Η παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία εισέρχεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της, καθώς η γεωπολιτική κρίση στα Στενά του Ορμούζ προκαλεί σοκ στις τιμές καυσίμων, πιέζει ασφυκτικά τις αεροπορικές εταιρείες και επαναφέρει στο προσκήνιο ένα νέο κύμα συγχωνεύσεων και εξαγορών.
Η κρίση θεωρείται ήδη από πολλούς ισχυρότερη ακόμη και από την περίοδο της πανδημίας Covid-19.
Ο επικεφαλής της AirAsia, Tony Fernandes, δήλωσε στους Financial Times ότι η απότομη εκτίναξη του jet fuel αποτέλεσε τη σοβαρότερη κρίση που έχει αντιμετωπίσει στην καριέρα του.
«Πίστευα ότι τα είχα δει όλα με την Covid… αλλά όταν είδα το jet fuel να αυξάνεται σχεδόν τρεις φορές, αυτό ήταν πολύ χειρότερο.»
Το Ορμούζ παραλύει την αεροπορία
Η κρίση ξέσπασε μετά τη δραματική επιδείνωση της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.
Οι τιμές πετρελαίου εκτοξεύθηκαν από περίπου 85 δολάρια το βαρέλι στα τέλη Φεβρουαρίου σε επίπεδα άνω των 200 δολαρίων μέσα σε λίγες ημέρες, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις:
- ακραία αύξηση του κόστους jet fuel,
- ελλείψεις καυσίμων σε μικρότερα αεροδρόμια,
- ακυρώσεις δρομολογίων,
- και μεγάλες αυξήσεις στις τιμές εισιτηρίων.
Για τις αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους, που λειτουργούν με πολύ μικρά περιθώρια κέρδους, η κρίση εξελίσσεται σε υπαρξιακή απειλή.
Η κατάρρευση της Spirit Airlines
Η πρώτη μεγάλη αμερικανική απώλεια ήρθε με την κατάρρευση της Spirit Airlines, η οποία οδηγήθηκε σε χρεοκοπία μέσα στην εβδομάδα.
Σύμφωνα με νομικά έγγραφα της εταιρείας, το εκρηκτικό κόστος καυσίμων μετά τη σύγκρουση με το Ιράν δεν άφησε «κανέναν δρόμο διαφυγής» για τη διάσωση της εταιρείας.
Η πτώχευση της Spirit θεωρείται πιθανό ντόμινο για τον αμερικανικό κλάδο low cost, όπου:
- η υψηλή μόχλευση,
- οι μεγάλες ανάγκες leasing,
- και τα μικρά περιθώρια κέρδους
καθιστούν πολλές εταιρείες εξαιρετικά ευάλωτες.
Αναλυτές ήδη βλέπουν νέο κύμα consolidation στις ΗΠΑ, με μεγαλύτερους ομίλους να απορροφούν μικρότερους παίκτες.
Η Ασία αντέχει καλύτερα
Σε αντίθεση με τις αμερικανικές εταιρείες, οι ασιατικοί αερομεταφορείς εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Ο Fernandes εξηγεί ότι η γεωπολιτική κρίση έχει αλλάξει τη συμπεριφορά των ταξιδιωτών:
- λιγότερα υπερατλαντικά ταξίδια,
- περισσότερες περιφερειακές μετακινήσεις εντός Ασίας,
- και αυξημένη ζήτηση για κοντινούς προορισμούς.
«Οι γεωπολιτικές εξελίξεις οδηγούν περισσότερους Ασιάτες να παραμένουν στη δική μας περιοχή αντί να ταξιδεύουν πιο μακριά.»
Η AirAsia, με περίπου 250 αεροσκάφη και περισσότερους από 63 εκατομμύρια επιβάτες το 2024, επιχειρεί να μετατρέψει την κρίση σε στρατηγική ευκαιρία.
Το Bahrain hub και το ρίσκο Μέσης Ανατολής
Λίγες εβδομάδες πριν την έκρηξη της κρίσης, η AirAsia εγκαινίασε νέο κόμβο στο Μπαχρέιν, με στόχο τη σύνδεση Ασίας–Ευρώπης μέσω του Κόλπου.
Η εταιρεία είχε ήδη ξεκινήσει πωλήσεις εισιτηρίων για πτήσεις:
- Κουάλα Λουμπούρ→ Μπαχρέιν → Λονδίνο
Ωστόσο, ο πόλεμος και η αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή πάγωσαν προσωρινά τα σχέδια επέκτασης.
Παρά τις δυσκολίες, ο Fernandes επιμένει ότι το Μπαχρέιν παραμένει στρατηγικός στόχος:«Εκτός αν υπάρξει άλλος πόλεμος, το Μπαχρέιν παραμένει απολύτως στα σχέδιά μας.»
Η στρατηγική της Aegean
Παρόμοια στρατηγική ανάπτυξης προς την Ασία ακολουθεί και η Aegean Airlines.
Ο CEO της εταιρείας, δήλωσε στο Delphi Economic Forum ότι περίπου το 40% των εισιτηρίων επηρεάζεται πλέον από την αύξηση του κόστους καυσίμων, με ανατιμήσεις 10%-11%.
Παρότι χαρακτήρισε την κατάσταση «διαχειρίσιμη», παραδέχθηκε ότι:
- οι επιβάτες κάνουν κρατήσεις τελευταίας στιγμής,
- η γεωπολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει τον προγραμματισμό,
- και η αγορά γίνεται ολοένα πιο νευρική.
Η Aegean πάντως εμφανίζεται πιο συντηρητική σε σχέση με την AirAsia, επιλέγοντας:
- στρατηγικές συνεργασίες,
- χαμηλότερο επιχειρηματικό ρίσκο,
- και σταδιακή είσοδο σε νέες αγορές.
Airbus, νέα αεροσκάφη και η μάχη επιβίωσης
Παρά το κλίμα αβεβαιότητας, η AirAsia υπέγραψε πρόσφατα συμφωνία-μαμούθ ύψους 19 δισ. δολαρίων με την Airbus για αγορά 150 αεροσκαφών A220-300.
Η κίνηση δείχνει ότι οι μεγάλοι αεροπορικοί όμιλοι συνεχίζουν να επενδύουν μακροπρόθεσμα, ποντάροντας:
- σε μεγαλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα,
- σε μικρότερη κατανάλωση καυσίμων,
- και σε νέα μοντέλα δικτύων.
Αντίστοιχα, η Aegean έχει επεκτείνει επανειλημμένα τη συμφωνία της με την Airbus για την οικογένεια A320neo και A321neo, ενώ εισέρχεται πλέον και στην αγορά ultra-long-haul μέσω των νέων A321neo XLR.
Η νέα εποχή των αερομεταφορών
Η κρίση στο Ορμούζ επιταχύνει βαθιές μεταβολές στον παγκόσμιο χάρτη των αερομεταφορών:
- consolidation στις ΗΠΑ,
- άνοδο ασιατικών hubs,
- αναδιάρθρωση δρομολογίων,
- επανασχεδιασμό στόλων,
- και μεγαλύτερη γεωπολιτική εξάρτηση των αεροπορικών εταιρειών.
Όπως συνέβη μετά την πανδημία, οι ισχυρότεροι παίκτες πιθανότατα θα βγουν ακόμη ισχυρότεροι.
Για τις μικρότερες εταιρείες όμως, η νέα ενεργειακή πραγματικότητα ίσως αποδειχθεί καταστροφική.
Πηγή: pagenews.gr