Η Ουάσινγκτον προσπαθεί να δείξει αισιοδοξία.Στο παρασκήνιο όμως επικρατεί έντονη ανησυχία ότι η συμφωνία με το Ιράν μπορεί να καταρρεύσει κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή.
Σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο που ενημέρωσε δημοσιογράφους, ο Λευκός Οίκος:
- δεν περιμένει συμφωνία μέσα στην Κυριακή,
- θεωρεί ότι θα χρειαστούν αρκετές ακόμη ημέρες,
- και αναγνωρίζει πως τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Το πιο κρίσιμο στοιχείο:
η τελική απόφαση περνά πλέον από την ηγεσία της Τεχεράνης και προσωπικά από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοντζνταμπά Χαμενεϊ
“Είμαστε σε πολύ καλό σημείο… αλλά όλα μπορούν να ανατραπούν”
Η φράση Αμερικανού αξιωματούχου αποτυπώνει το κλίμα νευρικότητας:«Βρισκόμαστε σε πολύ καλό σημείο — αλλά υπάρχουν τρόποι με τους οποίους η συμφωνία μπορεί να υπονομευθεί.»
Πίσω από τη διπλωματική γλώσσα κρύβεται ένας τεράστιος φόβος: ότι το deal μπορεί να εκτροχιαστεί:
- από εσωτερικές συγκρούσεις στο ιρανικό καθεστώς,
- από πίεση των Ρεπουμπλικανών “γερακιών”,
- από αντίδραση του Ισραήλ,
- ή από στρατιωτικό επεισόδιο στη Μέση Ανατολή.
Στην πραγματικότητα:κανείς στην Ουάσινγκτον δεν θεωρεί ακόμα τη συμφωνία “κλειδωμένη”.
Το πρόσωπο-κλειδί: Ο Μοντζνταμπά Χαμενεϊ
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι: η τελική έγκριση φαίνεται να εξαρτάται από τον τον πανίσχυρο γιο και πολιτικό διάδοχο του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεί
Αυτό αποκαλύπτει:
- πόσο συγκεντρωμένη είναι η εξουσία στην Τεχεράνη,
- αλλά και πόσο πολιτικά ευαίσθητη θεωρείται η συμφωνία μέσα στο ίδιο το ιρανικό καθεστώς.
Σκληροπυρηνικοί κύκλοι στο Ιράν:
- φοβούνται ότι η Τεχεράνη θα εμφανιστεί να υποχωρεί,
- ενώ άλλοι θεωρούν ότι η οικονομική πίεση και ο αποκλεισμός καθιστούν αναγκαίο έναν συμβιβασμό.
Ο Τραμπ πιέζει για “ιστορική νίκη”
Ο Τραμπ θέλει απεγνωσμένα να παρουσιάσει τη συμφωνία ως:
- προσωπικό θρίαμβο,
- γεωπολιτική επιτυχία,
- και απόδειξη ότι μπορεί να πετύχει “καλύτερο deal” από τον Ομπάμα
Όμως η καθυστέρηση δημιουργεί ήδη πολιτικό πρόβλημα.
Στην Ουάσινγκτον:
- οι Ρεπουμπλικανοί σκληροπυρηνικοί πιέζουν,
- το Ισραήλ παραμένει επιφυλακτικό,
- και η αμερικανική κοινή γνώμη κουράζεται από τον πόλεμο και τις ενεργειακές επιπτώσεις.
Ο Trump προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα:
- στην ανάγκη αποκλιμάκωσης,
- και στον φόβο ότι θα κατηγορηθεί για “υποχώρηση” απέναντι στο Ιράν.
Η συμφωνία παραμένει εύθραυστη
Παρά την αισιοδοξία των συνομιλιών, υπάρχουν ακόμα τεράστια ανοιχτά ζητήματα:
Το πυρηνικό πρόγραμμα
Η Ουάσινγκτον απαιτεί:
- απομάκρυνση ή αραίωση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου,
- μακροχρόνιους περιορισμούς,
- και εγγυήσεις μη ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Το Ορμούζ
Η επαναλειτουργία των Στενών αποτελεί κρίσιμο σημείο:
- για τις αγορές,
- τις μεταφορές,
- και την παγκόσμια οικονομία.
Οι κυρώσεις
Το Ιράν απαιτεί:
- άρση αποκλεισμών,
- πρόσβαση σε παγωμένα κεφάλαια,
- και επιστροφή στις εξαγωγές πετρελαίου.
Η Χεζμπολάχ και το Ισραήλ
Το Τελ Αβίβ φοβάται ότι: μια “ήπια” συμφωνία θα επιτρέψει στο Ιράν να συνεχίσει:
- να χρηματοδοτεί proxies,
- να ενισχύει τη Χεζμπολάχ
- και να επανέλθει ισχυρότερο.
Οι αγορές ποντάρουν ήδη στη συμφωνία
Παρά το θολό τοπίο,οι διεθνείς αγορές άρχισαν ήδη να “παίζουν” σενάριο αποκλιμάκωσης.
Η πτώση του πετρελαίου μετά τις πρώτες διαρροές έδειξε ότι:επενδυτές και traders πιστεύουν πως:
- το Ορμούζ μπορεί να ανοίξει,
- η κρίση να αποκλιμακωθεί,
- και οι ενεργειακές ροές να αποκατασταθούν.
Όμως αν το deal καταρρεύσει,οι ίδιοι αναλυτές προειδοποιούν για:
- νέο σοκ στις τιμές ενέργειας,
- εκτόξευση ασφαλίστρων,
- και παγκόσμια χρηματοπιστωτική αναταραχή.
Το πιο επικίνδυνο σημείο της κρίσης ίσως είναι τώρα
Συχνά στις διεθνείς διαπραγματεύσεις,η πιο επικίνδυνη στιγμή είναι λίγο πριν από τη συμφωνία.
Γιατί τότε:
- αυξάνονται οι εσωτερικές αντιδράσεις,
- ενεργοποιούνται οι ακραίες φωνές,
- και πολλοί επιχειρούν να σαμποτάρουν τον συμβιβασμό.
Αυτό ακριβώς φοβάται τώρα ο Λευκός Οίκος.
Ότι ενώ το deal φαίνεται κοντά,η Μέση Ανατολή μπορεί να εκραγεί ξανά πριν καν πέσουν οι υπογραφές.
Πηγή: pagenews.gr