Η Λευκωσία μετατράπηκε σε κέντρο ευρωπαϊκού συναγερμού. Και ο Κυριάκος Πιερρακάκης δεν άφησε κανένα περιθώριο παρερμηνείας: αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά ή υπό καθεστώς έντασης, η Ευρώπη μπαίνει σε τροχιά νέας ενεργειακής και οικονομικής καταιγίδας.
Με φόντο τη γεωπολιτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, τις αγορές που τρέμουν, τα ομόλογα που «χτυπάνε κόκκινο» και τον πληθωρισμό που επιστρέφει απειλητικά, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup έστειλε μήνυμα με πολλαπλούς αποδέκτες: Βρυξέλλες, αγορές, κυβερνήσεις αλλά και κοινωνίες που ήδη πιέζονται από ακρίβεια και στεγαστική ασφυξία.
«Αν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν τον Ιούνιο, ο Ιούνιος θα είναι χειρότερος από τον Μάιο και ο Ιούλιος χειρότερος από τον Ιούνιο», προειδοποίησε με νόημα.
Η φράση αυτή δεν θεωρήθηκε τυχαία από διπλωματικούς και οικονομικούς κύκλους. Αντιθέτως, ερμηνεύεται ως το πρώτο επίσημο ευρωπαϊκό “σήμα κινδύνου” ότι οι Βρυξέλλες φοβούνται πραγματικό ενεργειακό ντόμινο μέσα στο καλοκαίρι.
Το φάντασμα του στασιμοπληθωρισμού επιστρέφει
Στο παρασκήνιο της συνεδρίασης του Eurogroup, κορυφαίοι αξιωματούχοι φέρονται να εξέφραζαν έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί ένα νέο «τέλειο οικονομικό σοκ»:
- ακριβή ενέργεια,
- χαμηλή ανάπτυξη,
- επίμονος πληθωρισμός,
- κοινωνική δυσαρέσκεια,
- πολιτική αστάθεια.
Ο Πιερρακάκης το περιέγραψε σχεδόν ωμά:
«Υπάρχει στασιμοπληθωριστική πίεση, αλλά δεν είμαστε ακόμη σε στασιμοπληθωρισμό».
Η αποστροφή αυτή μεταφράζεται στις Βρυξέλλες ως παραδοχή ότι η Ευρώπη βρίσκεται πλέον σε λεπτή γραμμή μεταξύ οικονομικής επιβράδυνσης και νέας κρίσης κόστους ζωής.
Και η αγωνία είναι διπλή: να μη γονατίσουν τα νοικοκυριά, αλλά και να μη διαλυθούν οι κρατικοί προϋπολογισμοί.
«Μην επαναλάβουμε τα λάθη» – Ο φόβος για νέα δημοσιονομική κρίση
Ο πρόεδρος του Eurogroup έδειξε ότι στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες υπάρχει πλέον ξεκάθαρος φόβος επανάληψης του εφιάλτη του 2022.
Γι’ αυτό και μίλησε για:
- προσωρινά μέτρα,
- στοχευμένες παρεμβάσεις,
- χειρουργικούς χειρισμούς.
Σύμφωνα με πληροφορίες από ευρωπαϊκές πηγές, αρκετές χώρες πιέζουν ήδη για νέο πλαίσιο επιδοτήσεων στην ενέργεια, ωστόσο το Βερολίνο και οι «σκληροί» του Eurogroup εμφανίζονται εξαιρετικά επιφυλακτικοί απέναντι σε ανεξέλεγκτες δημοσιονομικές παρεμβάσεις.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Πιερρακάκης υπογράμμισε:«Δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε αυτή την ενεργειακή κρίση να μετατραπεί σε δημοσιονομική κρίση».
Η φράση συζητήθηκε έντονα στους διαδρόμους της συνεδρίασης, καθώς αρκετοί βλέπουν ήδη το ενδεχόμενο πολιτικών αναταράξεων αν οι τιμές καυσίμων και ηλεκτρικού εκτοξευθούν μέσα στο καλοκαίρι.
Η “καυτή” συζήτηση πίσω από τις κλειστές πόρτες
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, η ατμόσφαιρα στο Eurogroup ήταν βαριά.
Ορισμένοι υπουργοί φέρονται να έθεσαν ακόμα και σενάρια έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης στη Μέση Ανατολή, ενώ δεν έλειψαν και οι αναφορές στις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια νέα έκρηξη στις τιμές του πετρελαίου για:
- τη βιομηχανία,
- τις μεταφορές,
- τον τουρισμό,
- την εφοδιαστική αλυσίδα.
Διπλωματικός αξιωματούχος σχολίαζε χαρακτηριστικά:«Η Ευρώπη δεν φοβάται μόνο το πετρέλαιο. Φοβάται την πολιτική κόπωση των κοινωνιών».
Και αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί η λέξη που επανέλαβε περισσότερο ο Πιερρακάκης ήταν μία:
«Ανθεκτικότητα»
«Η λέξη-κλειδί για την Ευρώπη είναι η ανθεκτικότητα. Πρέπει να χτίσουμε πάνω σε αυτή».
Στο τραπέζι και η στεγαστική βόμβα
Μέσα στο εκρηκτικό ενεργειακό σκηνικό, οι υπουργοί Οικονομικών έβαλαν στο τραπέζι και ένα ακόμη πολιτικά επικίνδυνο θέμα: τη στεγαστική κρίση.
Ο Πιερρακάκης αναγνώρισε ότι η κατάσταση πλέον απειλεί ευθέως την κοινωνική συνοχή στην Ευρώπη.«Η στέγαση είναι ζήτημα κοινωνικής συνοχής αλλά και οικονομικό ζήτημα».
Πίσω από τη φράση αυτή κρύβεται ο πανευρωπαϊκός φόβος ότι η εκτόξευση ενοικίων και επιτοκίων μπορεί να εξελιχθεί σε νέα κοινωνική βόμβα, ειδικά για νέους και μεσαία τάξη.
Ψηφιακό Ευρώ: Η μάχη κυριαρχίας απέναντι σε ΗΠΑ και Big Tech
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στο Ψηφιακό Ευρώ, με ορίζοντα το 2029.
Ο Πιερρακάκης μίλησε ανοιχτά για «χρηματοοικονομική κυριαρχία», στέλνοντας μήνυμα ότι η Ευρώπη θέλει να αποκτήσει δικό της ψηφιακό αντίβαρο απέναντι:
- στα αμερικανικά χρηματοπιστωτικά δίκτυα,
- στις Big Tech,
- αλλά και στις γεωπολιτικές πιέσεις που εντείνονται διεθνώς.
Παρούσα στη συζήτηση ήταν και η πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Aurore Lalucq, γεγονός που δείχνει ότι οι Βρυξέλλες θέλουν να επιταχύνουν το πολιτικό και θεσμικό σκέλος του σχεδίου.
Το μεγάλο στοίχημα της Ευρώπης
Το μήνυμα που έφυγε από τη Λευκωσία είναι σαφές:
Η Ευρώπη μπαίνει σε μια νέα περίοδο αβεβαιότητας όπου ενέργεια, γεωπολιτική, πληθωρισμός και κοινωνική πίεση ενώνονται σε ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.
Και το ερώτημα πλέον δεν είναι αν έρχεται δύσκολο καλοκαίρι.
Το ερώτημα είναι πόσο θα αντέξουν οι οικονομίες — και οι κοινωνίες — αν η κρίση στη Μέση Ανατολή κλιμακωθεί ακόμη περισσότερο.
