή μέσα αντιμετωπίζουν την υπόθεση όχι ως απλό ψηφιακό oddity, αλλά ως σοβαρό δείγμα του πού κατευθύνεται η σύγχρονη προπαγάνδα.

Πηγή: Pagenews.gr