Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε στο Κογκρέσο ότι οποιαδήποτε διαδικασία για νέα συμφωνία με το Ιράν στο πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να ξεκινήσει με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία θεωρεί κρίσιμο γεωπολιτικό μοχλό πίεσης.
Οι δηλώσεις του έγιναν ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πλαίσιο αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, με εύθραυστες εκεχειρίες και συνεχιζόμενες εντάσεις.
Ορμούζ: το κεντρικό διαπραγματευτικό «χαρτί»
Ο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι τα Στενά του Ορμούζ — από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου σε κανονικές συνθήκες — αποτελούν το πρώτο και βασικό βήμα πριν από οποιαδήποτε ουσιαστική διαπραγμάτευση.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που συζητείται:
- άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν
- σταδιακή απελευθέρωση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων
- έναρξη συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα
- σταδιακή χαλάρωση κυρώσεων υπό όρους
Πυρηνικό πρόγραμμα και «τεχνική πολυπλοκότητα»
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αναφέρθηκε και στο πυρηνικό απόθεμα του Ιράν, σημειώνοντας ότι διαθέτει περίπου 970 λίβρες ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, επίπεδο που — εφόσον προχωρήσει περαιτέρω — θα μπορούσε να πλησιάσει σε στρατιωτική χρήση.
Χαρακτήρισε το ζήτημα ως «υψηλής τεχνικής φύσης», τονίζοντας ότι η επαλήθευση και η αποσυναρμολόγηση του προγράμματος μπορεί να απαιτήσουν μήνες εξειδικευμένης ανάλυσης.
Αυστηρή γραμμή διαπραγμάτευσης
Ο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι:
- δεν θα υπάρξουν «προκαταβολές» σε άρση κυρώσεων
- οποιαδήποτε χαλάρωση θα εξαρτάται από ουσιαστικές πυρηνικές παραχωρήσεις
- στόχος είναι ακόμη και ο πλήρης περιορισμός του εμπλουτισμού
Η θέση αυτή δείχνει μια πιο σκληρή διαπραγματευτική στρατηγική, με έμφαση στην πλήρη συμμόρφωση πριν από ανταλλάγματα.
Ηγεσία Ιράν και παρασκηνιακή διπλωματία
Ο Ρούμπιο ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν ενδείξεις πως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είναι ζωντανός και ενεργοποιείται μέσω διαμεσολαβητών, χωρίς δημόσιες εμφανίσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο:
- η ιρανική επικοινωνία γίνεται κυρίως γραπτώς
- χρησιμοποιούνται δίκτυα μεσολαβητών
- οι απαντήσεις καθυστερούν αρκετές ημέρες λόγω εσωτερικών διαφωνιών
Περιφερειακή ένταση και εύθραυστη εκεχειρία
Παρά την ύπαρξη άτυπης εκεχειρίας, η κατάσταση παραμένει ασταθής, με:
- ανταλλαγές πυραυλικών επιθέσεων
- επιχειρήσεις σε Λίβανο και ευρύτερη περιοχή
- έμμεσες διπλωματικές επαφές μέσω τρίτων
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διατηρήσει τον έλεγχο της αποκλιμάκωσης, ενώ ταυτόχρονα προωθεί το πυρηνικό διαπραγματευτικό πλαίσιο.
Η νέα αμερικανική προσέγγιση διαμορφώνει μια ιεραρχημένη στρατηγική πίεσης:
- Πρώτα έλεγχος του Ορμούζ.
- Μετά πυρηνικές συνομιλίες.
- Τέλος άρση κυρώσεων υπό όρους.
Έτσι, τα Στενά του Ορμούζ δεν λειτουργούν πλέον μόνο ως ενεργειακός διάδρομος, αλλά ως κεντρικό εργαλείο γεωπολιτικής διαπραγμάτευσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Πηγή: pagenews.gr