Μητσοτάκης: Πλεονάσματα για τους δείκτες, ακρίβεια για τα νοικοκυριά

Η οικονομία των αριθμών απέναντι στην οικονομία της καθημερινότητας

Με βασικό όπλο τα πλεονάσματα, τη μείωση του χρέους και τη δημοσιονομική σταθερότητα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε στη συνέντευξή του στον ΑΝΤ1 να παρουσιάσει την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης ως τη μοναδική ασφαλή διαδρομή για τη χώρα.

Η εικόνα που παρουσίασε ήταν αυτή μιας οικονομίας που έχει αφήσει πίσω της την εποχή των μνημονίων, μειώνει το χρέος με ταχύτερους ρυθμούς από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα και κερδίζει διαρκώς αξιοπιστία στις αγορές και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Πίσω όμως από τους θετικούς δημοσιονομικούς δείκτες παραμένει ένα πολιτικό πρόβλημα που η κυβέρνηση δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει: για εκατομμύρια πολίτες η βελτίωση των αριθμών δεν μεταφράζεται σε βελτίωση της καθημερινότητας.

Η Ελλάδα μπορεί να καταγράφει πλεονάσματα, αλλά τα νοικοκυριά εξακολουθούν να μετρούν κάθε ευρώ στο σούπερ μάρκετ.

Η ακρίβεια παραμένει ο μεγάλος εχθρός

Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι η ακρίβεια αποτελεί το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η κοινωνία.

Ωστόσο, η επιχειρηματολογία του επικεντρώθηκε κυρίως στις διεθνείς εξελίξεις, στις γεωπολιτικές εντάσεις και στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας, μεταφέροντας σημαντικό μέρος της ευθύνης εκτός συνόρων.

Το πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι οι πολίτες δεν συγκρίνουν τις τιμές με τις διεθνείς αγορές αλλά με τους μισθούς τους.

Και εκεί η εικόνα παραμένει δύσκολη.

Παρά τη σταδιακή αύξηση των εισοδημάτων, το κόστος ζωής εξακολουθεί να απορροφά μεγάλο μέρος των οικογενειακών προϋπολογισμών, ενώ η στεγαστική κρίση και οι υψηλές τιμές βασικών αγαθών διατηρούν έντονο το αίσθημα οικονομικής πίεσης.

Η απόρριψη μιας μείωσης του ΦΠΑ, με το επιχείρημα ότι το όφελος δεν θα περάσει στον καταναλωτή, αποτελεί πλέον πάγια κυβερνητική θέση.

Παραμένει όμως ανοιχτό το ερώτημα ποια είναι η εναλλακτική πολιτική που μπορεί να προσφέρει άμεση και ορατή ανακούφιση.

Η αγορά καλείται να αυτορρυθμιστεί

Η νέα «συμφωνία κοινωνικής ευθύνης» που προανήγγειλε ο πρωθυπουργός με τη βιομηχανία, τους παραγωγούς και τα σούπερ μάρκετ επιχειρεί να παρουσιάσει ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας για τη συγκράτηση των τιμών.

Πρόκειται όμως περισσότερο για πολιτική έκκληση παρά για δεσμευτικό μηχανισμό παρέμβασης.

Η κυβέρνηση συνεχίζει να στηρίζεται σε εργαλεία όπως ο e-καταναλωτής, οι έλεγχοι και τα πρόστιμα, χωρίς να έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να αλλάξει ουσιαστικά την αίσθηση που επικρατεί στα νοικοκυριά ότι η ακρίβεια έχει γίνει μόνιμο χαρακτηριστικό της οικονομίας.

Η αναφορά στο «καρότο και το μαστίγιο» δείχνει ότι το Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζει πως η αγορά δεν λειτουργεί πάντα ανταγωνιστικά.

Ταυτόχρονα όμως αποτελεί και έμμεση παραδοχή ότι τα μέχρι σήμερα μέτρα δεν απέδωσαν τα αποτελέσματα που είχαν υποσχεθεί.

Η ΔΕΘ ως επόμενο πολιτικό στοίχημα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσπάθησε να δημιουργήσει προσδοκίες για νέες παρεμβάσεις στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, αλλά ταυτόχρονα έθεσε αυστηρά δημοσιονομικά όρια.

Το μήνυμα ήταν σαφές: όποια μέτρα ανακοινωθούν θα κινηθούν εντός των ευρωπαϊκών κανόνων και δεν θα θέσουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική πορεία της χώρας.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η δυνατότητα παροχών αποτελεί από μόνη της απόδειξη επιτυχίας.

Η κοινωνία, όμως, αξιολογεί τις πολιτικές όχι με βάση τους δημοσιονομικούς πίνακες αλλά με βάση το διαθέσιμο εισόδημα στο τέλος του μήνα.

Και εκεί η απόσταση ανάμεσα στην κυβερνητική αφήγηση και στην κοινωνική εμπειρία παραμένει σημαντική.

Το χρέος ως πολιτική ασπίδα

Η κεντρική ιδέα της συνέντευξης ήταν ότι η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί την προϋπόθεση για όλα τα υπόλοιπα.

