Ιράν, πετρέλαιο και «γερακίσια» Fed: Γιατί το δολάριο κερδίζει την εβδομάδα αλλά χάνει τη δεκαετία

Πόλεμος στο Ιράν, Brent κοντά στα $100 και πιθανότητα 70% για αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο σπρώχνουν δολάριο και αποδόσεις ψηλότερα — αλλά η μακροπρόθεσμη αποδολαριοποίηση συνεχίζεται

Μια σπάνια εικόνα διαμορφώνεται στις παγκόσμιες αγορές.

Το δολάριο ενισχύεται. Οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων ανεβαίνουν. Και ο χρυσός παραμένει πάνω από τα 4.300 δολάρια η ουγγιά.

Τρία assets που συνήθως δεν κινούνται όλα μαζί προς την ίδια κατεύθυνση βρίσκονται τώρα υπό την επίδραση του ίδιου καταλύτη: του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν και του φόβου ότι η νέα ενεργειακή κρίση θα υποχρεώσει τη Fed να ανεβάσει ξανά τα επιτόκια.

Στις 2 Σεπτεμβρίου, οι αγορές έδιναν περίπου 68%–70% πιθανότητα για αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της Fed στις 15–16 Σεπτεμβρίου, ενώ η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς κινήθηκε γύρω στο 4,81%.

Την ίδια ώρα, το δολάριο έφθασε σε υψηλό δύο εβδομάδων και ο χρυσός υποχώρησε ελαφρά προς τα 4.302 δολάρια, καθώς το ισχυρότερο δολάριο και οι υψηλότερες αποδόσεις αντισταθμίζουν μέρος της ζήτησης ασφαλούς καταφυγίου.

Από το Ορμούζ κατευθείαν στη Fed

Η αλυσίδα είναι απλή.

Η σύγκρουση με το Ιράν αυξάνει τον κίνδυνο νέων προβλημάτων στη διέλευση πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ.

Η αγορά προσθέτει γεωπολιτικό premium στην τιμή του πετρελαίου.

Το Brent έχει ήδη κινηθεί μέχρι περίπου τα 97 δολάρια το βαρέλι, ενώ και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο έχει εκτιναχθεί.

Ακριβότερη ενέργεια σημαίνει μεγαλύτερη πιθανότητα επίμονου πληθωρισμού.

Και επίμονος πληθωρισμός σημαίνει ότι ο νέος πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, έχει πολύ λιγότερο χώρο για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.

Η αγορά λοιπόν δεν τιμολογεί πλέον μια Fed που φοβάται την επιβράδυνση.

Τιμολογεί μια Fed που φοβάται νέα πληθωριστική έκρηξη μέσα σε πόλεμο.

Warsh: Η αξιοπιστία δοκιμάζεται νωρίς

Ο Kevin Warsh έχει ήδη υιοθετήσει πιο «γερακίσια» γλώσσα.

Στο Jackson Hole άνοιξε ευθέως την πόρτα για υψηλότερα επιτόκια εφόσον ο πληθωρισμός παραμείνει επίμονος. Η στάση αυτή ώθησε σημαντικά υψηλότερα τις πιθανότητες αύξησης επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.

Για τον ίδιο, η επόμενη συνεδρίαση είναι και δοκιμασία αξιοπιστίας.

Εάν η Fed κρατήσει τα επιτόκια αμετάβλητα ενώ οι ενεργειακές τιμές ανεβαίνουν και οι πληθωριστικές προσδοκίες επιδεινώνονται, η αγορά μπορεί να θεωρήσει ότι η κεντρική τράπεζα διστάζει.

Αν αντίθετα προχωρήσει σε αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, θα επιβεβαιώσει ότι αντιμετωπίζει το ενεργειακό σοκ ως πληθωριστικό κίνδυνο και όχι ως απλή γεωπολιτική διαταραχή.

Γιατί δυναμώνει το δολάριο

Υψηλότερα αμερικανικά επιτόκια αυξάνουν την απόδοση των περιουσιακών στοιχείων σε δολάρια.

Αυτό προσελκύει κεφάλαια στις ΗΠΑ και στηρίζει το αμερικανικό νόμισμα.

Η σχέση λειτουργεί σχεδόν μηχανικά:

Fed πιο «γερακίσια» → υψηλότερες αποδόσεις Treasuries → μεγαλύτερη ζήτηση για δολάρια.

Γι’ αυτό οι αγορές συναλλάγματος βλέπουν το δολάριο να παραμένει ισχυρό βραχυπρόθεσμα.

Ωστόσο, μια σημερινή δημοσκόπηση του Reuters μεταξύ στρατηγικών συναλλάγματος καταλήγει σε μια πολύ διαφορετική μακροπρόθεσμη εικόνα: το δολάριο μπορεί να κρατήσει τα κέρδη του στους επόμενους μήνες, αλλά αναμένεται να είναι ασθενέστερο σε ορίζοντα ενός έτους.

Και εκεί βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.

Ισχυρό αυτή την εβδομάδα, πιο αδύναμο σε βάθος χρόνου

Οι traders και οι κεντρικές τράπεζες λειτουργούν με διαφορετικά χρονόμετρα.

Οι traders αγοράζουν δολάρια μέσα σε λίγες ώρες επειδή ξεσπά πόλεμος, ανεβαίνουν τα επιτόκια ή αυξάνεται η αποστροφή κινδύνου.

Οι διαχειριστές συναλλαγματικών αποθεμάτων αποφασίζουν σε βάθος ετών πώς θα κατανείμουν τα αποθέματά τους.

