JP Morgan: «Απλή αριθμητική» η νέα έκρηξη στις τιμές των καυσίμων

Η αγορά πετρελαίου βρίσκεται ξανά μπροστά σε ένα επικίνδυνο σημείο καμπής, με τη JP Morgan να προειδοποιεί ότι μια νέα, ακόμη μεγαλύτερη αύξηση στις τιμές των καυσίμων δεν αποτελεί σενάριο υπερβολής, αλλά ζήτημα «απλής αριθμητικής». Η αναλύτρια εμπορευμάτων του οίκου, Νατάσα Κάνεβα, εκτιμά ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς η αυξημένη τιμή του αργού, αλλά ένα βαθύτερο κενό στην προσφορά, το οποίο η αγορά δεν έχει ακόμη καλύψει.

Το σημείωμα της JP Morgan έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς περιγράφει μια αγορά που προσπαθεί να ισορροπήσει όχι μέσω ομαλής προσαρμογής, αλλά μέσω περιορισμού της πραγματικής κατανάλωσης. Με άλλα λόγια, αυτό που εμφανίζεται ως μείωση της ζήτησης μπορεί στην πραγματικότητα να είναι αποτέλεσμα φυσικής έλλειψης καυσίμων.

Το πετρέλαιο ως το πιο καθαρό παράδειγμα ανελαστικής ζήτησης

Σύμφωνα με την Κάνεβα, το πετρέλαιο αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αγοράς στην οποία η βραχυπρόθεσμη ζήτηση δεν μπορεί να μειωθεί εύκολα. Οι μεταφορές εξακολουθούν να χρειάζονται βενζίνη και ντίζελ, οι αεροπορικές εταιρείες χρειάζονται κηροζίνη, ενώ τα πετροχημικά εργοστάσια εξακολουθούν να εξαρτώνται από πρώτες ύλες.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια σχετικά μικρή απώλεια προσφοράς μπορεί να οδηγήσει σε δυσανάλογη άνοδο τιμών. Όταν τα διαθέσιμα βαρέλια μειώνονται, η αγορά δεν έχει πολλές επιλογές: πρέπει είτε να ενεργοποιηθεί εφεδρική παραγωγική ικανότητα, είτε να χρησιμοποιηθούν αποθέματα, είτε να περιοριστεί η λειτουργία των διυλιστηρίων, είτε τελικά να αυξηθούν οι τιμές τόσο ώστε να αναγκαστεί η ζήτηση να υποχωρήσει.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με την JP Morgan, είναι ότι αυτή η αλυσίδα δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε.

Το μεγάλο κενό στην προσφορά

Η παγκόσμια διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου υπολογίζεται ότι έφτασε τα 9,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο και αυξήθηκε στα 13,7 εκατομμύρια βαρέλια τον Απρίλιο. Πρόκειται για τεράστιο μέγεθος, το οποίο κανονικά θα έπρεπε να ενεργοποιήσει άμεσα μηχανισμούς εξισορρόπησης.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση της JP Morgan, το πρώτο «στρώμα» άμυνας, δηλαδή η εφεδρική παραγωγική ικανότητα, δεν ενεργοποιήθηκε επαρκώς, λόγω προβλημάτων στον εφοδιασμό από τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Έτσι, η αγορά στράφηκε στα αποθέματα. Η JP Morgan εκτιμά ότι αντλήθηκαν 4 εκατομμύρια βαρέλια τον Μάρτιο και επιπλέον 7,1 εκατομμύρια βαρέλια τον Απρίλιο. Παρ’ όλα αυτά, το κενό παραμένει μεγάλο.

Γιατί η πτώση της ζήτησης μπορεί να είναι πλασματική

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της ανάλυσης είναι ότι η παγκόσμια ζήτηση φαίνεται να έχει μειωθεί κατά 2,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο και κατά ακόμη 4,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο. Η πτώση αυτή είναι σχεδόν διπλάσια από εκείνη που είχε καταγραφεί κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Κανονικά, μια τέτοια μείωση θα απαιτούσε πολύ υψηλότερες τιμές για να εξηγηθεί αποκλειστικά ως καταστροφή ζήτησης. Οι τιμές του Brent έχουν αυξηθεί κατά 65% από την αρχή του έτους, όμως δεν έχουν φτάσει στα επίπεδα που είχαν καταγραφεί στην έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Εδώ βρίσκεται και η βασική παρατήρηση της JP Morgan: οι τιμές δεν είναι αρκετά υψηλές ώστε να δικαιολογούν από μόνες τους τόσο μεγάλη πτώση της ζήτησης. Άρα, πιθανότατα δεν πρόκειται μόνο για καταναλωτές που περιορίζουν τις μετακινήσεις τους λόγω κόστους. Πρόκειται για αγορές που δεν βρίσκουν αρκετή προσφορά.

Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες πληρώνουν πρώτες το κόστος

Η απώλεια ζήτησης καταγράφεται κυρίως στη Μέση Ανατολή, στην Αφρική και σε ασιατικές οικονομίες που βρίσκονται σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης. Αυτές οι περιοχές έχουν μικρότερα περιθώρια απορρόφησης του αυξημένου κόστους και περιορισμένη πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές προσφοράς.

Σύμφωνα με την Κάνεβα, οι περιοχές αυτές αντιπροσωπεύουν περίπου το 87% της ζήτησης που έχει πληγεί τον Απρίλιο. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι τώρα το μεγαλύτερο βάρος της κρίσης δεν το σηκώνουν οι ισχυρότερες οικονομίες, αλλά οι πιο ευάλωτες.

Όμως αυτή η κατάσταση δύσκολα μπορεί να συνεχιστεί. Αν το κενό προσφοράς παραμείνει τόσο μεγάλο, τότε η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναγκαστούν επίσης να συμμετάσχουν στη μείωση της κατανάλωσης. Και για να συμβεί αυτό, οι τιμές πιθανότατα θα πρέπει να κινηθούν ακόμη υψηλότερα.

Η πίεση περνά σε Ευρώπη και ΗΠΑ

Η Ευρώπη ήδη αντιμετωπίζει πιέσεις στις αγορές ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών. Οι διαταραχές σε αυτά τα προϊόντα είναι ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς επηρεάζουν μεταφορές, βιομηχανία, εφοδιαστική αλυσίδα και αεροπορική δραστηριότητα.

Η JP Morgan προβλέπει πιο αδύναμη ζήτηση για καύσιμα αεροσκαφών στην Ασία και την Ευρώπη τον Μάιο, καθώς η δραστηριότητα περιορίζεται. Παράλληλα, στις ΗΠΑ οι υψηλότερες τιμές στα πρατήρια αρχίζουν να επηρεάζουν την οδήγηση, ενώ η αύξηση των αεροπορικών εισιτηρίων πιέζει τη ζήτηση για πτήσεις.

Η βενζίνη έχει αυξηθεί λιγότερο σε σχέση με το ντίζελ και την κηροζίνη, κυρίως επειδή η αμερικανική αγορά έχει μεγαλύτερη εγχώρια προστασία. Ωστόσο, αυτή η σχετική «μόνωση» δεν αναμένεται να κρατήσει για πολύ, ειδικά όσο πλησιάζει η καλοκαιρινή περίοδος οδήγησης στις ΗΠΑ.

Οι τιμές στην αντλία και το πολιτικό κόστος

Οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν ήδη ανέβει αισθητά. Σύμφωνα με στοιχεία της GasBuddy, η μέση τιμή έφτασε τα 4,048 δολάρια ανά γαλόνι στις 23 Απριλίου, από περίπου 2,884 δολάρια πριν από την έναρξη του πολέμου. Στην Καλιφόρνια, οι τιμές είναι ακόμη υψηλότερες, με την απλή βενζίνη κοντά στα 5,90 δολάρια το γαλόνι, την premium περίπου στα 6,30 δολάρια και το ντίζελ πάνω από τα 7 δολάρια.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι Αμερικανοί θα πρέπει να περιμένουν υψηλότερες τιμές βενζίνης «για λίγο καιρό», ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θέλει να βιαστεί για μια συμφωνία τερματισμού του πολέμου στο Ιράν.

Η δήλωση αυτή δείχνει ότι το ενεργειακό ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο οικονομικό. Είναι και πολιτικό. Οι τιμές στα καύσιμα επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, τον πληθωρισμό, τις μεταφορές και τελικά την κοινωνική αντοχή.

Η αγορά ζητά ισορροπία με ακριβότερο τίμημα

Το συμπέρασμα της JP Morgan είναι σκληρό: αν περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια προσφοράς πρέπει να αφαιρεθούν από την αγορά και ακόμη και αν τα αποθέματα καλύψουν ένα μεγάλο μέρος, παραμένει ένα σημαντικό κενό που πρέπει να κλείσει.

Αυτό το κενό μπορεί να καλυφθεί είτε με ακόμη μεγαλύτερη άντληση αποθεμάτων είτε με χαμηλότερη ζήτηση. Όμως οι αναδυόμενες αγορές έχουν ήδη πιεστεί έντονα και δεν μπορούν να σηκώσουν μόνες τους το βάρος.

Άρα, η επόμενη φάση της προσαρμογής πιθανότατα θα περάσει από τις ανεπτυγμένες οικονομίες. Και αυτό σημαίνει ένα πράγμα: υψηλότερες τιμές στα καύσιμα, μέχρι η κατανάλωση να μειωθεί αρκετά ώστε η αγορά να ισορροπήσει.

Η προειδοποίηση της JP Morgan δεν είναι θεωρητική. Είναι μια ψυχρή ανάγνωση των αριθμών. Και οι αριθμοί δείχνουν ότι η αγορά πετρελαίου δεν έχει ακόμη βρει το νέο της σημείο ισορροπίας.

Πηγή: Pagenews.gr