Ψάλτης: Επιτακτική ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει Ένωση Κεφαλαιαγορών

Η ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να προχωρήσει άμεσα στη δημιουργία μιας πραγματικής Ένωσης Κεφαλαιαγορών βρέθηκε στο επίκεντρο συζήτησης στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιείται από τις 22 έως τις 25 Απριλίου στους Δελφούς. Το μήνυμα που κυριάρχησε ήταν σαφές: χωρίς βαθύτερη χρηματοπιστωτική ενοποίηση, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει περαιτέρω έδαφος σε ανταγωνιστικότητα, επενδύσεις και στρατηγική αυτονομία.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου Alpha Bank, Βασίλειος Ψάλτης, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο επενδυτικό και θεσμικό σταυροδρόμι. Όπως ανέφερε, τα αυστηρά ESG κριτήρια που εφαρμόζονται στις ευρωπαϊκές τράπεζες δημιουργούν ανταγωνιστικό μειονέκτημα έναντι τραπεζών σε ΗΠΑ και Ασία, ενώ το επενδυτικό κενό της Ευρώπης παραμένει τεράστιο.

Το επενδυτικό κενό και τα όρια των τραπεζών

Ο κ. Ψάλτης σημείωσε ότι η Ευρώπη χρειάζεται περίπου 700 δισ. ευρώ επιπλέον επενδύσεις για να στηρίξει τους στόχους της, τονίζοντας ότι οι τράπεζες δεν μπορούν να σηκώσουν μόνες τους αυτό το βάρος. Το πρόβλημα, όπως ανέδειξε, δεν είναι μόνο η διαθεσιμότητα κεφαλαίων, αλλά και το πώς αυτά μπορούν να διοχετευθούν παραγωγικά στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα πράσινα έργα, επισημαίνοντας ότι υπάρχει ζήτημα κερδοφορίας για τις επενδύσεις που καλούνται να χρηματοδοτήσουν οι τράπεζες. Με άλλα λόγια, η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο σε ρυθμιστικές απαιτήσεις και τραπεζικό δανεισμό. Χρειάζεται μια ευρύτερη κεφαλαιαγορά, ικανή να κινητοποιήσει αποταμιεύσεις, επενδυτές και θεσμικά κεφάλαια.

Γιατί η Ένωση Κεφαλαιαγορών θεωρείται μονόδρομος

Κατά τον επικεφαλής της Alpha Bank, η λύση σε αυτό το τρίλημμα είναι η Ένωση Κεφαλαιαγορών. Μια ενιαία και λειτουργική ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά θα μπορούσε να δημιουργήσει μια πιο πειστική επενδυτική ιστορία για την Ευρώπη, επιτρέποντας τη χρηματοδότηση μεγάλων έργων χωρίς να επιβαρύνονται αποκλειστικά οι τράπεζες.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Ψάλτης αναφέρθηκε στην τιτλοποίηση δανείων ως ένα εργαλείο που μπορεί να αποφορτίσει τους τραπεζικούς ισολογισμούς και να επιτρέψει στις τράπεζες να χορηγήσουν νέα δάνεια. Πρόκειται για κρίσιμο σημείο, καθώς χωρίς απελευθέρωση κεφαλαίων, η ευρωπαϊκή τραπεζική χρηματοδότηση θα παραμείνει περιορισμένη μπροστά στις τεράστιες ανάγκες της οικονομίας.

Οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις χρηματοδοτούν την αμερικανική ανάπτυξη

Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της παρέμβασης Ψάλτη αφορούσε τη φυγή ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως τόνισε, σήμερα περίπου 500 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων ετησίως επενδύονται στις ΗΠΑ, γεγονός που σημαίνει ότι η Ευρώπη χρηματοδοτεί σε μεγάλο βαθμό την αμερικανική και όχι τη δική της ανάπτυξη.

Το ερώτημα που έθεσε είναι κομβικό: πώς θα καλύψει η Ευρώπη το δικό της επενδυτικό χάσμα, όταν σημαντικό μέρος των αποταμιεύσεών της κατευθύνεται εκτός ευρωπαϊκής οικονομίας; Η απάντηση, σύμφωνα με τον ίδιο, περνά μέσα από μια ολοκληρωμένη κεφαλαιαγορά που θα κρατά τα κεφάλαια εντός Ευρώπης και θα τα κατευθύνει σε παραγωγικές επενδύσεις.