Τα τελευταία στοιχεία του ΔΝΤ δείχνουν ότι το δολάριο εξακολουθεί να αποτελεί 57,13% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων στο πρώτο τρίμηνο του 2026.

Είναι πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα γύρω στο 70%–72% που καταγράφονταν στις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Άρα η μεγάλη εικόνα δεν είναι κατάρρευση του δολαρίου.

Είναι σταδιακή διαφοροποίηση των αποθεμάτων.

Οι αναδυόμενες αγορές πληρώνουν τον μεγαλύτερο λογαριασμό

Ο συνδυασμός ακριβού πετρελαίου και ισχυρού δολαρίου είναι ιδιαίτερα επώδυνος για τις αναδυόμενες οικονομίες.

Χώρες με χρέος σε δολάρια πληρώνουν περισσότερα σε τοπικό νόμισμα για να εξυπηρετήσουν το ίδιο χρέος.

Παράλληλα, οι εισαγωγείς πετρελαίου αγοράζουν ακριβότερο αργό σε ένα νόμισμα που επίσης έχει ακριβύνει.

Η Τουρκία, η Ινδία και αρκετές ασιατικές οικονομίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε έναν τέτοιο διπλό λογαριασμό.

Το ίδιο ισχύει, σε μικρότερο βαθμό, και για την Ευρωζώνη.

Το παράδοξο του χρυσού

Ο χρυσός βρίσκεται εν μέσω δύο αντίθετων δυνάμεων.

Ο πόλεμος αυξάνει τη ζήτηση ασφαλούς καταφυγίου.

Αλλά οι προσδοκίες υψηλότερων επιτοκίων και το ισχυρότερο δολάριο κάνουν το μη τοκοφόρο μέταλλο λιγότερο ελκυστικό.

Γι’ αυτό ο χρυσός κινείται κοντά στα 4.300 δολάρια, διατηρώντας εξαιρετικά υψηλές αποτιμήσεις αλλά χωρίς να επωφελείται πλήρως από τη γεωπολιτική κρίση.

Η μεγάλη έκπληξη: Το δολάριο εξαπλώνεται μέσω stablecoins

Υπάρχει όμως μια δεύτερη, λιγότερο ορατή ιστορία.

Ενώ το μερίδιο του δολαρίου στα επίσημα αποθέματα μειώνεται μακροπρόθεσμα, η χρήση του μπορεί να αυξάνεται μέσα από τα stablecoins.

Το αμερικανικό πλαίσιο του GENIUS Act απαιτεί από εκδότες stablecoins να διατηρούν υψηλής ποιότητας ρευστά στοιχεία ενεργητικού, συμπεριλαμβανομένων βραχυπρόθεσμων αμερικανικών κρατικών τίτλων.

Η Standard Chartered εκτιμά ότι η ανάπτυξη των stablecoins θα μπορούσε να δημιουργήσει περίπου 0,8–1 τρισ. δολάρια νέας ζήτησης για T-bills έως το 2028.

Ο γερουσιαστής Bill Hagerty έχει μάλιστα υποστηρίξει ότι σε ένα ευρύτερο σενάριο η συνολική ζήτηση θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 2,3 τρισ. δολάρια.

Αυτό δημιουργεί μια συναρπαστική αντιστροφή:

οι κεντρικές τράπεζες διαφοροποιούνται σταδιακά μακριά από το δολάριο, ενώ εκατομμύρια ιδιώτες στις αναδυόμενες αγορές μπορεί να “δολαριοποιούνται” ψηφιακά μέσω stablecoins.

Δύο διαφορετικές μορφές δολαριακής ισχύος

Άρα το ερώτημα «χάνει ή κερδίζει το δολάριο;» είναι πολύ απλό.

Στην πραγματικότητα συμβαίνουν δύο διαφορετικές διαδικασίες ταυτόχρονα.

Στο επίσημο σύστημα αποθεμάτων, το δολάριο χάνει αργά μερίδιο.

Στις παγκόσμιες αγορές, παραμένει η πρώτη αντίδραση σε περιόδους κρίσης.

Και στο ψηφιακό χρηματοπιστωτικό σύστημα, μπορεί να αποκτά ένα εντελώς νέο κανάλι κυριαρχίας.

Η 15η–16η Σεπτεμβρίου γίνεται η ημερομηνία-κλειδί

Όλα τώρα περνούν από τη Fed.

Η αγορά δίνει περίπου 70% πιθανότητα σε αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο.

Εάν ο Warsh αυξήσει τα επιτόκια, το δολάριο μπορεί να δεχθεί νέο κύμα στήριξης και οι αποδόσεις να κινηθούν ακόμη υψηλότερα.

Εάν κρατήσει στάση αναμονής —ιδιαίτερα αν υποχωρήσουν οι τιμές πετρελαίου ή υπάρξει αποκλιμάκωση στο Ορμούζ— το σημερινό trade μπορεί να αντιστραφεί γρήγορα.

Το παράδοξο όμως θα παραμείνει.

Ο πόλεμος στο Ιράν αποδεικνύει ότι όταν ο κόσμος φοβάται, εξακολουθεί να τρέχει προς το δολάριο. Η σταδιακή διαφοροποίηση των αποθεμάτων αποδεικνύει ότι όταν ο κόσμος σχεδιάζει για τις επόμενες δεκαετίες, θέλει περισσότερες επιλογές.

Γι’ αυτό το δολάριο μπορεί να κερδίζει αυτή την εβδομάδα και να χάνει μερίδιο σε βάθος δεκαετίας — χωρίς καμία από τις δύο εικόνες να είναι αντιφατική.

Πηγή: pagenews.gr