Η ΕΕ σκληραίνει τη στάση της: Διπλασιάζει τους δασμούς στον εισαγόμενο χάλυβα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μια από τις πιο επιθετικές εμπορικές κινήσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της βαριάς βιομηχανίας, καθώς ευρωβουλευτές και κράτη-μέλη κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία για τον διπλασιασμό των δασμών στον εισαγόμενο χάλυβα, ανεβάζοντάς τους στο 50% από 25% για τις ποσότητες που υπερβαίνουν τις νέες ποσοστώσεις. Παράλληλα, οι αδασμολόγητες ποσοστώσεις εισαγωγών μειώνονται κατά περίπου 47%, περιορίζοντας τις συνολικές ετήσιες εισαγωγές στα 18,3 εκατ. τόνους.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη συνολική στρατηγική των Βρυξελλών για την προστασία της ευρωπαϊκής χαλυβουργίας, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με εντεινόμενο ανταγωνισμό από τρίτες χώρες και κυρίως από την Κίνα, όπου η υπερπαραγωγή και οι κρατικές ενισχύσεις πιέζουν τις διεθνείς τιμές προς τα κάτω. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι ο κλάδος της χαλυβουργίας έχει κρίσιμη σημασία για τη στρατηγική αυτονομία και τη βιομηχανική ισχύ της Ένωσης, προειδοποιώντας ότι η παγκόσμια υπερπαραγωγή έχει πλέον φτάσει σε «κρίσιμα επίπεδα».

Δασμοί 50% και αυστηρότερες ποσοστώσεις για να περιοριστούν οι εισαγωγές

Η συμφωνία προβλέπει ένα σαφώς πιο αυστηρό καθεστώς για την είσοδο χάλυβα στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι νέες ποσοστώσεις αδασμολόγητων εισαγωγών περιορίζονται στα 18,3 εκατ. τόνους τον χρόνο, δηλαδή σχεδόν στο μισό των επιπέδων του 2024, ενώ κάθε ποσότητα που ξεπερνά αυτό το όριο θα επιβαρύνεται πλέον με δασμό 50%. Το ίδιο ποσοστό θα ισχύει και για προϊόντα χάλυβα που δεν καλύπτονται από το σύστημα ποσοστώσεων.

Στην πράξη, η ΕΕ επιχειρεί να μειώσει σχεδόν στο μισό τον όγκο του φθηνού εισαγόμενου χάλυβα που εισέρχεται χωρίς επιβάρυνση στην ενιαία αγορά. Το νέο πλαίσιο στοχεύει στο να αποθαρρύνει τις υπερβολικές εισαγωγές, διατηρώντας ταυτόχρονα έναν ελεγχόμενο βαθμό πρόσβασης για τους παραδοσιακούς προμηθευτές της Ένωσης.

Η Κομισιόν μιλά για στρατηγική αυτονομία και βιομηχανική αντοχή

Ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς έδωσε το πολιτικό στίγμα της απόφασης, συνδέοντας άμεσα τη χαλυβουργία με την ευρύτερη γεωοικονομική θέση της Ευρώπης. Όπως υπογράμμισε, η δομή και η παγκόσμια θέση του ευρωπαϊκού χαλυβουργικού τομέα είναι θεμελιώδη στοιχεία για τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης και τη βιομηχανική της ισχύ. Γι’ αυτό, όπως σημείωσε, η Ευρώπη δεν μπορεί να αγνοεί άλλο την παγκόσμια υπερπαραγωγή, η οποία απειλεί να αποδυναμώσει ακόμη περισσότερο τους ευρωπαίους παραγωγούς.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα νέα μέτρα θα προσφέρουν στην αγορά τη σταθερότητα που χρειάζονται οι ευρωπαϊκές χαλυβουργίες, δίνοντάς τους περισσότερο χώρο να λειτουργήσουν, να επενδύσουν και να παραμείνουν βιώσιμες σε ένα περιβάλλον οξύτατου διεθνούς ανταγωνισμού.

Η κινεζική υπερπαραγωγή στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ανησυχίας

Πίσω από την απόφαση βρίσκεται κυρίως ο φόβος για τις συνέπειες της κινεζικής υπερπαραγωγής. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον χάλυβα αναμένεται να φτάσει τα 721 εκατ. τόνους έως το 2027, ενώ η Κίνα εξακολουθεί να παράγει πάνω από το μισό του παγκόσμιου χάλυβα. Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι αυτή η κατάσταση οδηγεί σε συνεχή πίεση τιμών και εισροή φθηνών προϊόντων, απειλώντας τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής.

