Η εικόνα του Ρώσου προέδρου Πούτιν να φτάνει στο Πεκίνο λίγες ώρες μετά την αποχώρηση του Αμερικανού προέδρου Τραμπ δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική σύμπτωση. Είναι ένα ηχηρό γεωπολιτικό μήνυμα.
Η Κίνα του Σι Τζινπίνγκ επιχειρεί να εμφανιστεί ως η μοναδική δύναμη που μπορεί πλέον να συνομιλεί ταυτόχρονα με όλους — συμμάχους, αντιπάλους και ανταγωνιστές — σε έναν κόσμο που κατακερματίζεται όλο και περισσότερο.
Η επίσκεψη Πούτιν στο Πεκίνο, με αφορμή την 25η επέτειο της συμφωνίας φιλίας και συνεργασίας Ρωσίας–Κίνας του 2001, αποκτά τεράστια συμβολική αλλά και στρατηγική σημασία λόγω του timing. Ειδικά μετά τη συνάντηση Τραμπ–Σι, από την οποία δεν προέκυψε ουσιαστική πρόοδος στα πιο κρίσιμα μέτωπα: Ταϊβάν, Ιράν και παγκόσμια ασφάλεια.
Η Κίνα κρατά πλέον τα «χαρτιά»
Για τη Μόσχα, το μήνυμα είναι καθησυχαστικό: το Πεκίνο δεν εγκαταλείπει τη στρατηγική του σχέση με τη Ρωσία, παρά την πίεση της Δύσης.
Για την Κίνα όμως, η εικόνα είναι ακόμη πιο σημαντική. Μέσα σε 48 ώρες, ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε τους δύο βασικούς γεωπολιτικούς πόλους του πλανήτη, αποδεικνύοντας ότι το Πεκίνο μετατρέπεται στον αναντικατάστατο διαμεσολαβητή της νέας παγκόσμιας τάξης.
«Η Κίνα έχει όλα τα χαρτιά», σχολίασε χαρακτηριστικά ο αναλυτής του Chatham House, Τίμοθι Ας, περιγράφοντας τη νέα ανισορροπία ισχύος.
Η αδυναμία των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσπάσουν σημαντικές παραχωρήσεις από το Πεκίνο επιτρέπει στον Πούτιν να εμφανίζεται στην κινεζική πρωτεύουσα χωρίς φόβο απομόνωσης.
Ο Πούτιν χρειάζεται περισσότερο τη συνάντηση
Παρά τις δημόσιες διακηρύξεις περί «ισότιμης στρατηγικής συνεργασίας», αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η Ρωσία εισέρχεται πλέον σε σχέση εξάρτησης από την Κίνα.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι δυτικές κυρώσεις και η αποκοπή της ρωσικής οικονομίας από τις ευρωπαϊκές αγορές έχουν μετατρέψει το Πεκίνο σε βασική οικονομική και τεχνολογική σανίδα σωτηρίας για το Κρεμλίνο.
Η Κίνα αγοράζει ρωσική ενέργεια σε μειωμένες τιμές, ενώ η Ρωσία εξαρτάται όλο και περισσότερο από κινεζικές τεχνολογίες διπλής χρήσης — ιδιαίτερα για την παραγωγή drones και στρατιωτικού εξοπλισμού.
«Ο Πούτιν χρειάζεται αυτή τη συνάντηση περισσότερο από τον Σι», εκτιμούν δυτικοί αναλυτές.
Η εικόνα ενός αποδυναμωμένου αλλά ανθεκτικού Κρεμλίνου που στρέφεται προς την Ανατολή ενισχύει τη θέση της Κίνας ως κυρίαρχης δύναμης στην ευρασιατική γεωπολιτική σκακιέρα.
Η Κίνα παίζει τον ρόλο της “ουδέτερης υπερδύναμης”
Παρά τη στενή σχέση με τη Ρωσία και τη στήριξη προς το Ιράν, το Πεκίνο αποφεύγει να εμφανιστεί ως μέλος ενός ανοιχτού αντιδυτικού άξονα.
Αντίθετα, επιχειρεί να καλλιεργήσει την εικόνα της «ουδέτερης υπερδύναμης» — μιας δύναμης που μπορεί να συνομιλεί με όλες τις πλευρές χωρίς να ταυτίζεται απόλυτα με καμία.
Αυτό εξηγεί και την προσεκτική κινεζική στάση απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και στη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν.
Η Κίνα δεν επιθυμεί την κατάρρευση της Ρωσίας ούτε την ταπείνωση της Τεχεράνης. Την ίδια στιγμή όμως δεν θέλει να συγκρουστεί άμεσα με τη Δύση, καθώς η οικονομική της σταθερότητα εξακολουθεί να εξαρτάται από το παγκόσμιο εμπόριο.
Το Ιράν και το Ορμούζ αλλάζουν τις ισορροπίες
Η κρίση στο Στενό του Ορμούζ αποτελεί πλέον καθοριστικό παράγοντα και για τις σχέσεις Πεκίνου–Μόσχας.
Η μερική παράλυση της παγκόσμιας ενεργειακής ροής επηρεάζει σοβαρά την κινεζική οικονομία, η οποία εξαρτάται από τις εισαγωγές ενέργειας από τον Κόλπο.
Η Ρωσία, αντίθετα, επωφελείται βραχυπρόθεσμα από την εκτόξευση των τιμών και την αποδυνάμωση ανταγωνιστών της στην αγορά ενέργειας.
Ωστόσο, ούτε η Μόσχα ούτε το Πεκίνο επιθυμούν μια ανεξέλεγκτη περιφερειακή έκρηξη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμια ύφεση.
Ένας νέος πολυπολικός κόσμος γεννιέται
Η επίσκεψη Πούτιν στο Πεκίνο δεν παράγει κάποια ιστορική συμφωνία. Παράγει όμως κάτι ίσως σημαντικότερο: εικόνα ισχύος.
Η Κίνα παρουσιάζεται πλέον ως το μοναδικό κράτος που μπορεί να φιλοξενεί διαδοχικά τον πρόεδρο των ΗΠΑ και τον ηγέτη της Ρωσίας, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ανοιχτούς διαύλους με το Ιράν και τον παγκόσμιο Νότο.
Σε μια εποχή όπου η αμερικανική επιρροή αμφισβητείται και η Δύση εμφανίζεται κατακερματισμένη, το Πεκίνο επιχειρεί να οικοδομήσει έναν νέο πολυπολικό κόσμο με την Κίνα στο κέντρο του.
Και αυτή ίσως είναι η σημαντικότερη γεωπολιτική εξέλιξη της εποχής μας.
Πηγή: pagenews.gr