Ο πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να επιστρέψει ποτέ σε καθεστώς επιτήρησης και ότι δεν μπορεί να μεταφέρει νέα βάρη στις επόμενες γενιές.

Πρόκειται για ένα επιχείρημα με ισχυρή ιστορική φόρτιση για μια χώρα που πέρασε μια δεκαετία οικονομικής κρίσης.

Ταυτόχρονα, όμως, λειτουργεί και ως πολιτικό ανάχωμα απέναντι σε κάθε αίτημα για πιο γενναίες παρεμβάσεις στην οικονομία.

Το ερώτημα που αναδύεται είναι αν η σταθερότητα των δημοσιονομικών μεγεθών αρκεί για να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή όταν μεγάλα τμήματα της μεσαίας τάξης και των χαμηλότερων εισοδημάτων αισθάνονται ότι η ανάπτυξη δεν τους αγγίζει με τον ίδιο τρόπο.

Άμυνα στα θεσμικά μέτωπα

Στα ζητήματα κράτους δικαίου, ελευθερίας του Τύπου και λειτουργίας των θεσμών, ο πρωθυπουργός κινήθηκε σε αμυντική γραμμή.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα βελτιώνει διαρκώς τις επιδόσεις της, επικαλέστηκε ευρωπαϊκές αξιολογήσεις και επέμεινε ότι οι δημοκρατικοί θεσμοί λειτουργούν κανονικά.

Ωστόσο, οι υποκλοπές, η υπόθεση Predator, οι συζητήσεις για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και οι διαχρονικές καθυστερήσεις στην απονομή της εξακολουθούν να αποτελούν πεδία πολιτικής αντιπαράθεσης που δύσκολα κλείνουν μόνο με την επίκληση θεσμικών βελτιώσεων.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να παρουσιάσει τα ζητήματα αυτά ως κεφάλαια που έχουν ήδη απαντηθεί.

Η αντιπολίτευση και σημαντικό μέρος της κοινής γνώμης εξακολουθούν να τα θεωρούν ανοιχτές πληγές.

Τέμπη και ΟΠΕΚΕΠΕ: τα βαρίδια της δεύτερης θητείας

Ιδιαίτερο βάρος είχαν οι αναφορές στην τραγωδία των Τεμπών και στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Για τα Τέμπη, ο πρωθυπουργός επέμεινε ότι δεν υπήρξε κυβερνητική συγκάλυψη και ότι η Δικαιοσύνη πρέπει να ολοκληρώσει το έργο της χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις.

Ωστόσο, η δυσπιστία μεγάλου μέρους της κοινωνίας απέναντι στους χειρισμούς της υπόθεσης παραμένει ισχυρή και εξακολουθεί να επηρεάζει το πολιτικό κλίμα.

Στον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο ίδιος παραδέχθηκε ότι η προσπάθεια εξυγίανσης του συστήματος δεν πέτυχε όσο έπρεπε.

Η παραδοχή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά ένα πεδίο που συνδέεται με τη διαχείριση δημόσιου χρήματος, τις αγροτικές επιδοτήσεις και τη διαφάνεια του κράτους.

Το μεγάλο στοίχημα της τρίτης θητείας

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέκλεισε πρόωρες εκλογές και έστειλε σαφές μήνυμα ότι η Νέα Δημοκρατία θα διεκδικήσει νέα αυτοδυναμία το 2027.

Το πολιτικό δίλημμα που επιχειρεί να διαμορφώσει είναι ήδη εμφανές: σταθερότητα ή αβεβαιότητα.

Η στρατηγική αυτή υπήρξε αποτελεσματική στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

Το ερώτημα είναι αν θα παραμείνει εξίσου ισχυρή σε μια περίοδο όπου η κοινωνία εμφανίζει σημάδια κόπωσης, η ακρίβεια συνεχίζει να πιέζει και η συζήτηση μετατοπίζεται όλο και περισσότερο από τη δημοσιονομική επιτυχία στην ποιότητα ζωής.

Η ουσία πίσω από τους αριθμούς

Η συνέντευξη του πρωθυπουργού ανέδειξε με σαφήνεια το βασικό αφήγημα της κυβέρνησης: πρώτα η δημοσιονομική ασφάλεια, μετά όλα τα υπόλοιπα.

Όμως το πολιτικό ερώτημα που κυριαρχεί στην κοινωνία κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση.

Πόσο μπορεί να διαρκέσει μια στρατηγική που ζητά από τους πολίτες να αξιολογούν την επιτυχία μέσα από τους δείκτες, όταν οι ίδιοι συνεχίζουν να βιώνουν καθημερινά την πίεση της ακρίβειας, του στεγαστικού κόστους και της μειωμένης αγοραστικής δύναμης;

Η κυβέρνηση προβάλλει τη σταθερότητα ως το μεγαλύτερο επίτευγμά της.

Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν για την κοινωνία η σταθερότητα αυτή αρκεί ή αν η απαίτηση για πιο απτές λύσεις θα γίνει το κυρίαρχο πολιτικό αίτημα της περιόδου έως τις εκλογές του 2027. Πηγή: pagenews.gr