Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά πάνω σε ένα γεωπολιτικό ναρκοπέδιο. Ενώ Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αφήνουν να διαρρεύσει πως μια ιστορική συμφωνία βρίσκεται προ των πυλών, ο Τραμπ εμφανίζεται να τραβά χειρόφρενο, δηλώνοντας ότι ζήτησε από τους διαπραγματευτές του «να μην βιαστούν».
Το μήνυμα είναι σαφές: η Ουάσινγκτον θέλει συμφωνία — αλλά φοβάται και την πολιτική έκρηξη που μπορεί να προκαλέσει.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις του PBS και του Associated Press, το υπό διαμόρφωση deal θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά τον χάρτη της Μέσης Ανατολής:
- επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ,
- σταδιακή άρση του αμερικανικού αποκλεισμού,
- δυνατότητα του Ιράν να ξαναπουλά πετρέλαιο,
- και κυρίως εγκατάλειψη του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου από την Τεχεράνη.
Το “μεγάλο αντάλλαγμα”: Πετρέλαιο αντί ουρανίου
Το πιο κρίσιμο στοιχείο της συμφωνίας αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Σύμφωνα με περιφερειακούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Associated Press, η Τεχεράνη εξετάζει:
- είτε να αραιώσει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού,
- είτε να το μεταφέρει σε τρίτη χώρα — πιθανότατα τη Ρωσία.
Το Ιράν διαθέτει σήμερα περίπου:
- 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου έως 60%,δηλαδή μόλις ένα τεχνικό βήμα πριν από επίπεδα κατασκευής πυρηνικού όπλου.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που προκαλεί πανικό:αν η συμφωνία αποτύχει, η Τεχεράνη θα παραμείνει πρακτικά “στο κατώφλι” πυρηνικής δύναμης.
Ο Τραμπ θέλει “καλύτερη συμφωνία” από τον Ομπάμα
Ο Αμερικανός πρόεδρος επιμένει ότι:«Δεν κάνω κακές συμφωνίες.»
Στην πραγματικότητα όμως επιχειρεί να πετύχει κάτι εξαιρετικά δύσκολο: να αποσπάσει μεγαλύτερες παραχωρήσεις από αυτές που περιλάμβανε η συμφωνία Obama του 2015, την οποία ο ίδιος κατήγγειλε και τελικά εγκατέλειψε κατά την πρώτη του θητεία.
Το πρόβλημα για τον Τραμπ είναι διπλό:
Από τη μία:
χρειάζεται επειγόντως:
- αποκλιμάκωση,
- μείωση τιμών πετρελαίου,
- σταθεροποίηση αγορών,
- και μια μεγάλη διεθνή “νίκη”.
Από την άλλη:
κινδυνεύει να κατηγορηθεί από το ίδιο του το κόμμα ότι:
- χαρίζει οικονομική ανάσα στο Ιράν,
- επιτρέπει ξανά εξαγωγές πετρελαίου,
- και επαναφέρει ουσιαστικά ένα νέο “Obama deal”.
Ρούμπιο: “Σημαντική πρόοδος, αλλά όχι τελική”
Ο Marco Rubio κράτησε πολύ πιο προσεκτική γραμμή.
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ δήλωσε:«Έχει υπάρξει σημαντική πρόοδος, αλλά όχι τελική πρόοδος.»
Και ξεκαθάρισε πως η Ουάσινγκτον απαιτεί:
- μόνιμη δέσμευση μη απόκτησης πυρηνικών όπλων,
- μακροχρόνιο περιορισμό εμπλουτισμού,
- και οριστική λύση για το εμπλουτισμένο ουράνιο.
Στην ουσία, οι ΗΠΑ επιχειρούν να “παγώσουν” τον πυρηνικό μηχανισμό της Τεχεράνης χωρίς να οδηγηθούν σε νέο πόλεμο.
Το Ορμούζ: Η ενεργειακή βόμβα του πλανήτη
Η υπόθεση ξεπερνά κατά πολύ το Ιράν.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σημαντικότερη πετρελαϊκή δίοδο του πλανήτη. Από εκεί περνά σχεδόν:
- το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Η de facto παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας μετά τις επιθέσεις του Φεβρουαρίου προκάλεσε:
- εκτόξευση τιμών,
- κρίση στις μεταφορές,
- άνοδο ασφαλίστρων,
- και φόβους για νέα παγκόσμια ενεργειακή αναταραχή.
Ακόμα και αν ανοίξει άμεσα το Ορμούζ, ειδικοί εκτιμούν ότι:θα χρειαστούν εβδομάδες ή και μήνες για να επανέλθει πλήρως η αγορά.
Το Ισραήλ φοβάται “μισή συμφωνία”
Το Τελ Αβίβ παρακολουθεί με νευρικότητα.
Ο Νετανιάχου φέρεται να ζήτησε από τον Τραμπ:
- πλήρη εξάλειψη της πυρηνικής απειλής,
- και διατήρηση του δικαιώματος του Ισραήλ να χτυπά προληπτικά.
Η μεγαλύτερη ανησυχία των Ισραηλινών είναι ότι: μια “ήπια” συμφωνία μπορεί:
- να κρατήσει ζωντανό το πυρηνικό πρόγραμμα,
- να ενισχύσει οικονομικά την Τεχεράνη,
- και να αφήσει ανεξέλεγκτη τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Το draft deal περιλαμβάνει μάλιστα και προσπάθεια αποκλιμάκωσης στον Λίβανο, όπου οι συγκρούσεις μεταξύ Χεζμπολάχ και Ισραήλ συνεχίζονται παρά την εύθραυστη εκεχειρία.
Το μεγάλο στοίχημα του Τραμπ
Ο Τραμπ παίζει πλέον το μεγαλύτερο γεωπολιτικό χαρτί της δεύτερης θητείας του.
Αν πετύχει:
- θα παρουσιαστεί ως ο ηγέτης που απέτρεψε πυρηνικό πόλεμο,
- άνοιξε ξανά το Ορμούζ,
- και σταθεροποίησε την παγκόσμια οικονομία.
Αν αποτύχει:
- η Μέση Ανατολή μπορεί να εκραγεί ξανά,
- οι τιμές ενέργειας να απογειωθούν,
- και η Ουάσινγκτον να βρεθεί μπροστά σε νέο στρατιωτικό εφιάλτη.
Και αυτή τη φορά, ο χρόνος ίσως να μην είναι με το μέρος κανενός.
Πηγή: pagenews.gr