Η πίεση αυτή δεν είναι θεωρητική. Η Reuters σημειώνει ότι οι ευρωπαϊκές χαλυβουργίες λειτουργούν σήμερα περίπου στο 65% της παραγωγικής τους δυναμικότητας, επίπεδο που δείχνει το βάθος της κρίσης στον κλάδο. Παράλληλα, η Επιτροπή αναφέρει ότι η ευρωπαϊκή χαλυβουργία έχει χάσει περίπου 100.000 θέσεις εργασίας από το 2008, με τον κίνδυνο νέων απωλειών να παραμένει υπαρκτός αν δεν ληφθούν μέτρα προστασίας.

Ποιους αφορά το νέο καθεστώς

Τα νέα μέτρα θα ισχύσουν για εισαγωγές χάλυβα από όλες τις τρίτες χώρες, με εξαίρεση τα μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, δηλαδή την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία. Αυτό σημαίνει ότι το αυστηρότερο καθεστώς θα επηρεάσει ένα ευρύ φάσμα προμηθευτών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται χώρες όπως η Τουρκία, η Νότια Κορέα, η Ινδονησία, η Κίνα, η Ινδία, η Ουκρανία και η Ταϊβάν.

Παράλληλα, οι νέοι κανόνες θα περιλαμβάνουν και πιο αυστηρή παρακολούθηση της πραγματικής προέλευσης του χάλυβα, ώστε να περιοριστούν φαινόμενα καταστρατήγησης μέσω ενδιάμεσων χωρών ή τεχνητών μεταβολών στην αλυσίδα προμήθειας.

Τι αλλάζει σε σχέση με το ισχύον καθεστώς

Μέχρι σήμερα, το ευρωπαϊκό σύστημα safeguard προέβλεπε δασμό 25% για τις ποσότητες χάλυβα που υπερέβαιναν τις καθορισμένες ποσοστώσεις εισαγωγών. Αυτό το καθεστώς, το οποίο είχε διαμορφωθεί αρχικά κατά την πρώτη θητεία Τραμπ και θεωρείται συμβατό με τους κανόνες του ΠΟΕ, λήγει στις 30 Ιουνίου 2026. Η νέα συμφωνία έρχεται ουσιαστικά να αντικαταστήσει το ισχύον πλαίσιο με ένα πολύ πιο αυστηρό μοντέλο προστασίας της ευρωπαϊκής αγοράς.

Η επιλογή των 18,3 εκατ. τόνων δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με το Συμβούλιο της ΕΕ, ο όγκος αυτός παραπέμπει ουσιαστικά στο επίπεδο των εισαγωγών της περιόδου πριν η αγορά θεωρηθεί ότι μπήκε σε ανισορροπία λόγω μαζικής παγκόσμιας υπερπαραγωγής.

Η συμφωνία δεν έχει ακόμη τεθεί οριστικά σε ισχύ

Παρότι η πολιτική συμφωνία μεταξύ Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει κλείσει, το νέο πλαίσιο δεν έχει ακόμη τεθεί σε εφαρμογή. Απαιτείται η τυπική έγκρισή του τόσο από το Συμβούλιο της ΕΕ όσο και από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Εφόσον περάσει αυτά τα στάδια, το μέτρο αναμένεται να ενεργοποιηθεί από τον Ιούλιο του 2026, ώστε να μην υπάρξει κενό μετά τη λήξη του σημερινού καθεστώτος.

Μια απόφαση με ισχυρό οικονομικό και γεωπολιτικό μήνυμα

Η απόφαση της ΕΕ να διπλασιάσει τους δασμούς στον εισαγόμενο χάλυβα δεν είναι απλώς μια τεχνική αλλαγή στο εμπορικό πλαίσιο. Είναι μια σαφής ένδειξη ότι οι Βρυξέλλες περνούν σε πιο επιθετική φάση βιομηχανικής άμυνας, επιχειρώντας να θωρακίσουν έναν κρίσιμο κλάδο απέναντι στη φθηνή ασιατική παραγωγή, τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Σε μια εποχή όπου η βιομηχανική αυτάρκεια και η στρατηγική αυτονομία επανέρχονται στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, ο χάλυβας μετατρέπεται ξανά σε ζήτημα όχι μόνο οικονομίας, αλλά και ισχύος.

Πηγή: Pagenews.gr