Η ειρήνη ΗΠΑ–Ιράν είναι κοντά, αλλά το πιο δύσκολο κεφάλαιο μόλις ξεκινά

Η προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης τερματίζει έναν πόλεμο που απείλησε να παρασύρει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Όμως πίσω από την εκεχειρία παραμένουν ανοιχτά τα πιο εκρηκτικά ζητήματα: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι κυρώσεις, ο ρόλος του Ισραήλ και η ισορροπία ισχύος στην περιοχή.

Μετά από μήνες συγκρούσεων, αεροπορικών επιδρομών, ναυτικών αποκλεισμών και γεωπολιτικής έντασης που έφεραν τη Μέση Ανατολή στο χείλος μιας ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φαίνεται να βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια συμφωνία ειρήνης.

Η προκαταρκτική συμφωνία που επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν προβλέπει την άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.

Η επίσημη υπογραφή αναμένεται στην Ελβετία μέσα στις επόμενες ημέρες.

Για πολλούς αναλυτές, πρόκειται για τη σημαντικότερη διπλωματική εξέλιξη στη Μέση Ανατολή εδώ και χρόνια.

Ωστόσο, κανείς δεν θεωρεί ότι η κρίση έχει πραγματικά τελειώσει.

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΕ ΤΙΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

Η σύγκρουση ξεκίνησε τον Φεβρουάριο, όταν αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον ιρανικών στόχων.

Αυτό που αρχικά φαινόταν ως μια περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση εξελίχθηκε γρήγορα σε μια περιφερειακή κρίση με σοβαρές οικονομικές συνέπειες.

Η Τεχεράνη απάντησε περιορίζοντας τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, προκαλώντας αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.

Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύθηκαν.

Οι ασφαλιστικές χρεώσεις για τα πλοία αυξήθηκαν.

Οι φόβοι για νέο κύμα πληθωρισμού επέστρεψαν.

Κάθε ημέρα που περνούσε χωρίς λύση αύξανε τον κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία.

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΔΙΝΕΙ ΑΝΑΣΑ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ

Η ανακοίνωση της συμφωνίας είχε άμεσο αντίκτυπο.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν, οι χρηματιστηριακές αγορές αντέδρασαν θετικά και οι επενδυτές άρχισαν να προεξοφλούν σταδιακή επιστροφή στην ενεργειακή κανονικότητα.

Η επαναλειτουργία του Ορμούζ θεωρείται κομβικής σημασίας.

Από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και σημαντικό μέρος των εξαγωγών φυσικού αερίου.

Η σταθερότητα στην περιοχή δεν αφορά μόνο τη Μέση Ανατολή.

Αφορά την παγκόσμια οικονομία.

ΤΟ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ Η «ΒΟΜΒΑ» ΤΗΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ

Παρά τη θετική δυναμική, το σημαντικότερο ζήτημα δεν έχει ακόμη λυθεί.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει εκτός της αρχικής συμφωνίας.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να ξεκινήσουν ξεχωριστές διαπραγματεύσεις κατά τη διάρκεια μιας περιόδου 60 ημερών κατάπαυσης του πυρός.

Εκεί θα κριθούν όλα.

Θα δεχθεί η Τεχεράνη να περιορίσει ή να εξάγει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου;

Θα αρθούν οι κυρώσεις;

Θα υπάρξει διεθνής επιτήρηση;

Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα θα καθορίσουν αν η σημερινή συμφωνία αποτελεί την αρχή μιας νέας εποχής ή απλώς μια προσωρινή ανάπαυλα.

Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΠΩΝ: ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ

Αν και το Ισραήλ δεν συμμετέχει άμεσα στις διαπραγματεύσεις, βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων.

Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια συμφωνία που αφήνει το Ιράν με δυνατότητα ανάπτυξης πυρηνικού όπλου.

Παράλληλα, το μέτωπο του Λιβάνου και η δράση της Hezbollah αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη βιωσιμότητα της εκεχειρίας.

Οποιαδήποτε νέα ένταση μεταξύ Ισραήλ και Hezbollah θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ολόκληρη τη διαδικασία.

ΤΟ ΠΑΚΙΣΤΑΝ ΩΣ ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΟΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗΣ

Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες πρωταγωνιστές αυτής της κρίσης είναι το Πακιστάν.

Η Ισλαμαμπάντ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στις μυστικές επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, αναδεικνυόμενη σε σημαντικό διπλωματικό παίκτη σε μια περιοχή όπου παραδοσιακά κυριαρχούσαν άλλες δυνάμεις.

Η επιτυχία αυτή ενισχύει το διεθνές προφίλ του Πακιστάν και αναδεικνύει τη μεταβαλλόμενη γεωπολιτική πραγματικότητα της Ασίας.

Ο ΤΡΑΜΠ ΚΕΡΔΙΖΕΙ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Για τον Donald Trump, η συμφωνία προσφέρει μια σημαντική πολιτική ανάσα.

Η άνοδος των τιμών των καυσίμων και οι ανησυχίες για μια παρατεταμένη στρατιωτική εμπλοκή είχαν αρχίσει να προκαλούν εσωτερικές πιέσεις.

Η αποκλιμάκωση επιτρέπει στον Λευκό Οίκο να παρουσιάσει μια εικόνα αποτελεσματικής διαχείρισης της κρίσης.

Παράλληλα, δίνει στον Αμερικανό πρόεδρο τη δυνατότητα να υποστηρίξει ότι η στρατηγική πίεσης απέναντι στο Ιράν απέδωσε αποτελέσματα χωρίς να οδηγήσει σε έναν γενικευμένο πόλεμο.

ΟΙ ΕΠΟΜΕΝΕΣ 60 ΗΜΕΡΕΣ ΘΑ ΚΡΙΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ

Η εκεχειρία μειώνει τον άμεσο κίνδυνο πολέμου.

Δεν εγγυάται όμως την ειρήνη.

Οι επόμενοι δύο μήνες θα αποτελέσουν την πιο κρίσιμη περίοδο των τελευταίων ετών για τη Μέση Ανατολή.

Οι διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά.

Η στάση του Ισραήλ.

Η εφαρμογή των όρων της συμφωνίας.

Η άρση των κυρώσεων.

Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ.

Όλα αυτά θα καθορίσουν αν η περιοχή βαδίζει προς μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας ή προς έναν νέο κύκλο αντιπαράθεσης.

Η ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΥΚΟΛΟ ΚΟΜΜΑΤΙ

Η ιστορία των διεθνών συγκρούσεων δείχνει ότι η διακοπή των εχθροπραξιών είναι συχνά ευκολότερη από την οικοδόμηση μιας βιώσιμης ειρήνης.

Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν δημιουργεί μια μοναδική ευκαιρία αποκλιμάκωσης.

Όμως τα ζητήματα που προκάλεσαν τον πόλεμο εξακολουθούν να υπάρχουν.

Και όσο παραμένουν άλυτα, η ειρήνη θα παραμένει εύθραυστη.

Η Μέση Ανατολή μπορεί να απέφυγε έναν μεγαλύτερο πόλεμο.

Το αν απέφυγε και την επόμενη κρίση είναι κάτι που μένει ακόμη να αποδειχθεί.

Πηγή: pagenews.gr