Τουρισμός και ΦΠΑ: Το «χρυσό» 20% που κρατά όρθια τα δημόσια έσοδα

Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να «αναπνέει» μέσα από τον τουρισμό, με ένα εντυπωσιακό —αλλά και ανησυχητικό— στοιχείο: σχεδόν το 20% των φορολογικών εσόδων συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με τη δραστηριότητα των επισκεπτών. Το γεγονός αυτό δημιουργεί μια ιδιότυπη εξάρτηση, η οποία επηρεάζει καθοριστικά τις αποφάσεις για τον ΦΠΑ και τη συνολική φορολογική πολιτική.

Το τουριστικό «μαξιλάρι» εσόδων

Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας αποτελεί βασικό πυλώνα των δημόσιων εσόδων. Στην ελληνική περίπτωση, όμως, αποκτά μια επιπλέον διάσταση: μεγάλο μέρος του καταβάλλεται από ξένους τουρίστες που καταναλώνουν σε ξενοδοχεία, εστίαση και λιανεμπόριο.

«Ουσιαστικά, πρόκειται για έναν έμμεσο μηχανισμό φορολόγησης εισερχόμενου πλούτου», σημειώνουν οικονομικοί αναλυτές, υπογραμμίζοντας ότι το βάρος δεν πέφτει αποκλειστικά στους Έλληνες φορολογούμενους.

Αυτό το μοντέλο προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, καθώς ενισχύει τα δημόσια ταμεία χωρίς να επιβαρύνει εξίσου την εγχώρια ζήτηση. Ωστόσο, δημιουργεί και σοβαρές στρεβλώσεις.

Γιατί ο ΦΠΑ δεν μειώνεται εύκολα

Η συζήτηση για μείωση του ΦΠΑ επανέρχεται συχνά, ιδιαίτερα σε περιόδους ακρίβειας. Όμως, στην πράξη, τα περιθώρια είναι περιορισμένα.

Ο λόγος είναι απλός: κάθε μείωση του ΦΠΑ σημαίνει άμεση απώλεια εσόδων από τον τουρισμό. Και αυτά τα έσοδα θεωρούνται «ποιοτικά», καθώς προέρχονται από εξωτερική ζήτηση.

«Αν χαθεί αυτό το κομμάτι, το κενό θα πρέπει να καλυφθεί από άλλες πηγές — συνήθως από τους ίδιους τους πολίτες», επισημαίνουν κύκλοι της αγοράς.

Παράλληλα, οι δημοσιονομικοί κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτουν επιπλέον περιορισμούς, καθιστώντας ακόμα πιο δύσκολη μια επιθετική φορολογική χαλάρωση.

Η παγίδα της υπερεξάρτησης

Η έντονη σύνδεση φορολογικών εσόδων και τουρισμού δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο. Από τη μία πλευρά, ενισχύει την οικονομία. Από την άλλη, την καθιστά ευάλωτη σε εξωγενείς κρίσεις — όπως πανδημίες, γεωπολιτικές εντάσεις ή αλλαγές στις ταξιδιωτικές ροές.

«Όταν ένα τόσο μεγάλο ποσοστό εσόδων εξαρτάται από έναν κλάδο, τότε η οικονομία γίνεται λιγότερο ανθεκτική», τονίζουν ειδικοί.

Η επόμενη μέρα

Το βασικό ερώτημα για την οικονομική πολιτική είναι αν και πώς μπορεί να μειωθεί αυτή η εξάρτηση. Η ενίσχυση άλλων παραγωγικών τομέων, η διαφοροποίηση της οικονομίας και η σταδιακή αναδιάρθρωση της φορολογικής βάσης αποτελούν πιθανές λύσεις — αλλά απαιτούν χρόνο και πολιτική βούληση.

Μέχρι τότε, ο τουρισμός θα συνεχίσει να λειτουργεί ως ο βασικός «αιμοδότης» των δημοσίων εσόδων, κρατώντας τον ΦΠΑ σε επίπεδα που δύσκολα μπορούν να αλλάξουν.

Πηγή: pagenews.gr