Η ανάγκη για ευρωπαίους πρωταθλητές

Ο κ. Ψάλτης συνέδεσε την Ένωση Κεφαλαιαγορών με τη συνολικότερη ανάγκη της Ευρώπης να αποκτήσει ισχυρούς ευρωπαϊκούς επιχειρηματικούς και τραπεζικούς «πρωταθλητές». Όπως ανέφερε, η ανεξαρτησία της Ευρώπης απαιτεί εταιρείες με πραγματική ευρωπαϊκή κλίμακα, κάτι που προϋποθέτει υπέρβαση της λογικής στήριξης αποκλειστικά εθνικών παικτών.

Η παρατήρηση αυτή αγγίζει έναν από τους πιο δύσκολους πυρήνες της ευρωπαϊκής πολιτικής: την αντίσταση των κρατών-μελών να εγκαταλείψουν εθνικές προτεραιότητες υπέρ μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής. Ωστόσο, χωρίς αυτή τη μετατόπιση, η Ευρώπη δύσκολα θα μπορέσει να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Ασία.

Van Rompuy: Η Ευρώπη ξέρει τι πρέπει να κάνει

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Herman Van Rompuy, πρόεδρος του Συμβουλευτικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Θεοφανώ, ο οποίος χαρακτήρισε την Ένωση Κεφαλαιαγορών κορυφαία προτεραιότητα. Υπενθύμισε ότι η Ευρώπη πέτυχε μια τραπεζική ένωση, αλλά όχι ολοκληρωμένη, ενώ μετά το 2014 δεν υπήρξε ουσιαστική πρόοδος.

Ο κ. Van Rompuy παρέπεμψε στην έκθεση Ντράγκι, λέγοντας ότι περιγράφει με σαφήνεια τι πρέπει να γίνει και πως το ζητούμενο πλέον είναι η εφαρμογή. Αναγνώρισε, πάντως, τη δυσκολία συνεννόησης ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη, σημειώνοντας ότι η ευρωπαϊκή διαδικασία λήψης αποφάσεων είναι αργή, αλλά σταθερή.

Παράλληλα, τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα και άλλες ασιατικές χώρες σε κρίσιμες πρώτες ύλες, αλλά και από τις ΗΠΑ στον τομέα της άμυνας. Σε έναν νέο γεωπολιτικό κόσμο, όπως είπε, οι πολιτικές αποφάσεις αποκτούν ξανά καθοριστικό βάρος.

Δεμερτζή: Η κεφαλαιαγορά απαντά σε πολλά ευρωπαϊκά προβλήματα

Η Μαρία Δεμερτζή, καθηγήτρια Οικονομικής Πολιτικής στο Florence School of Transnational Governance του EUI, υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει αμφιβολία πως η Ένωση Κεφαλαιαγορών μπορεί να δώσει απάντηση σε πολλά από τα προβλήματα της Ευρώπης. Ωστόσο, σημείωσε ότι η ήπειρος διαθέτει μεν τραπεζική ένωση, αλλά όχι πραγματική αγορά τραπεζικών υπηρεσιών.

Η ίδια τόνισε ότι απαιτείται μεγάλη προσπάθεια για τη δημιουργία ενιαίας κεφαλαιακής αγοράς, καθώς οι αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη παραμένουν μεγάλες. Σε ορισμένες χώρες οι αγορές κεφαλαίου είναι ώριμες και ανεπτυγμένες, ενώ σε άλλες βρίσκονται ακόμη σε χαμηλότερο επίπεδο. Αυτό καθιστά αναγκαία μια σταδιακή, αλλά αποφασιστική σύγκλιση.

Η κ. Δεμερτζή προειδοποίησε επίσης ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από το δολάριο μπορεί να εργαλειοποιηθεί, ενώ ανέδειξε τις κοινές αμυντικές προμήθειες ως κορυφαία προτεραιότητα για την ΕΕ.

Η Ευρώπη μπροστά σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Η συζήτηση στους Δελφούς ανέδειξε με καθαρό τρόπο ότι η Ένωση Κεφαλαιαγορών δεν είναι πλέον ένα τεχνικό ευρωπαϊκό σχέδιο, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα. Συνδέεται με την ανταγωνιστικότητα, την πράσινη μετάβαση, την άμυνα, τη μείωση εξαρτήσεων και την ικανότητα της Ευρώπης να χρηματοδοτεί το ίδιο της το μέλλον.

Το μήνυμα του Βασίλειου Ψάλτη ήταν ευθύ: αν η Ευρώπη δεν προχωρήσει άμεσα στην ενοποίηση της τραπεζικής και κεφαλαιακής της αγοράς, κινδυνεύει να χάσει ακόμη περισσότερο σε παγκόσμια ισχύ. Και σε μια εποχή όπου οι ΗΠΑ και η Ασία κινούνται ταχύτερα, η καθυστέρηση δεν είναι απλώς θεσμικό πρόβλημα. Είναι οικονομικός και γεωπολιτικός κίνδυνος.

Πηγή: Pagenews.gr